Aμερικανικό βέτο για ρωσικό φυσικό αέριο

«Βέτο» στη συμμετοχή της ρωσικής Gazprom στον σχεδιαζόμενο
ελληνο-τουρκο-ιταλικό αγωγό, ο οποίος θα μεταφέρει στη Δύση τις τεράστιες
ποσότητες φυσικού αερίου της Ανατολής, επιχειρούν να βάλουν οι ΗΠΑ.

H Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών Κοντολίζα Ράις άσκησε πιέσεις στην ελληνική
κυβέρνηση να αναζητήσει εναλλακτικές ενεργειακές διόδους και να μην εξαρτάται
αποκλειστικά από τη Ρωσία. «Το Αζερμπαϊτζάν είναι μία πηγή, γνωρίζω ότι
υπάρχουν συζητήσεις για εναλλακτικούς αγωγούς φυσικού αερίου που θα συνδέουν
την Τουρκία με την Ελλάδα. Όλα αυτά συνιστούν πολύ καλές προσπάθειες που θα
πρέπει να συνεχιστούν», είπε χαρακτηριστικά χθες η κ. Ράις.

Απειλή για αμερικανικά συμφέροντα

Οι αμερικανικές πιέσεις σχετίζονται με τη δεδηλωμένη πρόθεση της Μόσχας να
«καπαρώσει» την τροφοδοσία της Δύσης με ρωσικό φυσικό αέριο, τουλάχιστον για
τα επόμενα 20 χρόνια (προμηθεύει ήδη το 1/4 του αερίου της Ευρώπης),
αποκλείοντας έτσι από τον ρόλο αυτό το Αζερμπαϊτζάν, το Τουρκμενιστάν, το Ιράν
και – κάποια στιγμή στο μέλλον – και το Ιράκ. H επεκτατική πολιτική του
ρωσικού γίγαντα που επιχειρεί να γίνει μονοπώλιο στην προμήθεια φυσικού αερίου
στην ευρωπαϊκή αγορά και να «φράξει» την είσοδο σ’ αυτήν νέων παραγωγών-χωρών
(πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες της Κασπίας) θεωρείται ως μεγάλη απειλή για τα
αμερικανικά συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή. Έτσι οι ΗΠΑ επισείουν τον
κίνδυνο της πλήρους εξάρτησης της E.E. από το ρωσικό αέριο και επιχειρούν να
μπλοκάρουν τα σχέδια της Μόσχας στην ενεργειακή σκακιέρα. Το μεγάλο παζάρι των
αγωγών, στο επίκεντρο του οποίου βρίσκεται τώρα και η Ελλάδα, άρχισε
ουσιαστικά στις αρχές Φεβρουαρίου με την επίσκεψη του αφεντικού της Gazprom
στην Αθήνα. Τότε στις επαφές που είχε ο κ. Αλεξέι Μίλερ με κυβερνητικά
στελέχη, τους είχε κάνει σαφές ότι η Μόσχα αναζητεί νέες εναλλακτικές
διαδρομές μεταφοράς του ρωσικού φυσικού αερίου στη Δυτική Ευρώπη, προκειμένου
να παρακάμψει τα εμπόδια που έθετε – και θέτει ακόμη – η Ουκρανία και ότι ένας
από τους «δρόμους» αυτούς θα μπορούσε να είναι ο ελληνο-τουρκο-ιταλικός
αγωγός. Ο κ. Μίλερ μάλιστα είχε προσφέρει ακόμη και ανταλλάγματα προς την
ελληνική πλευρά (ως και συμμετοχή της Gazprom στην κατασκευή και τροφοδοσία
του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης), προκειμένου οι Ρώσοι να
εξαγοράσουν μερίδιο της εταιρείας που θα κατασκευάσει και θα εκμεταλλεύεται
τον εν λόγω αγωγό. Τα επεκτατικά σχέδια των Ρώσων που δεν αφορούν μόνο τη
δέσμευση του ελληνο-τουρκο-ιταλικού αγωγού, αλλά και την επέκταση της Gazprom
στην αγορά της E.E., μέσω της εξαγοράς μεγάλων δυτικοευρωπαϊκών εταιρειών,
ανησυχούν έντονα τις ΗΠΑ, οι οποίες και είχαν θορυβηθεί από την επίσκεψη Μίλερ
στην Αθήνα. H ελληνική πλευρά είχε ακούσει με ενδιαφέρον το ρωσικό αίτημα,
ωστόσο δεν είχε δεσμευθεί απέναντι στον κ. Μίλερ, αφού θα ήθελε ένα μέρος του
αγωγού να γεμίσει με ρωσικό φυσικό αέριο, αλλά με την προϋπόθεση ότι θα
κρατηθεί ανοιχτό ένα άλλο μέρος του αγωγού για μελλοντικές προμήθειες από
χώρες της Κασπίας και της Κεντρικής Ασίας.

