διακοπές Πάσχα με θέαμα, έθιμα και παραδόσεις

Τα πήλινα κανάτια και το έθιμο της Μαστέλας, οι φιλαρμονικές και οι
εντυπωσιακοί επιτάφιοι, οι μυρωδιές από τα μαντολάτα: θρησκευτικότητα, θέαμα,
έθιμα και παραδόσεις «κατοικούν» ακόμη στα καντούνια και στις πλατείες,
δίνοντας μοναδική ατμόσφαιρα στο κερκυραϊκό Πάσχα.

Οι εκδηλώσεις του κερκυραϊκού Πάσχα αρχίζουν από την Κυριακή των Βαΐων. Στις
11 το πρωί, γίνεται η λιτάνευση του σκηνώματος του Αγίου Σπυρίδωνος – από το
1630, σε ανάμνηση της απαλλαγής του νησιού από την πανώλη. Είναι η μοναδική
στην οποία συμμετέχουν και οι 18 φιλαρμονικές του νησιού για να τιμήσουν τον
πολιούχο άγιο της Κέρκυρας. Το ίδιο βράδυ στις 9 στο Δημοτικό Θέατρο γίνεται η
καθιερωμένη συναυλία της Φιλαρμονικής Εταιρείας «Μάντζαρος».

Από τη Μεγάλη Δευτέρα οι Κερκυραίοι αρχίζουν τα ψώνια στην αγορά όπου είναι
διάχυτη η μυρωδιά της «φογάτσας», του μαντολάτου και της «κολομπίνας»
(βενετσιάνικης προέλευσης χριστόψωμα σε σχήμα περιστεριού).

Τη Μεγάλη Τρίτη στις εκκλησίες ακούγεται το τροπάριο της Κασσιανής και το
βράδυ στις 9.00 στο Περιστύλιο των Παλαιών Ανακτόρων ο Οργανισμός Κερκυραϊκών
Εκδηλώσεων (ΟΚΕ) διοργανώνει την καθιερωμένη πλέον Μουσική Ποιητική Βραδιά με
θέμα «Από τον Γολγοθά στην Ανάσταση».

Τη Μεγάλη Τετάρτη από νωρίς το απόγευμα οι εκκλησίες της πόλης και των
προαστίων γεμίζουν με πιστούς για τα ευχέλαια και στις 8.30 το βράδυ στο
Δημοτικό Θέατρο η Δημοτική Χορωδία δίνει την καθιερωμένη συναυλία
εκκλησιαστικής μουσικής και μεγαλοβδομαδιάτικων μελωδιών.

Τη Μεγάλη Πέμπτη, με την πρώτη καμπάνα της εκκλησίας, οι Κερκυραίοι βάφουν τα
κόκκινα αυγά. Στις εκκλησίες των χωριών ακούγοντας τα Δώδεκα Ευαγγέλια, οι
γυναίκες πλέκουν με το κροσσοβέλονο το «γαϊτάνι», από άσπρο βαμβακερό ύφασμα,
σταματώντας το πλέξιμο κάθε φορά που απαγγέλλεται Ευαγγέλιο. Στον Duomo, την
Καθολική Μητρόπολη της Πλατείας Δημαρχείου, ανάβουν 12 κεριά που σβήνουν ένα
ένα όταν τελειώνει η ανάγνωση κάθε Ευαγγελίου.

Τη Μεγάλη Παρασκευή πριν από το μεσημέρι οι εκκλησίες γεμίζουν από πιστούς για
την τελετή της Αποκαθήλωσης του Κυρίου και την περιφορά του νεκρού Ιησού σε
κατάλευκο σεντόνι. Τα παιδιά σκορπίζουν στις γειτονιές ζητώντας λουλούδια για
τον Επιτάφιο. Ο στολισμός του είναι σχεδόν αποκλειστικά έργο των νεαρών
κοριτσιών. Από νωρίς το απόγευμα της Μεγάλης Παρασκευής αρχίζει η περιφορά των
επιταφίων στα καντούνια και τις πλατείες. Πρώτος βγαίνει ο Επιτάφιος της
Παναγίας της Σπηλιώτισσας από το Νέο Φρούριο και του Παντοκράτορα στο
Καμπιέλλο για να ακολουθήσουν οι υπόλοιποι μέχρι τις 10 το βράδυ που βγαίνει
επιβλητικός ο Επιτάφιος της Μητροπόλεως. Κάθε Επιτάφιος συνοδεύεται από το
«κόρο» (χορωδία), μια Φιλαρμονική, «τόρτσες» (μεγάλα κεριά), «μανουάλια»
(βενετσιάνικα φανάρια), «σκόλες» (λάβαρα) και φλάμπουρα. Τον ακολουθούν παιδιά
των σχολείων, τμήματα προσκόπων, τμήματα οδηγών και κοριτσάκια με καλαθάκια.
Το βράδυ στα Μουράγια, απ’ όπου θα περάσει ο Επιτάφιος της Μητροπόλεως,
τοποθετούνται κεριά που ανάβουν κατά την περιφορά. Στον Επιτάφιο της
Μητροπόλεως, η παρουσία φιλαρμονικών, χορωδιών και χιλιάδων Κερκυραίων και
επισκεπτών δίνει άλλη διάσταση. H «Παλαιά Φιλαρμονική» (κόκκινη) παίζει το
Adagio του Albinoni, η «Μάντζαρος» (μπλε) τη Marcia Funebre του G. Verdi, και
η «Καποδίστριας» την Elegia Funebre, τη Sventura του Mariani και το πένθιμο
εμβατήριο του Chopin.

Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί στις 6.00 το έθιμο του τεχνητού σεισμού είναι
παράδοση για τον Ιερό Ναό της Παναγίας των Ξένων.

Στις 9.00 το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου γίνεται η περιφορά του Επιταφίου της
εκκλησίας του Αγίου Σπυρίδωνος μαζί με το σκήνωμα του Αγίου. Είναι η
αρχαιότερη λιτανεία και η πλέον επιβλητική. Καθιερώθηκε γύρω στο 1550 σε
ανάμνηση του θαύματος του Αγίου που έσωσε τον κερκυραϊκό λαό από τη σιτοδεία.
Μετά το τέλος της λιτανείας ο Άγιος Σπυρίδωνας θα παραμείνει στη θύρα του
μέχρι την Τρίτη του Πάσχα για προσκύνημα.

ΑΝΤΖΕΛΑ ΓΚΕΡΕΚΟΥ

Το δικό μου Πάσχα στην Κέρκυρα

Κάθε χρόνο, από τα παιδικά μου χρόνια μέχρι και σήμερα, το Πάσχα φροντίζω
ανελλιπώς να βρίσκομαι στην Κέρκυρα ώστε να παρακολουθώ τις εκδηλώσεις που
λαμβάνουν χώρα στο νησί – και είναι πολλές.

Έστω και αν τα τελευταία δύο χρόνια με την ιδιότητα μου ως βουλευτής έχω
αυξημένες υποχρεώσεις, τη Μεγάλη Εβδομάδα προτιμώ να βρίσκομαι στο κέντρο της
πόλης και να παρακολουθώ τις μοναδικές και συγκινησιακά φορτισμένες
εκδηλώσεις. Τη Μεγάλη Πέμπτη στο σπίτι μας στο Λιστόν βάφουμε τα κόκκινα αυγά,
ενώ το βράδυ της ίδιας ημέρας μαζί με πλήθος κόσμου παρακολουθώ τη γενική
πρόβα της Φιλαρμονικής, η οποία προετοιμάζει τη μελωδία «Αμλέτο» του Faccio
για τη λιτανεία του Μεγάλου Σαββάτου.

Τη Μεγάλη Παρασκευή ακολουθώ την περιφορά του Επιταφίου της Μητροπόλεως. Οι
μουσικές μελωδίες που ακούγονται κατά τη διάρκεια της βραδιάς προκαλούν
συγκινησιακή φόρτιση που τη νιώθεις να διαχέεται σε όλο το πλήθος, σε όλη την
πόλη. Δημιουργείται ατμόσφαιρα πραγματικά μυσταγωγική. Το Μεγάλο Σάββατο το
πρωί συμμετέχω στη λιτανεία του Ιερού Σκηνώματος του Αγίου Σπυρίδωνος και της
περιφοράς του Επιταφίου, ενώ η Πρώτη Ανάσταση, περίπου στις 11.00, με βρίσκει
μαζί με την οικογένειά μου στο σπίτι μας στο Λιστόν όπου συμμετέχουμε στο
«σπάσιμο των μπότηδων», που είναι το αγαπημένο έθιμο της κόρης μου και οφείλω
να πω ότι οικογενειακώς το τηρούμε ανελλιπώς! Τα τσουρέκια και η προετοιμασία
της μαγειρίτσας πλημμυρίζουν με μυρωδιές το σπίτι μας καθ’ όλη τη διάρκεια της
ημέρας, ενώ το βράδυ παρακολουθώ την Ανάσταση. Στη συνέχεια όλη η οικογένεια
συγκεντρώνεται στο σπίτι για να γιορτάσουμε την Ανάσταση του Χριστού,
τρώγοντας τη μαγειρίτσα και τσουγκρίζοντας τα κόκκινα αυγά. Την Κυριακή του
Πάσχα, στο πατρικό μου σπίτι στο Κοντόκαλι μαζί με την οικογένεια και φίλους
ψήνουμε τον παραδοσιακό οβελία.

