Παγωμένο λικέρ για καλοκαιρινές νύχτες

Αρχίζουν οι νύχτες να βαραίνουν από τη ζέστη, τόσο που τα φυτά πέφτουν
μαραμένα, τα φύλλα κουρασμένα και διψασμένα, και εμείς μαζί τους! H
καλοκαιρινή άπνοια θέλει παγωμένο αναψυκτικό. H μπίρα φουσκώνει. Το λευκό
κρασί μάς χαλαρώνει ακόμα πιο πολύ από την ίδια τη ζέστη. H λύση είναι το
παγωμένο… limoncello.

Τύφλα να ‘χει το σορμπέτο μπροστά σε αυτό το τονωτικό ποτό, παράδοση
εδώ και περίπου 100 χρόνια, από τότε που το πρωτοέφτιαξε μια κυρία ονόματι
Μαρία Αντρονία Φαράτσε, από τα λεμόνια του κτήματός της, που φρόντιζε με τόση
αγάπη κάπου στο Σορέντο. Έτσι λέει ένας από τους θρύλους για το γνωστό αυτό
ιταλικό λικέρ με το χαρακτηριστικό ξανθοκίτρινο χρώμα και την γλυκόπικρη
γεύση. Άλλοι λένε ότι γεννήθηκε σε ένα μοναστήρι στην ίδια περιοχή. Άλλος
θρύλος αναφέρει ότι το χρησιμοποιούσαν οι ψαράδες στο Αμάλφι, ως αντίδοτο του
κρυολογήματος. Πάντως το λιμοντσέλο έχει γίνει ένα από τα πασίγνωστα εθνικά
ποτά της Ιταλίας. Έχει επίσης ξεπεράσει τα σύνορά της.

Για μένα είναι από τα πιο συμπαθητικά απεριτίφ που υπάρχουν, δυνατό
όπως το τζιν, αλλά πολύ πιο αρωματικό και χαρούμενο. Έχει και χρήσεις
διάφορες, πέρα από την καλή του θέση σε ένα ποτηράκι όταν ο υδράργυρος
ανεβαίνει και η ενέργειά μας πέφτει. Δίνει μια πινελιά σοφιστικέ στις
λεμονάδες του καλοκαιριού, ταιριάζει σε πάρα πολλά κοκτέιλ, ταιριάζει ως
γευστική προσθήκη στο παγωτό, ποτίζει άνετα διάφορα κέικ, μους κ.λπ. και
μπορεί να ανακατευτεί με όλα τα φρούτα του καλοκαιριού. Σίγουρα το καλύτερο
limoncello φτιάχνεται στη Σικελία, όπου η γενέτειρά του και το πνευματικό του
σπίτι. Αλλά η αλήθεια είναι ότι δεν είναι και τόσο δύσκολο να το φτιάξει
κανείς μόνος του στο σπίτι. Για μας τους Έλληνες, που έχουμε και παράδοση στα
σπιτικά λικέρ και εξαιρετική πρώτη ύλη, είναι μάλιστα πανεύκολο.

Γιατί να μπει κανείς σε μια τέτοια διαδικασία; Βγαίνει σίγουρα πιο
φθηνό έτσι, αλλά εξασφαλίζει κάποιες γευστικές προδιαγραφές. Πολλά από τα
εμπορικά limoncello είναι πάρα πολύ γλυκά και γενικώς η ποιότητά τους αλλάζει
αισθητά από μάρκα σε μάρκα. Το μόνο που χρειάζεται είναι καμιά ντουζίνα
λεμόνια, την υπομονή να τα ξεφλουδίσει κανείς, λίγη ζάχαρη και νερό για το
σιρόπι, και την επιμονή να περιμένει περίπου έναν μήνα για να ενσωματωθούν τα
αρώματα και οι γεύσεις.

Στη Σικελία χρησιμοποιούν μια συγκεκριμένη ποικιλία λεμονιού για το
ποτό. Λέγεται το λεμόνι του Σορέντου ή το Φεμινέλο Σάντα Τερέζα. H
ιδιαιτερότητά του είναι στη φλούδα, η οποία είναι χοντρή και λίγο σαν κερί
στην υφή της, κάτι που σημαίνει δηλαδή ότι έχει υψηλή περιεκτικότητα σε
αιθέρια έλαια, αυτό που δίνει την έντονη γεύση. Παρόμοιο ποτό γίνεται με όλα
τα εσπεριδοειδή, με πορτοκάλια, κίτρο, περγαμόντο, λάιμ, μανταρίνια και
σαγκουίνια. Ακόμα και η φράπα παρουσιάζει δυνατότητες αλλά το αποτέλεσμα είναι
ένα ποτό πολύ πικρό, κάτι ας πούμε σαν το καμπάρι.

