Ο θείος μας ο… χιμπαντζής!
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά
Οι πρόγονοι των ανθρώπων διασταυρώθηκαν κάποια στιγμή στο μακρινό παρελθόν
με τους προγόνους των χιμπαντζήδων και από τη διασταύρωση εκείνη
δημιουργήθηκαν υβρίδια. Το εντυπωσιακό αυτό συμπέρασμα προέκυψε από μια νέα
έρευνα, στο πλαίσιο της οποίας συγκρίθηκε DNA από τα δύο είδη.
 |
|
Σχέσεις στοργής. Ο εκπαιδευτής χιμπαντζήδων Σιντ Γιοστ σε ένα τρυφερό |
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα από την έρευνα αυτή, άνθρωποι και χιμπαντζήδες
διαχωρίστηκαν από έναν ενιαίο προγονικό πληθυσμό μέσω μιας περίπλοκης
διαδικασίας που διήρκεσε 4 εκατομμύρια χρόνια.
Ερευνητές από το Ινστιτούτο Broad του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της
Μασαχουσέτης (ΜΙΤ) και το Χάρβαρντ ανέλυσαν περίπου 800 φορές περισσότερο DNA
απ’ ό,τι είχε αναλυθεί στο πλαίσιο προηγούμενων μελετών σχετικά με τον
διαχωρισμό των ανθρώπων από τους χιμπαντζήδες. H έρευνα αυτή τους επέτρεψε να
μάθουν, όχι μόνο το πότε, αλλά και λίγα πράγματα για το πώς προέκυψαν τα δύο
αδελφά είδη. «Για πρώτη φορά μπορέσαμε να δούμε τις λεπτομέρειες γραμμένες στο
DNA», λέει ο Έρικ Λάντερ, ιδρυτής και διευθυντής του Ινστιτούτου Broad. «Το
λιγότερο που μας λένε είναι ότι η διαφοροποίηση ανθρώπου – χιμπαντζή έγινε με
πολύ ασυνήθιστο τρόπο».
H ανάλυση
Οι ερευνητές διατυπώνουν την υπόθεση πως ένα προγονικό είδος πιθήκου χωρίστηκε
σε δύο απομονωμένους μεταξύ τους πληθυσμούς πριν από περίπου 10 εκατομμύρια
χρόνια. Αυτοί οι δύο πληθυσμοί ξαναβρέθηκαν μαζί έπειτα από λίγες χιλιάδες
χιλιετίες και, μολονότι είχαν κάποιες γενετικές διαφορές, διασταυρώθηκαν με
αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένας τρίτος, υβριδικός πληθυσμός. Ο πληθυσμός αυτός
μπορεί να διασταυρώθηκε στη συνέχεια με έναν ή και τους δύο γονικούς
πληθυσμούς. Στη συνέχεια, κάποια στιγμή πριν από 6,3 εκατομμύρια χρόνια,
προέκυψαν δύο διαφορετικά είδη. Μερικοί ειδικοί στην ανθρώπινη εξέλιξη είναι
επιφυλακτικοί όσον αφορά την ακρίβεια αυτού του σεναρίου, έχουν ωστόσο
εντυπωσιαστεί από την έρευνα. «Πρόκειται για μια πολύ έξυπνη ανάλυση», λέει ο
Ντάνιελ Λίμπερμαν, καθηγητής Βιολογικής Ανθρωπολογίας στο Χάρβαρντ. «Το
πρόβλημά μου είναι να φανταστώ έναν δίποδο ανθρωπίδη και έναν χιμπαντζή να
βλέπουν ο ένας τον άλλο ως κατάλληλο για σύντροφο, για να μην το θέσω πολύ
ωμά».
Γενετικός χάρτης
Παλιότερες έρευνες που συνέκριναν το DNA του ανθρώπου με εκείνο του χιμπαντζή
μπορούσαν να προσφέρουν απλώς μια εκτίμηση για το πόσο παλιά χωρίστηκαν τα δύο
είδη διαπιστώνοντας τις διαφορές στα γονίδιά τους. Εν γένει οι έρευνες αυτές
καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ο διαχωρισμός συνέβη πριν από περίπου 7
εκατομμύρια χρόνια. Αλλά μετά την ολοκλήρωση του γονιδιώματος του χιμπαντζή,
τον Σεπτέμβριο, είναι δυνατό να δούμε πώς εξελίχθηκαν συγκεκριμένα τμήματα του
γενετικού κώδικα. H έρευνα του Ινστιτούτου Broad, η οποία θα δημοσιευτεί σε
επόμενο τεύχος της επιθεώρησης «Nature», είναι μία από τις μεγαλύτερες που
έχουν κάνει ακριβώς αυτό. «Έχουμε εδώ πολλές μεγάλες εκπλήξεις», λέει ο
Λάντερ. Κατ’ αρχάς, τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι ο διαχωρισμός ανθρώπου –
χιμπαντζή έγινε πολύ πιο κοντά στη σημερινή εποχή από τα 7 εκατομμύρια χρόνια
που δείχνουν τα απολιθώματα και προηγούμενες έρευνες, σίγουρα όχι νωρίτερα από
6,3 εκατομμύρια πριν και το πιθανότερο πριν από περίπου 5,4 εκατομμύρια
χρόνια.
Τα κοινά γονίδια και το χρωμόσωμα X
TA ΔΕΔΟΜΕΝΑ δείχνουν ότι ο διαχωρισμός ανθρώπου – χιμπαντζή απαίτησε
για να συντελεστεί πιθανώς εκατομμύρια χρόνια. Και αυτό επειδή σε ορισμένα
τμήματα της ακολουθίας του DNA, η γενετική διαφορά ανάμεσα στους ανθρώπους και
τους χιμπαντζήδες είναι τόσο μεγάλη ώστε αυτά τα γονίδια πρέπει να είχαν
απομονωθεί το ένα από το άλλο σχεδόν 10 εκατομμύρια χρόνια πριν. Όμως σε άλλα
σημεία άνθρωποι και χιμπαντζήδες μοιάζουν τόσο πολύ ώστε φαίνεται πως
εξακολουθούσαν να ανταλλάσσουν γενετικό υλικό έως και πριν από 6,3 εκατομμύρια
χρόνια. Ένα από τα σημεία αυτά είναι το χρωμόσωμα X. Το γεγονός είναι
εντυπωσιακό, επειδή «τα γονίδια που αποτελούν το φράγμα στη διαφοροποίηση σε
νέα είδη βρίσκονται στο χρωμόσωμα X», λέει ο Ντέιβιντ Ριτς, ο βασικός
συγγραφέας της μελέτης.
Google news
