Συμμαχεί με το Πεκίνο

H Κίνα ενδιαφέρεται σοβαρά για τις φυσικές πηγές της Λατινικής Αμερικής και
ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες βλέπει τον ασιατικό γίγαντα ως
στρατηγικό σύμμαχό του. Ωστόσο γείτονες αρχίζουν να αντιδρούν στην αυξανόμενη
εμπλοκή του Τσάβες στα πολιτικά πράγματα της υποηπείρου.

Θερμές σχέσεις. Ήδη από το 2001, ο τότε πρόεδρος της Κίνας Τζιάν Ζεμίν είχε υπογράψει με τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες οκτώ διμερείς συμφωνίες για το εμπόριο, την ενέργεια, της πολιτιστικές ανταλλαγές, τα ορυχεία και την τεχνολογία

Λαίμαργη για πρώτες ύλες, η Κίνα καταβροχθίζει ό,τι βρίσκει στη Λατινική
Αμερική, από πετρέλαιο και χαλκό μέχρι σόγια και ζάχαρη. «Λέγαμε “Έρχονται οι
Ρώσοι”, αλλά τώρα οφείλουμε να παραδεχθούμε πως οι Κινέζοι είναι εδώ», λέει
στους «Τάιμς του Λονδίνου» ο Μανουέλ Ρότσα, συνταξιούχος πρεσβευτής στις ΗΠΑ
και τώρα επικεφαλής της Globis Group, μιας εταιρείας συμβούλων με έδρα το
Μαϊάμι. Τα τελευταία πέντε χρόνια το εμπόριο της Κίνας με τη Λατινική Αμερική
αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό 42% και πέρυσι έφτασε σχεδόν τα 22 δισεκατομμύρια
δολάρια.

Μέχρι στιγμής, η Ουάσιγκτον μοιάζει να μη νοιάζεται και πολύ για την κινεζική
διείσδυση στη σφαίρα επιρροής της. Αυτό τον καιρό, οι αμερικανικές πολυεθνικές
που είχαν άλλοτε πολλά συμφέροντα στη Λατινική Αμερική, επικεντρώνονται
περισσότερο σε επιχειρήσεις με Ασιάτες στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας.
Επιπλέον οι Κινέζοι δεν δείχνουν μεγάλο ιδεολογικό ενδιαφέρον για σχέσεις με
την περιοχή στον στρατιωτικό τομέα και στον τομέα της ασφάλειας. «Αυτό που
κάνουν είναι να αγοράζουν ό,τι μπορούν και να πωλούν ό,τι μπορούν», λέει ο
Ρότσα. «Πρόκειται για μια σχέση αυστηρά εμπορική».

Το πετρέλαιο

Οι αντιδράσεις. Ο Μεξικανός υποψήφιος πρόεδρος Ομπραντόρ και ο Περουβιανός υποψήφιος πρόεδρος Ουμάλα

Ωστόσο ο Ούγκο Τσάβες, η χώρα του οποίου κατέχει τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά
αποθέματα του δυτικού ημισφαιρίου (78 δισεκατομμύρια βαρέλια, καθώς και 1,2
τρισεκατομμύρια βαρέλια υπερβαρέος αργού στην αποκαλούμενη «ζώνη του
Ορινόκο»), βλέπει την Κίνα ως ένα από τα κλειδιά στην προσπάθειά του να
απαλλάξει τη Λατινική Αμερική από την επιρροή της Ουάσιγκτον. Ώς τώρα, το 60%
της παραγωγής της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της Βενεζουέλας (PdVSA)
πηγαίνει στις ΗΠΑ. Επειδή τα σουπερτάνκερ δεν μπορούν να περάσουν από τη
Διώρυγα του Παναμά, το ταξίδι του πετρελαίου ώς την Ασία είναι μακρύ και
δαπανηρό. Στην προσπάθειά του να αποκτήσει πρόσβαση στον Ειρηνικό, ο Τσάβες
υπέγραψε συμφωνία με την Κολομβία για την κατασκευή ενός αγωγού ώς το λιμάνι
Τριμπουγκά, στην ακτή του Ειρηνικού. Παράλληλα πρότεινε στον Παναμά να
τροποποιηθεί ένας παναμαϊκός πετρελαιαγωγός ώστε να διευκολυνθεί η αποστολή
πετρελαίου στην ακτή του Ειρηνικού, ενώ κάλεσε την κινεζική εθνική εταιρεία
πετρελαίου (CNPC) να συμμετάσχει στην εξερεύνηση των κοιτασμάτων στη ζώνη του
Ορινόκο.

