Όταν η οργή του Eγκέλαδου ισοπέδωσε το Σαν Φρανσίσκο

Εκατό χρόνια κλείνουν την ερχόμενη Τρίτη από την ημέρα που το ρήγμα του
Αγίου Ανδρέα, στα ανοιχτά του Σαν Φρανσίσκο, προκάλεσε τον σεισμό, ο οποίος
κατέστησε σαφείς τους σεισμικούς κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι πόλεις της
Δυτικής Ακτής των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Μεγάλος Σεισμός. Οι τεράστιες πυρκαγιές που ξέσπασαν μετά το χτύπημα του Εγκέλαδου, στις 18 Απριλίου του 1906, κατέστρεψαν όσα κτίρια του Σαν Φρανσίσκο γλίτωσαν από τα Ρίχτερ

Οι επιστήμονες εξακολουθούν μέχρι σήμερα να εξετάζουν τα δεδομένα από τον
σεισμό του 1906. Τον περασμένο μήνα, παρουσιάσθηκαν τα αποτελέσματα δύο ετών
εξομοιώσεων σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές του σεισμού εκείνου (από επιστήμονες
της Γεωλογικής Επιθεώρησης των ΗΠΑ, του Εθνικού Εργαστηρίου Λόρενς Λίβερμορ,
του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ
και της εταιρείας μηχανικών URS). Τα αποτελέσματα αυτά είναι δυνατόν να
υποδείξουν τις περιοχές στις οποίες θα πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα η
αντισεισμική ενίσχυση των κτιρίων. Την ερχόμενη εβδομάδα, σ’ ένα επιστημονικό
συνέδριο για την επέτειο, μια άλλη μελέτη θα εξετάσει τι θα κατέστρεφε ο
σεισμός του 1906 στην περιοχή του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο αν σημειωνόταν το
2006. Ο απολογισμός, συμπεραίνουν οι επιστήμονες, θα περιλάμβανε αρκετές
χιλιάδες νεκρούς και εκατοντάδες χιλιάδες άστεγους.

Σε ένα λεπτό

Ο Μεγάλος Σεισμός του Σαν Φρανσίσκο σημειώθηκε στις 18 Απριλίου 1906, στις
5.10 π.μ. και είχε τελειώσει μέσα σ’ ένα λεπτό. Μετέτρεψε σε ερείπια το
μεγαλύτερο μέρος του Σαν Φρανσίσκο και ό,τι είχε απομείνει όρθιο κάηκε στην
πυρκαγιά που ακολούθησε. «Βρισκόμουν σε απόσταση λίγων μέτρων από το δημαρχείο
όταν το χέρι ενός εκδικητή θεού έπεσε πάνω στο Σαν Φρανσίσκο», έγραψε δυο
μέρες μετά την καταστροφή ο Φρεντ Τζ. Χιούιτ, δημοσιογράφος της εφημερίδας
«The San Francisco Examiner». «Το έδαφος υψώθηκε και έπεσε ξανά σαν παλιρροϊκό
κύμα στον ωκεανό. Ακολούθησε ο πάταγος της κατάρρευσης. Τόνοι και τόνοι του
τεράστιου κτιρίου γλίστρησαν από τα χαλύβδινα στηρίγματά τους με τρομερή
καταστροφική δύναμη».

Ο όλεθρος έκανε την Καλιφόρνια να διορίσει μια ομάδα επιστημόνων και
μηχανικών, με επικεφαλής τον Άντριου Λόσον, πρόεδρο του Τμήματος Γεωλογίας του
Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, για να μελετήσουν εξαντλητικά αυτό που συνέβη
όταν σχεδόν 500 χιλιόμετρα του ρήγματος του Αγίου Ανδρέα αναπήδησαν σε μερικά
σημεία πάνω από 6,5 μέτρα. «Θεωρούμε ότι ο σεισμός του 1906 σηματοδοτεί την
αρχή της επιστήμης των σεισμών», λέει η Μέρι Λου Ζόμπακ της Γεωλογικής
Επιθεώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών. «Εξακολουθούμε να αντλούμε από τα δεδομένα
που συγκεντρώθηκαν τότε και διαφυλάχθηκαν».

Επί δεκαετίες, ο σεισμός θεωρούνταν μεγέθους 8,3 της κλίμακας Ρίχτερ, αλλά
τώρα οι σεισμολόγοι εκτιμούν πως ο σεισμός του 1906 ήταν μεγέθους 7,8 ή 7,9
βαθμών.

Το μοντέλο

Οι νέες προσομοιώσεις βασίζονται σ’ ένα τρισδιάστατο μοντέλο των βράχων και
του εδάφους της περιοχής, το οποίο επιτρέπει στους επιστήμονες να
παρακολουθήσουν καλύτερα τα σεισμικά κύματα και να εξηγήσουν γιατί μερικά
σημεία επλήγησαν περισσότερο. Όπως η περιοχή της Σάντα Ρόζα, 50 χλμ. βόρεια
του Σαν Φρανσίσκο, λέει ο Μπραντ T. Άγκαρντ, ο γεωφυσικός της Γεωλογικής
Επιθεώρησης που ηγήθηκε της προσπάθειας. H Σάντα Ρόζα βρίσκεται πάνω σε μια
μικρή λεκάνη ιζήματος που πολλαπλασίασε τη δόνηση, ενώ οι βράχοι που
περιέβαλαν τη λεκάνη αυτή προκάλεσαν την ανάκλαση της ενέργειας των σεισμικών
κυμάτων και πάλι πίσω στη λεκάνη της Σάντα Ρόζα, εξήγησε ο δρ Άγκαρντ.