Ο τρόπος παρασκευής είναι εύκολος: παίρνουμε το ξύσμα της επιφάνειας
και ποτέ το πικρό άσπρο από κάτω. Μια ξύστρα για πατάτες είναι το καλύτερο
εργαλείο γι’ αυτό. Μόλις έχουμε το ξύσμα, το βουτάμε σε ένα μπουκάλι βότκα και
το αφήνουμε για περίπου 20 μέρες. Γνωρίζουμε όταν είναι έτοιμο όταν όλο το
ξύσμα έχει χάσει εντελώς το χρώμα του. Προσθέτουμε σιρόπι, αφήνουμε το ποτό
ακόμα μια-δυο εβδομάδες, και πρόντο, έχουμε φτιάξει ένα δικό μας limoncello.

Από κει και πέρα, το μόνο που πρέπει να φροντίσουμε είναι να υπάρχει πάντα
χώρος στην κατάψυξη και όρεξη για κάτι τονωτικό και δροσερό όταν οι ζέστες μας πιάσουν.

Λεμόνια, γλυκά και αρωματικά

Το καλύτερο γνήσιο Limoncello παράγεται στο Κάπρι και στην ακτή Αμάλφι, στη
Νότια Ιταλία. Στο Κάπρι, μάλιστα, η μεγαλύτερη παραγωγή λεμονιού είναι
βιολογική. H ποικιλία λεμονιού στην ακτή Αμάλφι έχει κάποιες ιδιαιτερότητες.
Για παράδειγμα, έχουν πολύ δυνατό άρωμα και γλυκιά, ζουμερή σάρκα. Περιέχουν
ελάχιστους σπόρους. Δεν είναι ξινά, αλλά γλυκά λεμόνια. Οι ντόπιοι μάλιστα
αποκαλούν τα λεμόνια αυτά «ψωμί», επειδή κόβονται σε φέτες και τρώγονται
σκέτα: τόσο νόστιμα και γλυκά είναι. H ζάχαρη είναι προαιρεκτική. Στις τοπικές
αγορές είναι τα μοναδικά λεμόνια που έχουν ακόμα τα κοτσάνια τους.

Το πώς ξεκίνησε η παραγωγή δεν είναι σαφές. Οι θρύλοι είναι πολλοί, με πιο
πιθανό ότι το ποτό παρασκευάστηκε σε μοναστήρια της Νότιας Ιταλίας, ίσως πολύ
πριν από την αρχή του 20ού αιώνα. Μπορεί να ήταν μια παραλλαγή κάποιου ποτού
που έφτιαχναν οι μοναχές στο γυναικείο μοναστήρι Σάντα Ρόζα λίγο μετά τον 17ο
αιώνα. Αλλά έφτιαχναν κι ένα πασίγνωστο γλυκό με λεμόνια, μια σφολιατέλα, το
οποίο έπαιρνε τη γεύση του από το λικέρ λεμονιού με το οποίο το ράντιζαν.

Σήμερα αυτό το παραδοσιακό ιταλικό προϊόν παρασκευάζεται στις περιοχές του
Σορέντο (από το Vico Equense μέχρι τη Massa Lubrense), όπως επίσης στο νησί
Κάπρι. H παραγωγή του φρούτου είναι ελεγχόμενη: τα δένδρα καλλιεργούνται κάτω
από ένα ειδικό κατασκεύασμα φτιαγμένο από καστανόξυλο και οι κορμοί των
δένδρων είναι σκεπασμένοι, για προστασία. H συγκομιδή γίνεται από τον
Φεβρουάριο μέχρι τον Οκτώβριο. Όλη η συγκομιδή γίνεται με τα χέρια, για να μην
πέσουν τα λεμόνια στο έδαφος και χαλάσουν. Οι παλιοί παραγωγοί έλεγαν ότι το
ξύσμα πρέπει να μαραθεί μέσα στο αλκοόλ για τουλάχιστον 60 ημέρες. Εξ ίσου
επιτυχημένη γεύση, όμως, αποκτά και σε μικρότερο χρονικό διάστημα.

