«Πράσινα» βιβλία με αρχηγική πλοκή

Περίσσεψαν τα χαμόγελα, τα πλούσια, πλατιά χαμόγελα, αυτή την εβδομάδα στο
ΠΑΣΟΚ. Τρεις ημέρες στη σειρά, Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη, ολόκληρο το ΠΑΣΟΚ, το
«όλον ΠΑΣΟΚ» κατά την έκφραση του Ανδρέα Παπανδρέου, περιδιάβαινε στο κέντρο
της Αθήνας, σε παρουσιάσεις βιβλίων, και έδινε μια ειδυλλιακή εικόνα προς τα
έξω.

Τα εξώφυλλα των βιβλίων της Άννας Διαμαντοπούλου και του Ευάγγ. Βενιζέλου

Κι αν μεν στην παρουσίαση του βιβλίου του Βασ. Κοντογιαννόπουλου, οι (πολλές)
παρουσίες βουλευτών, πρώην υπουργών και στελεχών πιθανώς να μην είχαν πολιτική
σημασία πέραν της αυτονόητης, οι παρουσίες στις εκδηλώσεις για τα βιβλία του
E. Βενιζέλου και της A. Διαμαντοπούλου σίγουρα δημιούργησαν αίσθηση. Αίσθηση
που επιτάθηκε από την άφθονη εγκαρδιότητα που απέπνεαν οι συναντήσεις όσων – ή
των περισσοτέρων τουλάχιστον εξ όσων – παρέστησαν σ’ αυτές.

Τα δύο κορυφαία στελέχη του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης φάνηκε να
εξαντλούν τις οργανωτικές δυνατότητες του προσωπικού τους μηχανισμού,
προκειμένου οι εκδηλώσεις να ξεφύγουν από τα στενά πλαίσια μιας παρουσίασης
ενός βιβλίου και να αποτελέσουν πολιτικό γεγονός πρώτης γραμμής.

Ο K. Σημίτης. «Όλο σε βιβλία βρισκόμαστε τελευταία» παρατήρησε
χαμογελαστή μετά το τέλος της εκδήλωσης στο βιβλίο της A. Διαμαντοπούλου η κ.
Δάφνη Σημίτη. Συνόδευσε τον άνδρα της σε όλες, και η παρουσία του πρώην
πρωθυπουργού σ’ αυτές προσέδωσε ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Όπως ενδιαφέρον
προσέδωσε και η απουσία του Γιώργου Παπανδρέου, από τη μία τουλάχιστον – της
κ. Διαμαντοπούλου. Γιατί μπορεί να ήταν βέβαιο ότι δεν επρόκειτο να παρευρεθεί
στην εκδήλωση του κ. Βενιζέλου (επειδή μιλούσε την ίδια περίπου ώρα στη γεν.
συνέλευση του ΣΕΒ), αλλά στην εκδήλωση της A. Διαμαντοπούλου, την επομένη, δεν
είχε λόγο να μην παραστεί. Εκείνος φαίνεται όχι, η ίωση όμως που τον
ταλαιπωρεί, ναι. Πέραν αυτού πάντως, οι προσεκτικοί… καταμετρητές διέκριναν
ότι ένα πλήθος 70-75 βουλευτών του κόμματος (από τους 115 συνολικά)
μετακινήθηκε στις δύο κορυφαίες εκδηλώσεις, πράγμα που όπως έλεγε γνωστό
κορυφαίο στέλεχος «μπορεί να μη συνιστά άμεσα πολιτικό θέμα, δείχνει όμως ότι
άλλοι από υποχρέωση, άλλοι από ανάγκη, αρκετοί από ανασφάλεια έσπευσαν να
δώσουν το “παρών”. Και πολλοί από υστεροβουλία».

