Aνεπιθύμητος επειδή πήγε στην κηδεία του Mιλόσεβιτς!

Ανεπιθύμητος στους Γάλλους είναι ο Πέτερ Χάντκε. H αφαίρεση θεατρικού έργου
του Αυστριακού συγγραφέα, την τελευταία στιγμή, από το πρόγραμμα της Κομεντί
Φρανσέζ έχει εξοργίσει πολλούς καλλιτέχνες.

Πέτερ Χάντκε. Οι Γάλλοι «καταδικάζουν» στη σιωπή έναν από τους πιο σημαντικούς σύγχρονους Αυστριακούς λογοτέχνες με το αιτιολογικό ότι είχε παραστεί στην κηδεία του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς

Σε ομαδική επιστολή τους, πολλοί καλλιτέχνες καταγγέλλουν «την εμφάνιση μιας
νέας μορφής λογοκρισίας στη Γαλλία». Και αναφέρονται στην απόφαση του
διευθυντή της Κομεντί Φρανσέζ Μαρσέλ Μποζονέ να αφαιρέσει από το πρόγραμμα
θεατρικό έργο του Πέτερ Χάντκε, με το αιτιολογικό ότι είχε παραστεί στην
κηδεία του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. Ανάμεσα σε εκείνους που υπογράφουν την
επιστολή ξεχωρίζουν ο Σέρβος σκηνοθέτης Εμίλ Κουστουρίτσα, ο Γάλλος
μυθιστοριογράφος Πατρίκ Μοντιανό και ο Ελβετός ομότεχνός του Πολ Νιζόν και
πολλοί Αυστριακοί όπως ο Μίκαελ Χάνεκε (σκηνοθέτης) και οι Ρόμπερτ Μένασε και
Γιόζεφ Βίνκλερ (συγγραφείς).

Τρομοκρατημένη. Μαζί με αυτούς και η Ελφρίντε Γιέλινεκ, βραβείο Νόμπελ
2004 για τη λογοτεχνία, η οποία το περασμένο Σάββατο δήλωσε «τρομοκρατημένη»
από όλη αυτή την ιστορία. «Με την απόφασή της να μην παρουσιάσει το έργο του,
η Κομεντί Φρανσέζ, με ένα τόσο πλούσιο παρελθόν, εγγράφεται κι αυτή στη
χειρότερη παράδοση αυτών των πολιτιστικών θεσμών που, σε περίοδο δικτατοριών,
θέτουν στο περιθώριο τους ενοχλητικούς καλλιτέχνες και τους καταδικάζουν στη
σιωπή», δήλωσε η Γιέλινεκ. «Όποιος εμποδίζει έναν καλλιτέχνη να ασκήσει την
τέχνη του διαπράττει έγκλημα, όχι μόνο εις βάρος του δημιουργού, αλλά και εις
βάρος ολόκληρου του κοινού. Δεν υπάρχει χειρότερη συμπεριφορά από αυτή, αν
θέλει να αποδώσει κανείς δικαιοσύνη για τα θύματα του καθεστώτος του
Μιλόσεβιτς».

Λογοκρισία. Όλοι όσοι υπογράφουν την επιστολή πιστεύουν ότι το κείμενό
τους δεν έχει στόχο να κρίνει αν ο συγγραφέας του έργου «Ταξίδι στη χώρα των
ήχων ή τέχνη της ερώτησης», ένας από τους πιο σημαντικούς σύγχρονους
Αυστριακούς λογοτέχνες, είχε δίκιο ή άδικο που πήγε στην κηδεία του
Γιουγκοσλάβου πρώην προέδρου. «Το ζήτημα είναι να μάθουμε αν αυτή η πράξη
δικαιολογεί ή όχι την εγκαθίδρυση μιας μορφής λογοκρισίας στη Γαλλία. Στην
πραγματικότητα, η λογοκρισία ήδη ασκήθηκε πριν ακόμη από αυτή την αφαίρεση από
το πρόγραμμα, η οποία δεν είναι παρά η κατάληξη μιας συστηματικής απαγόρευσης
που εφαρμόζεται εδώ και μερικά χρόνια απέναντι στον Πέτερ Χάντκε», προσθέτουν
οι πνευματικοί άνθρωποι που υπογράφουν την επιστολή για τον Αυστριακό
συγγραφέα, που σήμερα είναι 63 ετών και ζει στο Σαβίλ, κοντά στο Παρίσι, από
το 1991.