Limoncello σπιτικό

Για περίπου δυόμισι λίτρα

* 12 μεγάλα λεμόνια

* 2 μπουκάλια (των 750 ml) βότκα 50 βαθμών

* 2 φλιτζάνια νερό

* 2 φλιτζάνια ζάχαρη

Με μια καλή ξύστρα για πατάτες καθαρίζουμε μόνο το κίτρινο από τα λεμόνια.

Τοποθετούμε το ξύσμα σε ένα γυάλινο δοχείο και το περιχύνουμε με ένα μπουκάλι
βότκα. Αφήνουμε το ξύσμα να μουλιάσει για τουλάχιστον 2 εβδομάδες ή μέχρι να
χάσει τελείως το χρώμα του.

Βράζουμε το νερό και τη ζάχαρη και φτιάχνουμε ένα σιρόπι ρευστό και τελείως
διαφανές. Το αφήνουμε να κρυώσει.

Στραγγίζουμε τη βότκα, πετάμε το ξύσμα και ανακατεύουμε την αρωματισμένη βότκα
μαζί με το σιρόπι. Τοποθετούμε το λικέρ σε 2 μπουκάλια, τα κλείνουμε καλά και
τα αφήνουμε για τουλάχιστον μία εβδομάδα ακόμα, ώστε να αναπτυχθούν τα αρώματα
και οι γεύσεις. Αποθηκεύουμε το λικέρ στην κατάψυξη – κυρίως εάν πρόκειται να
το πιούμε σκέτο και όχι σαν κοκτέιλ.

Αξιοσημείωτο: αντί για λεμόνια δοκιμάστε λάιμ. Για την ίδια ποσότητα
υπολογίστε περίπου 15 λάιμ.

Κρέμα λευκής σοκολάτας με limoncello

Για 6 μερίδες

* 150 γραμμ. λευκή σοκολάτα, σπασμένη

* 2 κ.τ.γ. ζελατίνη σκόνη, διαλυμένη μέσα σε 4 κ.τ.σ. ζεστό νερό

* 1 ολόκληρο αυγό

* 1 κρόκος αυγού

* 3 κ.τ.σ. limoncello

* 250 γραμμ. κρέμα γάλακτος

1. Λειώνουμε τη σοκολάτα σε μπεν μαρί. Διαλύουμε τη ζελατίνη.

2. Βάζουμε το αυγό και τον κρόκο σε ένα μπεν μαρί και ζεσταίνουμε σιγά
σιγά, ανακατεύοντας συνέχεια με το σύρμα μέχρι να γίνει μια πηχτή κρέμα.
Προσθέτουμε τη σοκολάτα, τη ζελατίνη και το λικέρ και χτυπάμε καλά με το
σύρμα. Κατεβάζουμε από τη φωτιά.

3. Χτυπάμε την κρέμα για να γίνει σαντιγί και την ανακατεύουμε στο
έτοιμο μείγμα. Περιχύνουμε την κρέμα σε 6 φλιτζάνια ή μπολάκια και τα
τοποθετούμε στο ψυγείο. Σερβίρουμε την κρέμα συνοδεύοντάς την – εάν θέλουμε –
με ένα ποτηράκι παγωμένο limoncello.

Βινεγκρέτ με limoncello

* 1/4 του φλιτζανιού limoncello

* 1 κ.τ.γ. ξύσμα λεμονιού

* 1 κ.τ.γ. αλάτι

* 1/2 κ.τ.γ. μουστάρδα Ντιζόν

* 1/2 φλιτζάνι ελαιόλαδο

1. Χτυπάμε το λικέρ, το ξύσμα, το αλάτι και τη μουστάρδα με το σύρμα,
μέχρι να γίνει λείο το μείγμα. Σιγά σιγά προσθέτουμε το λάδι, χτυπώντας
συνέχεια με το σύρμα. Σκεπάζουμε τη σάλτσα και τη διατηρούμε στο ψυγείο.

2. H βινεγρέτ ταιριάζει πολύ ωραία με ώριμες ντομάτες και ρόκα, με
φρέσκο σπανάκι και με τρυφερό μαρούλι. Καλύτερα να έχει θερμοκρασία δωματίου
πριν μπει σε οποιαδήποτε σαλάτα.