Όλες οι… φυλές του ΠΑΣΟΚ και στις δύο εκδηλώσεις

Ο E. Βενιζέλος θέλησε να προσδώσει έναν πιο επιστημονικό χαρακτήρα στην εκδήλωση, γι’ αυτό έδωσε βήμα σε 4 καθηγητές, τον Δ. Τσάτσο, τον K. Τσουκαλά, τον Γ. Βούλγαρη, τον Ηλ. Νικολακόπουλο, να εξηγήσουν τις έννοιες «Αριστερά – Δεξιά» στις μέρες μας. H A. Διαμαντοπούλου προσπάθησε να δώσει ένα χαρακτήρα νεωτερικότητας και μετακάλεσε στην Ελλάδα από τις ΗΠΑ τον Μιχ. Μπλέτσα, καθηγητή του MIT. Είχε βέβαια και τον Δ. Τσάτσο στο πάνελ, αλλά και τους M. Ανδρουλάκη, Άρη Σπηλιωτόπουλο, Γ. Πρετεντέρη που έχουν εξασφαλισμένη δημοσιότητα

Σε μια περίοδο που το ΠΑΣΟΚ δείχνει να έχει χάσει τον βηματισμό του και να
ψάχνεται σκουντουφλώντας σε υπαρκτά ή ανύπαρκτα εμπόδια που δημιουργεί στον
δρόμο του η κυβέρνηση, όλα τα γεγονότα έχουν την ιδιαίτερη σημασία τους. Γιατί
οι παρουσιάσεις των δύο βιβλίων δεν ήταν κοσμικές εκδηλώσεις. Ούτε
συναθροίσεις επ’ ευκαιρία κάποιου ευτυχούς γεγονότος. Πολιτικές εκδηλώσεις
ήταν – έτσι σχεδιάστηκαν και έτσι υλοποιήθηκαν. Τι ήταν λοιπόν αυτό που έκανε,
για παράδειγμα, «καραμπινάτους» προεδρικούς να σπεύσουν στην εκδήλωση για τον
Ευάγγελο Βενιζέλο και να λάβουν θέση μπροστά μπροστά στο αμφιθέατρο του
Ινστιτούτου Γκαίτε; Και τι ήταν εκείνο που οδήγησε γνωστούς βενιζελικούς, και
τον ίδιο τον Ευάγγ. Βενιζέλο, στην εκδήλωση της Ά. Διαμαντοπούλου;

H απάντηση στο ερώτημα δεν είναι μια, αλλά… πολλές. Και έχει να κάνει με την
πληθώρα των αμφιβολιών που κατακλύζουν και την Κοινοβουλευτική Ομάδα, σε σχέση
με την πορεία του κόμματος το τελευταίο διάστημα, ύστερα από το εντυπωσιακό
ξεκίνημα τους πρώτους μήνες του καινούργιου χρόνου. Στο περιθώριο των
εκδηλώσεων, αγαπημένο θέμα των συζητήσεων μεταξύ των βουλευτών και των
στελεχών ήταν οι δημοσκοπήσεις. Τα «άκουσες τίποτε;» και τα «έμαθες κάτι;»
ήταν στην ημερήσια διάταξη – υποδηλωτικά ενός φόβου για τα αποτελέσματα των
δημοσκοπήσεων που θα βγουν σε δεκαπέντε ημέρες.

Και υπουργοί. Πολλοί έσπευσαν να υποστηρίξουν ότι το κύριο πολιτικό
θέμα των δύο κυρίως εκδηλώσεων προκύπτει από την παρουσία σε αυτές ενός
αριθμού υπουργών της κυβέρνησης. Λογικό, αν συνυπολογίσει κανείς ότι το
προηγούμενο διάστημα η πολιτική ένταση είχε χτυπήσει κόκκινο με αφορμή το θέμα
των υποκλοπών και το θέμα των Πακιστανών. Και δεν διέφυγε από την προσοχή
κανενός ότι και στις δύο εκδηλώσεις έδωσε το «παρών» ο υπουργός Ανάπτυξης Δημ.
Σιούφας, από τους στενότερους συνεργάτες του K. Καραμανλή.