Το Πάσχα στην Κέρκυρα είναι πραγματικά ξεχωριστό, μοναδική εμπειρία για όλους.

Οι διάσημοι μπότηδες και η Μαστέλα

Στις 11.00 το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου ο κόσμος περιμένει την Πρώτη Ανάσταση.
Όταν τελειώσει η Ακολουθία στη Μητρόπολη, χτυπούν χαρμόσυνα οι καμπάνες και
από τα παράθυρα των σπιτιών πέφτουν κατά χιλιάδες οι «μπότηδες» (πήλινα
κανάτια) στους δρόμους γεμάτα νερό για να κάνουν μεγαλύτερο κρότο! Την ίδια
ώρα στην Πίνια, το παλιό εμπορικό κέντρο της πόλης, ο Οργανισμός Κερκυραϊκών
Εκδηλώσεων (ΟΚΕ) έχει αναβιώσει το παλιό έθιμο της Μαστέλας. Κάτω από τη
μεταλλική κουκουνάρα, μαζεύονταν οι Φακινοί, οι αχθοφόροι της πόλης, οι
Πινιαδόροι, οι οποίοι τοποθετούσαν στη μέση του πεζοδρομίου ένα ξύλινο βαρέλι.
Το στόλιζαν με μυρτιές, και κορδέλες, του έβαζαν νερό και αυτοί σκορπισμένοι
στον γύρω χώρο, παρακαλούσαν τους περαστικούς να ρίξουν νομίσματα για ευχές
στο νερό. Όταν πλησίαζε η ώρα της Πρώτης Ανάστασης, οι σκορπισμένοι στην
πιάτσα Πινιαδόροι, κυνηγούσαν να βρουν κάποιον να τον ρίξουν στο βαρέλι. Αυτός
μούσκεμα από το νερό, έβρεχε τον κόσμο γύρω του, ενώ περνούσαν οι μπάντες. Στο
τέλος ο βρεγμένος με γέλια έπαιρνε τα χρήματα που είχαν μαζευτεί στο βαρέλι!

Το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου γίνεται και η Καθολική Ακολουθία της Αναστάσεως
με συνοδεία εκκλησιαστικού οργάνου, η οποία ολοκληρώνεται στις 11.00 μ.μ. για
να προλάβει ο κόσμος και την Ορθόδοξη Ανάσταση. H Αναστάσιμη Ακολουθία γίνεται
στο πάλκο της Πάνω Πλατείας. H πομπή έρχεται από την εκκλησία της Αγίας
Παρασκευής. Όλα τα παράθυρα και τα μπαλκόνια των γύρω σπιτιών είναι ανοιχτά με
κεράκια αναμμένα.

H Ανάσταση γίνεται με τυμπανοκρουσίες, βεγγαλικά και πυροτεχνήματα. Οι
μπάντες, μόλις τελειώσει η Ανάσταση, τριγυρνούν στην πόλη παίζοντας εύθυμα
εμβατήρια και ο κόσμος τρέχει ξοπίσω τους τραγουδώντας. Το γλέντι έχει μόλις
αρχίσει και θα διαρκέσει μέχρι το πρωί, με τσιλίχουρδα (τοπική μαγειρίτσα),
κόκκινα αυγά, φογάτσες, κολομπίνες και πολύ κρασί.

Στο Λιστόν μαζεύονται σιγά σιγά και οι παλιοί Κερκυραίοι που αυτοαποκαλούνται
«ταμένοι», καθώς έχουν τάμα να συναντιούνται κάθε Κυριακή του Πάσχα σε αυτό το
σημείο.

Το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα γίνεται η Ακολουθία της Αγάπης και στις 6
το απόγευμα γίνεται με κάθε επισημότητα στη Γαρίτσα η περιφορά της εικόνας της
Αναστάσεως και στο προάστιο Ποταμός η συλλιτάνευση των εικόνων της Αναστάσεως
και της Παναγίας της Δημοσιάνας.

Το πρωί της δεύτερης ημέρας του Πάσχα (Νιά Δευτέρα), σχεδόν σε όλα τα χωριά
γίνονται λιτανείες της Αναστάσεως. Την Τρίτη μέρα του Πάσχα στις 5.00 μ.μ.
στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνος στην «Πλακάδα», γίνονται τα «Μπάσματα» του
Αγίου, η επανατοποθέτηση δηλαδή του σκηνώματος του Αγίου Σπυρίδωνος στη
λάρνακά του.

H πρώτη εβδομάδα του κερκυραϊκού Πάσχα κλείνει με το προσκύνημα-πανηγύρι της
Ζωοδόχου Πηγής στην Παλαιοκαστρίτσα τη Νιά Παρασκευή (Παρασκευή της
Διακαινησίμου), που είναι και το πρώτο πανηγύρι του καλοκαιριού.