Ωστόσο εμπειρογνώμονες της πετρελαϊκής βιομηχανίας αμφιβάλλουν ότι ο Τσάβες θα
καταφέρει να ξεκόψει από την αγορά πετρελαίου των ΗΠΑ. H λύση των αγωγών δεν
θεωρείται επαρκής, ενώ η Κίνα ψάχνει πιο κοντά της για πετρέλαιο και αέριο,
στη Νότια Σινική Θάλασσα. Επιπλέον οι Αμερικανοί βλέπουν πως η επιρροή του
Τσάβες στην υποήπειρο αρχίζει να μειώνεται.

Δεν τον βλέπουν με καλό μάτι

ΤΟΣΟ OI «Τάιμς της Νέας Υόρκης» όσο και οι «Τάιμς του Λονδίνου»,
αποδίδουν την ανατροπή του προβαδίσματος προεδρικών υποψηφίων στο Μεξικό και
το Περού στη σχέση των τελευταίων με τον Τσάβες. Ο αριστερός εθνικιστής
υποψήφιος για την προεδρία στο Περού, Ολάντα Ουμάλα κέρδισε τον πρώτο γύρο των
εκλογών τον περασμένο μήνα, αλλά εν όψει του δεύτερου γύρου, που θα διεξαχθεί
τον ερχόμενο μήνα, υπολείπεται στις δημοσκοπήσεις του μετριοπαθούς Άλαν
Γκαρσία, μολονότι προσπάθησε – ματαίως – να αποστασιοποιηθεί από τον Τσάβες.
Στο Μεξικό, όπου οι εκλογές θα διεξαχθούν τον Ιούλιο, το άνετο 9% με το οποίο
προηγείτο ο Αντρές Μανουέλ Λόπες Ομπραντόρ, υποψήφιος του αριστερού
δημοκρατικού Επαναστατικού Κόμματος, μετατράπηκε σε προβάδισμα του
συντηρητικού αντιπάλου του κατά 10%, αφού ο Τσάβες εξέφρασε δημόσια την
υποστήριξή του προς αυτόν. Παράλληλα αξιωματούχοι από το Μεξικό ώς τη
Νικαράγουα, το Περού και τη Βραζιλία εκφράζουν την ενόχλησή τους για το
γεγονός ότι ο ηγέτης της Βενεζουέλας καταπιάνεται πλέον με τα πάντα χωρίς
κανείς να του το ζητήσει. Τον περασμένο μήνα ο πρόεδρος του Περού, Αλεχάντρο
Τολέντο απέσυρε τον πρεσβευτή της χώρας του από το Καράκας επικαλούμενος
«κατάφωρη επέμβαση» στις εσωτερικές υποθέσεις της. Στη Νικαράγουα, ο Τσάβες
εξέφρασε απερίφραστα την υποστήριξή του προς τον πρώην ηγέτη των Σαντινίστας
Ντανιέλ Ορτέγκα και υποσχέθηκε φτηνό πετρέλαιο σε μια σειρά πόλεων που
ελέγχονται από τους Σαντινίστας, με αποτέλεσμα να κατηγορηθεί από την
κυβέρνηση για ωμή επέμβαση με στόχο τον επηρεασμό της ψήφου των Νικαραγουανών.

Ένας μεγάλος «έρωτας»

* Οι εμπορικές συναλλαγές της Κίνας με τη Λατινική Αμερική αυξάνονται
με ετήσιο ρυθμό 42%.

* Οι κορυφαίοι εμπορικοί εταίροι της Κίνας στην περιοχή είναι η
Βραζιλία, το Μεξικό, η Χιλή, η Αργεντινή και ο Παναμάς.

* Οι κυριότερες εξαγωγές της Κίνας στην περιοχή είναι νεωτερισμοί,
υφάσματα, μηχανήματα και τηλεοράσεις.

* Οι κυριότερες εισαγωγές της Κίνας από τη Λατινική Αμερική είναι
φασόλια, χαλκός, φυτικά έλαια, χάλυβας και χαρτοπολτός.

* H Χιλή και το Περού διαθέτουν πλέον στην Κίνα το ένα δέκατο του
συνόλου των εξαγωγών τους.

* Κινεζικές εταιρείες έχουν επενδύσεις στην κρατική εταιρεία χαλκού της
Χιλής, στο φυσικό αέριο της Βενεζουέλας, στον χάλυβα και το πετρέλαιο της Βραζιλίας.