Οι πιο μεγάλοι… ασθενείς

H φράση αποδίδεται στον τσάρο Νικόλαο της Ρωσίας, που τη χρησιμοποίησε για
την περίπτωση της καταρρέουσας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Έκτοτε, πολλές χώρες
έχουν χαρακτηριστεί «μεγάλοι ασθενείς» στην Ευρώπη.

Το 1970 ήταν η Βρετανία. Το 1990 η Γερμανία. Τώρα ήρθε η σειρά της Ιταλίας και
της Γαλλίας.

Οι απογοητευμένοι Ιταλοί ψηφοφόροι έριξαν τον κεντροδεξιό συνασπισμό του
Μπερλουσκόνι και ελπίζουν ότι μια νέα κυβέρνηση με τον Ρομάνο Πρόντι θα κάνει
τα πράγματα καλύτερα. Την ίδια ώρα, παγιδευμένη στις δυνάμεις της παγκόσμιας
αγοράς, η Γαλλία δεν έχει πείσει ακόμη, όχι μόνο αν μπορεί, αλλά και αν θέλει
να αλλάξει ώστε να μπορέσει να αντισταθεί στις πιέσεις. Ποια είναι τα αίτια
της νόσου των δύο ασθενών που κάνουν τους Ευρωπαίους συγγενείς τους να σκύβουν
πάνω από το προσκέφαλό τους με αγωνία;

Ο Ιταλός ασθενής:

Κορλεόνε. Στον ιταλικό Νότο ολόκληροι τομείς της οικονομίας βρίσκονται στα χέρια των νονών

1. H ΑΝΕΡΓΙΑ. Μαζί με τη Γαλλία έχει την υψηλότερη νεανική ανεργία, με
ανάπτυξη που πέρυσι ήταν σχεδόν μηδενική (φέτος προβλέπεται λίγο πάνω από τη
μονάδα). Την ίδια ώρα, η βιομηχανική της βάση δεν έχει την κατάλληλη διάρθρωση
για να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας: υφαντουργία, υποδηματοποιία και
«λευκές» οικιακές συσκευές είναι τομείς ιδιαίτερα ευάλωτοι στον ανταγωνισμό
από χώρες με χαμηλό εργατικό κόστος, όπως η Κίνα.

2. H ΓΕΡΟΝΤΟΚΡΑΤΙΑ. Έρευνα από το Εθνικό Φόρουμ των Νέων διαπιστώνει
ότι μόλις το 5% των Ιταλών βουλευτών της απερχόμενης Βουλής είναι κάτω των 40
ετών. Σε ηλικία 58 ετών, η Έμα Μπονίνο του κόμματος «Ρόδο στη γροθιά», πρώην
επίτροπος της Κομισιόν, είναι «μωρό».

3. H ΔΙΑΠΛΟΚΗ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η σύγκρουση συμφερόντων του
Μπερλουσκόνι ως επιχειρηματία – ο οποίος είναι και ιδιοκτήτης σχεδόν ολόκληρης
της ιδιωτικής τηλεόρασης της χώρας – και ως πρωθυπουργού που με αυτή την
ιδιότητα ήλεγχε όλα τα δημόσια μέσα ενημέρωσης.

4. H ΜΑΦΙΑ. H σύλληψη του αρχινονού Προβεντσάνο, ο οποίος παρέμενε
άφαντος εδώ και 42 χρόνια, ανέδειξε το πρόβλημα της διείσδυσης της Μαφίας στον
ιταλικό Νότο, όπου ζει το ένα τρίτο του πληθυσμού της χώρας και όπου ολόκληροι
τομείς της οικονομίας, όπως ο κατασκευαστικός, βρίσκονται στα χέρια των νονών.
Ο τζίρος της Μαφίας ανέρχεται σε 100 δισ. ευρώ σύμφωνα με την εφημερίδα «Λε
Μοντ».

Ο Γάλλος ασθενής:

1. H ΑΝΕΡΓΙΑ. Ένας στους τέσσερις νέους ηλικίας 15-24 ετών είναι
άνεργος στη Γαλλία (στα φτωχά γαλλικά προάστια η αναλογία είναι ένας στους
δύο). H καλύτερη πρόταση που μπόρεσε να τους προσφέρει η δεξιά κυβέρνηση της
χώρας ήταν η προσωρινή εργασία, που έδινε το δικαίωμα στους εργοδότες να τους
απολύουν χωρίς αποζημίωση μέσα στην πρώτη διετία.

2. H ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ. Οι ανειδίκευτοι εργάτες προέρχονται δυσανάλογα από τις
μειονότητες, σε μια χώρα με 5-6 εκατομμύρια μουσουλμάνους (το 10% του
πληθυσμού). Δεν υπάρχουν έγχρωμοι ανάμεσα στα μέλη της γαλλικής Εθνοσυνέλευσης
και δύσκολα θα βρει κανείς κάποιον ανάμεσα στα πρόσωπα της γαλλικής
τηλεόρασης.

3. H ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ. Στις 17 Μαρτίου, η γαλλική L’Oreal εξαγόραζε τη
βρετανική Body Shop, μακραίνοντας τη λίστα με τις γαλλικές εταιρείες που έχουν
«καταπιεί» βρετανικές επιχειρήσεις. Την ίδια ώρα, η γαλλική κυβέρνηση ψήφιζε
νόμο που εμπόδιζε τις ξένες επιχειρήσεις να κάνουν το ίδιο πράγμα στη Γαλλία.

4. H ΓΕΡΟΝΤΟΚΡΑΤΙΑ. H γαλλική πολιτική ηγεσία είναι πιο γερασμένη ακόμη
και από την ιταλική. Στη γαλλική Εθνοσυνέλευση, οι βουλευτές που είναι κάτω
των 40 ετών δεν ξεπερνούν το 4%. Το ίδιο χαμηλή είναι και η συμμετοχή των
γυναικών στη Βουλή, μόλις λίγο παραπάνω από ό,τι στην Ιταλία (αν αυτό αποτελεί παρηγοριά).

ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Έμοιαζαν καταδικασμένοι· όχι πια!

Γκέρχαρντ Σρέντερ, Άνγκελα Μέρκελ

«ΠΩΣ ΑΛΛΑΖΟΥΝ οι καιροί!», διαπιστώνει στοχαστικά το περιοδικό
«Σπίγκελ». Μέχρι πριν από λίγους μήνες, όλοι έβλεπαν τη Γερμανία ως τον
«μεγάλο ασθενή» της Ευρώπης. Τα 5 εκατομμύρια των ανέργων της και ο γερασμένος
πληθυσμός της έμοιαζαν καταδικασμένοι, λόγω της αιμορραγίας θέσεων εργασίας
που προκαλούσαν φθηνότεροι ανταγωνιστές από την Ανατολική Ευρώπη και την Ασία.
Όχι πια.

Οι μεταρρυθμίσεις που άρχισε πριν από τρία χρόνια ο Γκέρχαρντ Σρέντερ, με
διευκόλυνση των απολύσεων στις μικρές επιχειρήσεις και περιορισμό του κράτους
πρόνοιας, δεν ήταν δημοφιλείς, αλλά συνεχίζονται από την κυβέρνηση συνεργασίας
Σοσιαλδημοκρατών – Χριστιανοδημοκρατών της Μέρκελ. Χωρίς διαδηλώσεις και χωρίς
γενικές απεργίες (για την ώρα). Ασφαλώς, το σκανδιναβικό μοντέλο που συνδυάζει
την ευελιξία της εργασίας με ένα πανίσχυρο κράτος πρόνοιας θα ήταν ιδανικό
στις παρούσες συνθήκες, αλλά δεν είναι κομμένο και ραμμένο για όλους. «Δεν
υποστηρίζω ότι η Γερμανία έγινε μονομιάς η ατμομηχανή των μεταρρυθμίσεων στην
Ευρώπη», λέει ο Φραντς Μπιλμέγιερ της Ντόιτσε Μπανκ, «αλλά πάντως σημειώνει
πρόοδο».