Διαφορετικά η εξάρτηση από τη Ρωσία θα ήταν απόλυτη. Αυτό ήταν άλλωστε και το
αρχικό σχέδιο της E.E., όταν προωθούσε την κατασκευή του
ελληνο-τουρκο-ιταλικού αγωγού: Να απεξαρτηθεί η Ευρώπη από την τροφοδοσία της
αποκλειστικά με ρωσικό αέριο.

Προώθηση αζερικού αερίου

ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑ αυτό επικαλέστηκε σύμφωνα με πληροφορίες στις συζητήσεις
της με Έλληνες αξιωματούχους και η κ. Ράις, προκειμένου να πείσει την ελληνική
κυβέρνηση να εμποδίσει τα ρωσικά σχέδια. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν πως οι
Αμερικανοί «προωθούν» το αζερικό φυσικό αέριο του κοιτάσματος Σακ Ντενίζ, για
να γεμίσει ο ελληνο-τουρκο-ιταλικός αγωγός, το οποίο ωστόσο θα είναι διαθέσιμο
περί το 2012. Από εκεί και πέρα το τουρκμενικό φυσικό αέριο το έχει
προαγοράσει σε μεγάλο βαθμό η Gazprom, το ιρακινό θα καθυστερήσει πολύ να
«πέσει» στην αγορά, ενώ το ιρανικό συνδέεται με την αποκλιμάκωση της έντασης
στις σχέσεις της χώρας με τις ΗΠΑ. Για όλους αυτούς τους λόγους, ο κ. Μίλερ
είχε επισημάνει στους Έλληνες αξιωματούχους τον περασμένο Φεβρουάριο ότι μόνο
η Gazprom διαθέτει τις αναγκαίες ποσότητες για να γεμίσει τον
ελληνο-τουρκο-ιταλικό αγωγό, ο οποίος θα είναι έτοιμος το 2010. Από την πλευρά
της η ελληνική κυβέρνηση είχε επισημαίνει ότι σε κάθε περίπτωση τον πρώτο λόγο
για το ποιος θα γεμίσει τον αγωγό έχει η Ιταλία, η οποία και έχει δεσμεύσει το
80% της χωρητικότητας του αγωγού, έναντι μόλις 20% της ελληνικής.

H άρνηση της Βρετανίας

ENA AKOMH δείγμα των επεκτατικών σχεδίων της Gazprom δόθηκε την
εβδομάδα που πέρασε. Πριν από λίγες ημέρες το αφεντικό της Gazprom Αλεξέι
Μίλερ προειδοποίησε τις κυβερνήσεις των 25 χωρών-μελών της E.E. ότι αν
συνεχίσουν να της βάζουν εμπόδια στην απόκτηση ευρωπαϊκών εταιρειών που
εμπορεύονται φυσικό αέριο, τότε η Ρωσία θα αλλάξει προσανατολισμό και ότι θα
διοχετεύσει τις τεράστιες ποσότητες που διαθέτει σε νέες αναπτυσσόμενες
αγορές, όπως αυτή της Κίνας. Αφορμή υπήρξε η πρόσφατη άρνηση της βρετανικής
κυβέρνησης να επιτρέψει στην Gazprom την εξαγορά της εταιρείας Centrica, του
μεγαλύτερου προμηθευτή φυσικού αερίου της εγχώριας αγοράς, μέσω της οποίας οι
Ρώσοι επιδιώκουν να ελέγξουν και την εμπορία.