Σκοτώνουν τις τίγρεις πριν γεράσουν

Θα έπρεπε να τριγυρνούν ελεύθερες και… ωραίες μέσα στο καταφύγιό τους.
Αντ’ αυτού, εμφανίζονται πλέον μόνο σε φωτογραφίες, στην οθόνη ενός
ηλεκτρονικού υπολογιστή. Κάθε φωτογραφία και μια λιτή λεζάντα: «Πυροβολήθηκε
από λαθροκυνηγούς». Κάθε λεζάντα και ένα θλιβερό τέλος. «Δηλητηριάστηκε». Κάθε
τέλος και ένας κακός οιωνός για τη συνέχεια. «Πιάστηκε σε βρόχο»… «Ούτε 500
τίγρεις δεν πρέπει να έχουν απομείνει στην Ινδία».

Στο Ρανταμπχόρ, ένα από τα παλαιότερα καταφύγια τίγρεων της Ινδίας, στην καρδιά του Ρατζαστάν, υπήρχαν το 2004 47 τίγρεις. Τώρα είναι λιγότερες από 20…

Ακόμα και ο Δαλάι Λάμα επιστρατεύτηκε στον αγώνα που δίνουν κάποιοι – λίγοι –
για τη σωτηρία αυτών των υπέροχων αιλουροειδών. Όμως η αρρωστημένη πείνα του
ανθρώπου για το δέρμα και τα οστά των τίγρεων αποδεικνύεται πιο ισχυρή. Στο
Ρανταμπχόρ, ένα από τα παλαιότερα καταφύγια τίγρεων της Ινδίας, στην καρδιά
του Ρατζαστάν, υπήρχαν το 2004 σαράντα επτά τίγρεις. Έναν χρόνο αργότερα, ο
πληθυσμός τους είχε μειωθεί στις είκοσι έξι. Και σήμερα, δεν φτάνουν καν τις
είκοσι. Οι υπεύθυνοι του καταφυγίου κάνουν ό,τι μπορούν. Τους τελευταίους
πέντε μήνες, έχουν συλλάβει επ’ αυτοφώρω 35 άτομα – λαθροκυνηγούς. Ένας από
αυτούς ομολόγησε πως μέσα σε δύο χρόνια είχε σκοτώσει τριάντα τίγρεις. Σε κάθε
έναν που πιάνεται, όμως, αντιστοιχεί ένας άλλος – τουλάχιστον – που παίρνει τη
θέση του. Το κέρδος είναι μεγάλο. Και η πολιτική βούληση για την αντιμετώπιση
του προβλήματος, για την προστασία των τίγρεων, όχι μόνο από τους
λαθροκυνηγούς αλλά και από την καταπάτηση του φυσικού τους περιβάλλοντος,
είναι από μικρή έως ανύπαρκτη.

Ακόμη και ο Δαλάι Λάμα απηύθυνε προσωπική έκκληση στους οπαδούς του να μην φορούν δέρματα τίγρης

Ο Δαλάι Λάμα. Στην οθόνη του ηλεκτρονικού υπολογιστή του Φατέχ Σινγκ,
πρώην διευθυντή του Ρανταμπχόρ και νυν επικεφαλής μιας τοπικής μη κυβερνητικής
οργάνωσης, του Παρατηρητηρίου των Τίγρεων, οι φωτογραφίες των νεκρών
αιλουροειδών δίνουν τη θέση τους σε φωτογραφίες νεαρών Θιβετιανών.
Απεικονίζονται να παρελαύνουν ντυμένοι με τις παραδοσιακές τους ενδυμασίες, τα
τσούμπας – μόνο που σε αυτές τις εικόνες τα τσούμπας είναι επενδυμένα με δέρμα
τίγρης καθώς και γούνα λεοπάρδαλης, ενυδρίδας και αλεπούς. «Το πιθανότερο
είναι ότι ο πατέρας αυτού του νεαρού», λέει ο Φατέχ δείχνοντας κάποιον στην
οθόνη, «του έκανε δώρο το δέρμα της τίγρης για την αποφοίτησή του. Αν
κλείσουμε αυτήν την αγορά, θα έχουμε καταφέρει ένα καίριο πλήγμα στους
λαθροκυνηγούς». H ζήτηση δέρματος τίγρεως είναι πράγματι μεγάλη μεταξύ των…
nouveaux riches του Θιβέτ. Τόσο που τον περασμένο Απρίλιο, λίγο πριν από το
Καλατσάκρα, ένα από τα πιο σημαντικά φεστιβάλ στο θιβετιανό βουδιστικό
ημερολόγιο, λίγο πριν αρχίσουν να συρρέουν στην Ινδία χιλιάδες Θιβετιανοί, ο
Δαλάι Λάμα απηύθυνε προσωπική έκκληση στους οπαδούς του.

