Οι βροχές δεν σβήνουν τη δίψα

Οι βροχές – και οι πλημμύρες – του τελευταίου έτους δεν γλίτωσαν ολόκληρη
την Ελλάδα από τη… δίψα. Οι κάτοικοι των νησιών του Κεντρικού Αιγαίου και
της Ρόδου, αλλά και του Ηρακλείου Κρήτης, της Ανατολικής Πελοποννήσου, του
Βόλου, της Λάρισας, της Ροδόπης, της Χαλκιδικής, της Λακωνίας, ενδέχεται να
αντιμετωπίσουν προβλήματα λειψυδρίας και το φετινό καλοκαίρι.

Κι όμως, το 2005 ήταν ένα έτος με πολλές βροχές – σύμφωνα μάλιστα με τα
στοιχεία του Αστεροσκοπείου, σε πολλές περιοχές σημειώθηκε ρεκόρ βροχοπτώσεων.
Για παράδειγμα, στην Αττική το συνολικό ύψος βροχής ήταν 447,9 χιλιοστά, όταν
ο μέσος όρος των τελευταίων 30 ετών είναι 376 χιλιοστά, ενώ και οι τρεις
πρώτοι μήνες του 2006 ήταν επίσης βροχεροί. Ίδιο ήταν το σκηνικό σε όλη την
Ελλάδα, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία των μετεωρολόγων.

«Οι πολλές βροχές δεν έλυσαν το πρόβλημα. Το νερό, σε κάποιες τουλάχιστον
περιοχές, εξακολουθεί να λείπει» λέει στα «NEA» η καθηγήτρια κ. Μαίρη Μιμίκου,
επιστημονική υπεύθυνη της Εθνικής Τράπεζας Υδρολογικής και Μετεωρολογικής
Πληροφορίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στο Αιγαίο. Όπως υπογραμμίζει ο δήμαρχος
Πάρου κ. Γιάννης Ραγκούσης «στα νησιά δεν υπάρχει η δυνατότητα να αποθηκευτεί
νερό τον χειμώνα, την εποχή που είναι αυξημένες οι βροχοπτώσεις. Αντίθετα, το
καλοκαίρι, λόγω του τουρισμού, η ζήτηση του νερού αυξάνεται υπερβολικά, με
αποτέλεσμα να υπάρχει μεγάλο έλλειμμα». Συμπληρώνει δε ότι «αλλού καταγράφεται
έλλειψη κατάλληλων έργων για την αποθήκευση του νερού. Αλλού παρατηρείται
υπεράντληση υδάτων από τους υπόγειους υδροφορείς. H υποβάθμιση της ποιότητας
λόγω υφαλμύρωσης (εισβολή θαλασσινού νερού) και υπερλίπανσης (νιτρικά από τα
λιπάσματα) καθώς και η γεωμορφολογία, που δεν βοηθάει στην κατακράτηση νερού
στα υπόγεια στρώματα, συμπληρώνουν το παζλ».

Διείσδυση της θάλασσας

Τον δήμαρχο επιβεβαιώνουν τα στοιχεία της Υδρολογικής Τράπεζας του
Πολυτεχνείου αλλά και οι κατά τόπους δημοτικές επιχειρήσεις ύδρευσης. Στις
Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα, ενώ η ζήτηση εκτιμάται φέτος στα 25 εκατομμύρια
κυβικά μέτρα, η προσφορά είναι μόνο 7 εκατομμύρια. Στα νησιά Άνδρος, Τήνος,
Μύκονος, Κέα, Κύθνος, Σέριφος, Ίος και Ανάφη υπάρχει σε γενικές γραμμές
επάρκεια πόρων, στη Σίφνο η κατάσταση είναι οριακή, ενώ στη Σύρο, τη Σαντορίνη
και τη Φολέγανδρο παρουσιάζονται ελλείμματα. Στοιχεία του Ινστιτούτου
Γεωλογικών Μελετών δείχνουν ότι σημαντική ποιοτική υποβάθμιση του υδροφόρου
ορίζοντα εξαιτίας της διείσδυσης της θάλασσας παρατηρείται στα νησιά Ρόδος,
Κως, Σάμος και Λέσβος.

H Χίος το 2005 δέχτηκε 540 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερό. Τελικά μπορεί να
χρησιμοποιήσει μόλις 10 έως 12 εκατ. κυβικά μέτρα νερό (εξαιτίας έλλειψης
έργων). Στη Νάξο το φράγμα κατασκευάστηκε σε… λάθος σημείο – η κλίση της
τοποθεσίας δεν επιτρέπει τη συγκέντρωση νερού. Στις παράκτιες περιοχές των
Βόρειων Σποράδων υφίσταται πρόβλημα υφαλμύρωσης. «Και όμως, εάν υπήρχαν έργα
αξιοποίησης των υπαρχόντων υδάτινων πόρων και αποθήκευσης του νερού της
βροχής, τα νησιά θα μπορούσαν να μην αντιμετωπίζουν κανένα απολύτως πρόβλημα»
επισημαίνουν οι επιστήμονες.

Πρόβλημα επάρκειας και ποιότητας στο Ιόνιο

AKOMA KAI περιοχές της Ελλάδας που έχουν τις περισσότερες βροχοπτώσεις
κάθε χρόνο προβλέπεται να… διψάσουν το φετινό καλοκαίρι. Τα Ιόνια νησιά,
παρ’ όλο που σε αυτά καταγράφηκαν συνολικά 1.800 χιλιοστά ύψος βροχής – οι
Κυκλάδες είχαν μόλις 300 χιλιοστά – ανήκουν σε αυτές. H Ζάκυνθος,
συγκεκριμένα, για ακόμη μια χρονιά εκτιμάται ότι θα αντιμετωπίσει πρόβλημα σε
επάρκεια και ποιότητα νερού. Το υπέδαφός της (καρστικό) δεν βοηθάει στην
κατακράτηση υδάτων. Επίσης σε πολλά σημεία έρχεται σε επαφή με τη θάλασσα και
υπάρχουν φαινόμενα υφαλμύρωσης. Στο Ηράκλειο Κρήτης και στην Ανατολική
Πελοπόννησο το πρόβλημα οφείλεται κυρίως στην υπεράντληση υδάτων – ενώ στη
Θεσσαλία φέτος, για πρώτη φορά ύστερα από πολλά χρόνια, τα υπόγεια νερά είναι
πολλά. Ωστόσο το μεγάλο θέμα στην περιοχή αυτή είναι η υπόγεια ρύπανση των
νερών αυτών από τα νιτρικά και τα λιπάσματα.

Όλα τα στοιχεία της έρευνας του Εργαστηρίου Υδρολογίας και Αξιοποίησης
Υδάτινων Πόρων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου στη διεύθυνση http: //meteonet.chi.civil.ntua.gr/wk/main/splash