Νικήτρια στα σημεία

Όλοι συμφωνούν σήμερα στο ΠΑΣΟΚ, όπου κι αν «ανήκουν», ότι το μόνο πολιτικό
θέμα που προκύπτει από τις εκδηλώσεις του E. Βενιζέλου και της A.
Διαμαντοπούλου «είναι αυτές οι ίδιες οι εκδηλώσεις. Ήταν επίδειξη δύναμης»,
υποστηρίζει ένας από τους ελάχιστους βουλευτές που δεν έδωσαν το «παρών» σ’
αυτές. Και επειδή πολιτικά συμπεράσματα, στο επίπεδο των αριθμών, λογικά δεν
μπορούν να εξαχθούν, μοιραία οι συγκρίσεις περνούν σε πιο «λεπτές» αποχρώσεις.
Όπου και πάλι τα πράγματα δείχνουν ισοδύναμα.

Ο E. Βενιζέλος θέλησε να προσδώσει έναν πιο επιστημονικό χαρακτήρα στην
εκδήλωση, γι’ αυτό και προτίμησε το Γκαίτε, και έδωσε βήμα σε τέσσερις
καθηγητές, τον Δ. Τσάτσο, τον K. Τσουκαλά, τον Γ. Βούλγαρη, τον Ηλ.
Νικολακόπουλο, να εξηγήσουν τις έννοιες «Αριστερά – Δεξιά» στις μέρες μας. H
A. Διαμαντοπούλου προσπάθησε να δώσει έναν χαρακτήρα νεωτερικότητας στην
εκδήλωσή της, που να ταιριάζει με το βιβλίο της περί «έξυπνης Ελλάδας», και
μετακάλεσε στην Ελλάδα από τις ΗΠΑ τον Μιχ. Μπλέτσα, καθηγητή του MIT. Είχε
βέβαια και τον Δ. Τσάτσο στο πάνελ, αλλά και τους M. Ανδρουλάκη, Άρη
Σπηλιωτόπουλο, που έχουν εξασφαλισμένη δημοσιότητα.

«Στα ίσια». Ισοπαλία λοιπόν; Κάτι τέτοιο. Αλλά αν κάποιος πρέπει σώνει
και καλά να αναδείξει έναν νικητή, ασφαλώς θα αναδείξει την Άννα
Διαμαντοπούλου. Γιατί εκεί που μέχρι τώρα κανείς δεν αμφισβητούσε τη δεύτερη –
μετά τον Γιώργο Παπανδρέου – θέση του E. Βενιζέλου, τώρα υπάρχει εκείνη. Και
τη χτυπάει στα ίσια. Γιατί απ’ ότι φαίνεται η εκδήλωση της Τετάρτης ήταν μόνο
η αρχή. Κι αν οι πληροφορίες είναι σωστές – και είναι – τελευταία έχει
αναπροσαρμόσει εντελώς την προσωπική της στρατηγική επανακάμπτοντας στους
υποστηρικτές του Γιώργου Παπανδρέου. Μπορεί να μην ταυτίζεται απόλυτα μαζί
του, αλλά είναι ορατό ότι δουλεύει στο πλευρό του. Και έχει επιλέξει να τον
στηρίξει καθαρά, και χωρίς δεύτερες σκέψεις, μέχρι τέλους.

Δεν είναι μόνος. Όσο για τον E. Βενιζέλο, ύστερα από τρεις εβδομάδες
συνεχούς παρουσίας στο προσκήνιο, πάντα με την ιδιότητα του δεύτερου πόλου της
εσωκομματικής αντιπαράθεσης, θεωρεί ότι η εκδήλωση της Τρίτης αποτέλεσε την
επιβεβαίωση ότι «δεν είναι μόνος σ’ αυτό τον δρόμο». Λογικά, μετά την εμφάνιση
αυτή που θεωρήθηκε «αρχηγική», θα προσπαθήσει να κάνει μια σταδιακή
κεφαλαιοποίηση. Και θα περιμένει. Όπως πιστεύουν όλοι στο ΠΑΣΟΚ, ο δικός του
ορίζοντας είναι οι εθνικές εκλογές, όποτε κι αν αυτές πραγματοποιηθούν, κι όχι
πριν, όπως διαχέεται το τελευταίο διάστημα στη Χαρ. Τρικούπη από διάφορες
πλευρές…