«Ήταν πολύ συγκινητικό. Τους θύμισε την εποχή που η άγρια ζωή αφθονούσε στο
θιβετιανό οροπέδιο. Τους είπε πως οι φωτογραφίες που απεικονίζουν νεαρούς
Θιβετιανούς να φοράνε δέρματα τίγρεων τον κάνουν να ντρέπεται. Το να φορά
κάποιος δέρμα ή γούνα ζώου, επεσήμανε, αντιβαίνει προς τις αρχές του
βουδισμού». H έκκληση έπιασε τόπο. H ζήτηση μειώθηκε, πολλά ήδη αγορασμένα
δέρματα παραδόθηκαν στην πυρά, η τιμή του δέρματος (περίπου 55.000 ευρώ)
έπεσε. Υπάρχει ωστόσο μια άλλη αγορά, εξίσου επιζήμια, που εξακολουθεί να
ανθεί – είναι μάλιστα σήμερα περισσότερο ανθηρή από ποτέ. Ένα κιλό οστά τίγρης
(ο σκελετός μιας τίγρης ζυγίζει περίπου 10-12 κιλά) μπορεί να πιάσει στη μαύρη
αγορά έως και 1.800 ευρώ. Ο λόγος; H χρήση των οστών αυτών στην παραδοσιακή
κινεζική ιατρική – αλλά και την εναλλακτική ιατρική που έχει γίνει τόσο πολύ
της μόδας, τα τελευταία χρόνια, στην Ευρώπη.

H χειρότερη κρίση για τον πληθυσμό

H τιμή του δέρματος τίγρης έφτανε έως τα 55.000 ευρώ

Ο πληθυσμός των τίγρεων της Ινδίας έχει φτάσει και άλλες φορές στο χείλος της
καταστροφής. H πρώτη ήταν στις αρχές της δεκαετίας του 1970. H κυβέρνηση της
Ίντιρα Γκάντι αντέδρασε τότε με ένα πρόγραμμα που αποδείχθηκε αρκετά
αποτελεσματικό, το Σχέδιο Τίγρεις. H δεύτερη κρίση ήλθε στις αρχές της
δεκαετίας του 1990. Και η τρίτη ­ που ίσως να αποδειχθεί η χειρότερη ­
βρίσκεται σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή. Ο Πι Κέι Σεν, πρώην διευθυντής του
Σχεδίου Τίγρεις, πιστεύει πως τα επίσημα στοιχεία για το 2006 θα κάνουν λόγο,
σε λίγους μήνες, για περίπου 1.200 τίγρεις σε ολόκληρη την Ινδία. Ο ίδιος
ωστόσο πιστεύει πως η πραγματικότητα είναι πολύ πιο ζοφερή.

Ειρωνία. Λίγοι υπεύθυνοι εθνικών πάρκων και καταφυγίων, λέει, είναι
διατεθειμένοι να ομολογήσουν πως επί διευθύνσεώς τους ο πληθυσμός των τίγρεων
μειώθηκε αντί να αυξηθεί. Όσο για την κεντρική κυβέρνηση… «αυτή βρίσκεται
απλώς σε κατάσταση άρνησης. Όταν κυκλοφόρησε, πριν από περίπου έναν χρόνο, η
είδηση πως δεν είχε μείνει ούτε μία τίγρη στο εθνικό πάρκο Σαρίσκα του
Ρατζαστάν, η απάντηση της κυβέρνησης ήταν ότι πήγαν όλες διακοπές στο Μπουτάν!
Οι τίγρεις! Καταλαβαίνετε…».