Tόσο κοντά, τόσο μακριά…

ΔΕΝ πήγε στο βιβλίο του Βαγγέλη. Ούτε της Άννας. Έχει υποβαθμίσει το
Πολιτικό Συμβούλιο, που συνεδριάζει σπάνια από την Ανάβυσσο και μετά. Οι
προτάσεις για το Σύνταγμα που ανακοίνωσε δεν ήταν εν γνώσει των
μεγαλοστελεχών. Όπως είναι εν αγνοία τους τι – ή ποιους – έχει στον νου του
για Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Λειτουργεί ο Γιώργος Παπανδρέου ερήμην του ΠΑΣΟΚ; Κάνει σαν να μην υπάρχει το
κόμμα; Έχει υιοθετήσει ένα προεδρικό μοντέλο – ολίγον αμερικανικού τύπου – που
ένας από τους παλιούς περιέγραφε κατ’ ιδίαν ως «ανάποδο T, με τον ίδιο στην
κορυφή και όλους εμάς στη βάση»; Πάντως, το έργο που παίζεται αυτές τις
εβδομάδες με συμπρωταγωνιστές τον Γιώργο και το ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να δανειστεί
τον τίτλο του από μια παλιότερη ταινία του Βιμ Βέντερς: «Τόσο κοντά, τόσο
μακριά…»

«Δεν είναι αλήθεια ότι ο Παπανδρέου αγνόησε τα στελέχη του στην υπόθεση της
συνταγματικής αναθεώρησης», λέει συνεργάτης του προέδρου. «Πολλοί θα
αναγνωρίσουν σε τμήματα της πρότασής του τις ιδέες τους». Σύμφωνοι. Αλλά δεν
τέθηκε θέμα συμμετοχής τους σε κάποια διαδικασία διαμόρφωσης της πρότασης. Ο
Παπανδρέου είναι ανοιχτός σε ιδέες, σημειώματα, e-mail ή κουβέντες – αλλά δεν
δεσμεύεται. Λειτουργεί εκλεκτικά. Πρόσωπο που είναι κοντά του επιμένει ότι
«έχει εικόνα για όλους και για όλα», δηλαδή έχει πλέον αξιολογήσει τις
δυνατότητες των στελεχών του. Αποκλεισμοί δεν υπάρχουν. Πρώην υπουργός, εκ των
εκσυγχρονιστών, που ήταν στο περιθώριο πριν από δύο χρόνια θεωρούμενος ως
φθαρμένος, αναφέρεται σήμερα ως «προνομιακός συνομιλητής του». Δούλεψε,
συνεργάζεται καλά, το διεκδίκησε – «είναι χρήσιμος».

ΚΥΡΙΑΡΧΟΣ πολιτικός στόχος του Παπανδρέου είναι να απελευθερώσει τις
παραγωγικές δυνάμεις της ελληνικής κοινωνίας. Πιστεύει ότι για να γίνει αυτό
χρειάζεται μια παιδευτική διαδικασία – από την οποία δεν εξαιρείται ούτε το
ΠΑΣΟΚ. Ως κόμμα εξουσίας, άλλωστε, ενσωματώνει και συντηρητικά στοιχεία. Βαθιά
προοδευτικός πολιτικός, ο Γιώργος βλέπει μπροστά και δεν στερείται ουτοπικής
διάθεσης. Αλλά όπως οι περισσότεροι ουτοπιστές, δεν είναι πάντα διατεθειμένος
να διαπραγματευθεί την άποψή του ή να την υποβάλει στις εκπτώσεις που
συνεπάγεται μια εσωκομματική διαπραγμάτευση.

Και οι γκρίνιες; Ο Παπανδρέου δεν έχει σπουδαία προσωπική χημεία με τον
Ευάγγελο Βενιζέλο. Ωστόσο, η φασαρία περί τον Βενιζέλο δεν ανταποκρίνεται στο
κλίμα που επικρατεί περί τον πρόεδρο. Ο ίδιος ο Παπανδρέου είχε πάντα
συνείδηση ότι πρέπει να κρατήσει το ΠΑΣΟΚ ενωμένο. Έτσι φρόντισε, άλλωστε, να
το παραλάβει. Το δεύτερο εξάμηνο του 2003 οι άνθρωποί του δεν είχαν καμία
ένδειξη εκ μέρους του ότι πρέπει να αρχίσουν να κινούνται εν όψει της διαδοχής
του Σημίτη. Τούτο, πιστεύει ένας από αυτούς, «είναι κάτι που το πληρώσαμε στην
προεκλογική περίοδο του 2004, αφού δεν ήμασταν έτοιμοι».

Και η κλασική ανάλυση που λέει πως μόνο με διαγραφές μπορεί να επιβληθεί ένας
νέος αρχηγός στο κόμμα του; Την έκανε, ειρήσθω εν παρόδω, πρόσφατα ένας
γνωστός εγκληματολόγος στον Αλέκο Αλαβάνο του ΣΥΝ! Πρόσωπο κοντά στον πρόεδρο
του ΠΑΣΟΚ παραδέχεται ότι δεν ισχύει μόνο στην Ελλάδα «αλλά και διεθνώς», πριν
διευκρινίσει ότι είναι μια φιλοσοφία που δεν συμμερίζεται και δεν πρόκειται να
ακολουθήσει ο Παπανδρέου. Αυτό που θα κάνει είναι να εξουθενώσει τους
Πασόκους, επιμένοντας στον δικό του τρόπο ηγεσίας και κρατώντας τους σε
ιδανική απόσταση.