[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Το ότι το Ιράν δεν θα πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα δεν μπορεί
εύκολα να αμφισβητηθεί. Μια χώρα που διακηρύσσει ότι θέλει να εξαφανίσει μια
άλλη χώρα (Ισραήλ), που θέλει να καταστεί υπερδύναμη και να κάνει εξαγωγή
πυρηνικής τεχνολογίας θα αποτελούσε σοβαρή απειλή για την παγκόσμια ειρήνη εάν
αποκτούσε πυρηνικά όπλα (αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι άλλοι, όπως το Ισραήλ,
μπορεί να έχουν). Βεβαίως ουδείς μπορεί να αρνηθεί το δικαίωμα του Ιράν να
αναπτύξει πυρηνική ενέργεια για ειρηνικούς σκοπούς κάτω από την εποπτεία της
Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας και σύμφωνα με τη Συνθήκη μη Διάδοσης
των Πυρηνικών Όπλων (ΝΠΤ). Το κρίσιμο ωστόσο ερώτημα είναι τι μπορεί να
σταματήσει το Ιράν από το να αναπτύξει πυρηνικά όπλα, εάν όντως επιθυμεί κάτι
τέτοιο; H στρατηγική των κυρώσεων και πολύ περισσότερο της στρατιωτικής δράσης
θα ανακόψει ή θα επιταχύνει τη διαδικασία ανάπτυξης των όπλων αυτών; H
απάντηση στο ερώτημα είναι μάλλον προφανής: κυρώσεις και στρατιωτική δράση θα
οδηγήσουν στην επιτάχυνση της παραγωγής πυρηνικών όπλων, αφού θα πείσουν το
Ιράν ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να προστατεύσει την εθνική του
υπόσταση και την πολιτειακή του ταυτότητα. Επομένως, η στρατηγική που
ακολουθείται δεν φαίνεται μακροχρονίως ότι είναι αποτελεσματική και ότι μπορεί
να αποδώσει τα επιθυμητά αποτελέσματα. «Μπορεί να μην πρέπει», αλλά εάν το
Ιράν θέλει, τελικά θα αποκτήσει τα όπλα αυτά (έστω κι αν εμφανισθεί προσκαίρως
να υποχωρεί). Υπάρχει εναλλακτική στρατηγική αποτροπής; Αν και όχι εύκολη,
σοβαροί αναλυτές εκτιμούν ότι υπάρχει. Και η στρατηγική αυτή έγκειται στο να
πεισθεί το Ιράν να μην αναπτύξει πυρηνικά όπλα με ταυτόχρονη ενθάρρυνση της
ανόδου των μετριοπαθών στοιχείων στην εξουσία. H στρατηγική αυτή προϋποθέτει
σύνθετες κινήσεις από πλευράς της διεθνούς κοινότητας, με δραματική αλλαγή της
πολιτικής των ΗΠΑ (αναγνώριση Ιράν) και με ανάληψη ενεργότερου ρόλου από
πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι στρατηγικές που ενισχύουν τη δυναμική του
εθνικισμού, ριζοσπαστισμού και φονταμενταλισμού στο Ιράν έχει αποδειχθεί ότι
είναι αναποτελεσματικές. Όσο ταχύτερα γίνει αυτό κατανοητό, τόσο καλύτερα.

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ.