H Άγκυρα τα στρίβει, η Aθήνα ανησυχεί

Ανησυχία και προβληματισμό προκαλεί στο υπουργείο Εξωτερικών η διαφαινόμενη
υπόγεια απομάκρυνση της Τουρκίας από τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της και η
στροφή της κυβέρνησης Ερντογάν προς εθνικιστικούς τόνους – κάτι που είναι
ιδιαίτερα ορατό στην περίπτωση του κουρδικού ζητήματος.

Για τον Ταγίπ Ερντογάν μπορεί να υπάρχει η ευρωπαϊκή προοπτική, αλλά οι Τούρκοι στρατηγοί επιθυμούν διακαώς την οριστική αντιμετώπιση των Κούρδων αυτονομιστών και έχουν ευρεία απήχηση στην κοινή γνώμη της χώρας

Αποτέλεσμα αυτής της ανησυχίας ήταν και η πρόσφατη τοποθέτηση της Ντόρας
Μπακογιάννη, που απέδωσε την τουρκική επιθετικότητα – σε επίπεδο δηλώσεων,
αλλά και δραστηριότητας στο Αιγαίο – σε ορισμένες δυνάμεις στο εσωτερικό της
γείτονος, ευχόμενη την επικράτηση των φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων.

Οι Ευρωπαίοι εταίροι και οι Βρυξέλλες παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή την
κλιμάκωση του ακήρυκτου πολέμου μεταξύ Άγκυρας και Κούρδων αυτονομιστών, καθώς
πριν από λίγα μόλις 24ωρα απετράπη βομβιστική επίθεση στην Κωνσταντινούπολη,
κατά την οποία – εάν ήταν επιτυχής – θα σκοτώνονταν δικαστές και εισαγγελείς.
Οι ΗΠΑ έχουν από τα τέλη Μαρτίου εκδώσει ταξιδιωτική οδηγία για τη
Νοτιοανατολική Τουρκία, ενώ οι επιθέσεις και οι αντεπιθέσεις ανταρτών και
στρατού κλιμακώνονται καθημερινά.

Δύο δρόμοι

Ο Ταγίπ Ερντογάν, όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές, έχει να διαλέξει
ανάμεσα σε δύο δρόμους: από τη μια μεριά είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι όροι της
και η ευαισθησία της προς το Κουρδικό και τα ανθρώπινα δικαιώματα και από την
άλλη είναι οι Τούρκοι στρατηγοί που επιθυμούν διακαώς την οριστική
αντιμετώπιση των Κούρδων αυτονομιστών και έχουν αρκετή απήχηση στην κοινή
γνώμη της χώρας.

Όσο η τουρκική κυβέρνηση πάλευε να εξασφαλίσει την έναρξη των διαπραγματεύσεων
με την E.E., ο κ. Ερντογάν έκανε επίδειξη ευρωπαϊκού προφίλ – έφθασε μάλιστα
μέχρι το σημείο να μιλήσει για «κουρδικό ζήτημα», κάτι απαράδεκτο μέχρι
πρότινος στην Τουρκία, που προκάλεσε την έντονη αντίδραση του ιδίου του
αρχηγού του στρατού.

Εκλογές το 2007

Από ‘κει και πέρα, όμως, άρχισε να ιεραρχεί διαφορετικά τις προτεραιότητές
του. Τον Μάιο του 2007 η Τουρκία έχει προεδρικές εκλογές και τον Νοέμβριο της
ίδιας χρονιάς βουλευτικές. Οι μετριοπαθείς ισλαμιστές του κ. Ερντογάν θέλουν
να κερδίσουν και στις δύο αναμετρήσεις – και με απόλυτη πλειοψηφία. Για να
συμβεί αυτό όμως είναι απαραίτητο να είναι διαρκώς αρεστοί στην κοινή γνώμη –
η οποία με τη σειρά της εκτιμά όλο και περισσότερο τον στρατό και λιγότερο την
Ευρώπη. Στο οιονεί προεκλογικό κλίμα της Τουρκίας χαμένη δεν είναι μόνο η
ευρωπαϊκή προοπτική – χαμένη, όπως τονίζουν οι διπλωμάτες του υπουργείου
Εξωτερικών, είναι και η δυνατότητα περαιτέρω βελτίωσης των ελληνοτουρκικών
σχέσεων. Ο κ. Ερντογάν στο πλαίσιο του… νεοανακαλυφθέντος εθνικισμού του δεν
συζητεί καμία υποχώρηση στο Κυπριακό, οι στρατηγοί αλωνίζουν στο Αιγαίο και τα
όποια βήματα καλής θέλησης – τύπου Θεολογικής Σχολής της Χάλκης ή άρσης του
casus belli – παραπέμπονται στις ελληνικές καλένδες.

H Αθήνα

Ως εκ τούτου η Αθήνα δεν μπορεί παρά να εύχεται – όπως κάνει η κ. Μπακογιάννη
– την επικράτηση των ευρωπαϊστών. Στο μεταξύ, όμως, μπορεί η Άγκυρα να βρεθεί
στο περιθώριο της Ένωσης, καθώς την αποστροφή της προς τον ευρωπαϊκό
προσανατολισμό δεν τον παρακολουθεί μόνον η Ελλάδα αλλά και οι χώρες εκείνες
που εξαρχής δεν ήθελαν πολλά πολλά με την Άγκυρα και οι οποίες δεν περιμένουν
ιδιαίτερη αφορμή για να ξανανοίξουν τη συζήτηση περί «ειδικής σχέσης» με την
Τουρκία, που θα αποτρέψει την… καταστροφή της πλήρους ένταξης.