Σύμφωνα με την εφημερίδα «Λε Μοντ», ο διευθυντής της Κομεντί Φρανσέζ Μαρσέλ
Μποζονέτ αποφάσισε να αφαιρέσει το «Ταξίδι» από το πρόγραμμα του θεάτρου,
μόλις πληροφορήθηκε από τα μέσα ενημέρωσης την παρουσία τού θεατρικού
συγγραφέα στην ταφή του Μιλόσεβιτς στη Σερβία, θεωρώντας αυτή τη στάση του ως
«προσβολή στα θύματα» του καθεστώτος.

ΣΑΡΚΑΣΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΠΟ ΣΕΡΒΟΥΣ ΣΚΗΝΟΘΕΤΕΣ

Βαφτίσια, γάμοι και… ματς

Αγανακτισμένοι οι Σέρβοι σκηνοθέτες Εμίρ Κουστουρίτσα (φωτό) και Μλάντεν Μάτεριτς με την απόφαση των Γάλλων

Εξηγήσεις από τον διευθυντή της Κομεντί Φρανσέζ για τον αποκλεισμό του Πέτερ
Χάντκε ζητούν οι Σέρβοι σκηνοθέτες Εμίρ Κουστουρίτσα και Μλάντεν Μάτεριτς, με
άρθρο τους στη «Λιμπερασιόν». H απόφαση αυτή – γράφουν – να σημαίνει άραγε ότι
οι θεατρικοί συγγραφείς που δεν παρέστησαν στην κηδεία του Μιλόσεβιτς θα
προσκληθούν σύντομα στην Κομεντί Φρανσέζ; Και μπροστά στον πλούτο των κειμένων
που θα υπάρξει στην περίπτωση αυτή, ποια θα είναι άραγε τα κριτήρια για την
αξιολόγησή τους; Το Ιράκ; Το Ιράν; Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα; H απαγόρευση του
καπνίσματος στους δημόσιους χώρους; Το Συμβόλαιο Πρώτης Πρόσληψης;

Αν ο Χάντκε είχε σκοτώσει τον Μιλόσεβιτς, αντί να παραστεί στην κηδεία του και
να εκφωνήσει έναν σύντομο λόγο, το θεατρικό του έργο θα είχε άραγε
περισσότερες πιθανότητες να παρουσιαστεί στην Κομεντί Φρανσέζ;

Οι θεατρικοί συγγραφείς θα πρέπει άραγε στο μέλλον να περιλαμβάνουν στο
βιογραφικό τους σημείωμα και τις κηδείες στις οποίες παρέστησαν;

Συνεχίζοντας στο ίδιο σαρκαστικό ύφος, οι δύο Σέρβοι σκηνοθέτες προτείνουν
στον Μαρσέλ Μποζονέ να επεκτείνει το ίδιο κριτήριο στα βαφτίσια, τους γάμους
και τις αθλητικές εκδηλώσεις. Αναρωτιούνται επίσης τι θα είχε συμβεί αν ο
διευθυντής της Κομεντί Φρανσέζ δεν είχε διαβάσει το τεύχος του περιοδικού
«Νουβέλ Ομπζερβατέρ» που δημοσίευσε την επίμαχη είδηση. Θα επέτρεπε στην
περίπτωση αυτή το έργο του Χάντκε; Έπεσε άραγε τυχαία στο άρθρο ή η Κομεντί
Φρανσέζ είναι συνδρομήτρια στο περιοδικό; Ποιος είναι, εν τέλει, σε αυτή την
ιστορία παρατηρητής; Και ποιος είναι διευθυντής;