TPITH AΠOΨH Δεν είναι μια χαμένη Aτλαντίδα

«Θα μιλήσω στην Ατλαντίδα – φαίνεται ότι δεν είναι χαμένη». Ο συνομιλητής τού
τέως πρωθυπουργού τον φαντάζεται να χαμογελάει με εκείνο το γνώριμο μισό και
λίγο παιδικό χαμόγελό του στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής. «Έτσι
φαίνεται, κύριε πρόεδρε, αλλά δυστυχώς έχουμε χάσει μερικά άλλα πράγματα».

Πέμπτη, 9 Μαρτίου 2006. Λίγες ώρες πριν από την πολιτική ομιλία του Κώστα
Σημίτη στην κατάμεστη «Ατλαντίδα», στο Ηράκλειο, σκάει η ανακοίνωση της
Γιούροστατ που δικαιώνει τον τρόπο εγγραφής των αμυντικών δαπανών στους
προϋπολογισμούς των κυβερνήσεών του. H επιχείρηση της απογραφής και η
ασφυκτική οικονομική πολιτική που οικοδομήθηκε πάνω της χάνουν, επίσημα και
οριστικά, το νομιμοποιητικό τους έρεισμα.

Ο τέως πρωθυπουργός ανοίγει την ομιλία του με μια σύντομη σχετική αναφορά
εκτός κειμένου. Στη συνέχεια εκθέτει επί μακρόν τις σκέψεις του για το μέλλον
της Ελλάδας σε συνάρτηση με το μέλλον της Ευρώπης. «Να θεσμοθετηθεί μια
πραγματική οικονομική διακυβέρνηση στην ευρωζώνη» που θα οδηγήσει την Ευρώπη
σε μια «ομοσπονδιακή συγκρότηση». Υπάρχει ένα ενιαίο πολιτικό διακύβευμα για
τους Ευρωπαίους σοσιαλιστές απέναντι στην κοινωνία της αγοράς χωρίς όρια: «H
E.E. να γίνει η πιο ανταγωνιστική βασισμένη στη γνώση οικονομία δημιουργώντας
νέες θέσεις εργασίας και εμβαθύνοντας την κοινωνική συνοχή».

H πολιτική της κοινωνικής δικαιοσύνης περνά από μιαν ισχυρή Ευρώπη για την
οποία πρέπει να αγωνιστούμε. H μάχη αυτή έχει ξεκάθαρα πολιτικά
χαρακτηριστικά. H διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στις προοδευτικές και τις
συντηρητικές δυνάμεις της Ευρώπης εξακολουθεί να περνά από τη Λισαβώνα, όπου
πριν από έξι χρόνια, η τότε σοσιαλιστική πλειοψηφία χάραξε μια μακράς πνοής
κοινωνική στρατηγική για το κοινό μέλλον των λαών της ηπείρου μας. H
επικράτηση των συντηρητικών δυνάμεων στα επόμενα χρόνια ανέτρεψε την προοπτική
αυτή και ταυτόχρονα ανέσχεσε την πολιτική ενοποίηση της Ευρώπης. Σήμερα, με
την ευρωπαϊκή άμπωτη του συντηρητισμού, δημιουργούνται ξανά οι προϋποθέσεις
για την επάνοδο μιας πολιτικής που δεν παραιτείται από την πολιτική,
εναποθέτοντας την κοινωνική ευημερία στην οικονομική αυτορρύθμιση.

Είναι, ωστόσο, προφανές ότι ο τρόπος με τον οποίο έγινε η πρόσφατη διεύρυνση
της Ευρώπης έχει οξύνει την πολιτική της υστέρηση. Αν, λοιπόν, αποδειχθεί ότι
οι 25 δεν μπορούν να προχωρήσουν, η «ευρωομάδα» των 12 που έχουν αποδεχθεί το
κοινό νόμισμα και συνιστούν «το μόνο υπαρκτό σχήμα προωθημένης ενοποίησης» θα
πρέπει να σχηματίσουν «μια πρωτοπορία ενιαίας πολιτικής βούλησης».

Μιλώντας στην «Ατλαντίδα», ο τέως πρωθυπουργός κοιτάζει προς το μέλλον. Έχει
προσπεράσει τη «νέα διακυβέρνηση» που στήριξε το παρόν της στην αποδόμηση του
παρελθόντος. Λίγες ημέρες αργότερα, στις υπονομευτικές για την αξιοπιστία της
χώρας δηλώσεις του υπουργού Οικονομίας θα απαντήσει με επιγραμματική λιτότητα:
«H συνεχής κακοπιστία οδηγεί σε χωρίς όρια ανοησία».

Στην ομιλία του ο Κώστας Σημίτης δεν αναφέρεται καθόλου σε ένα πρόσφατο και
ελάχιστα συζητημένο εύρημα των δημοσκοπήσεων: Οι πολίτες προκρίνουν τη
διακυβέρνησή του με σημαντική διαφορά από τη σημερινή συντηρητική
διακυβέρνηση. Οι κυβερνώντες είχαν στηρίξει τις προσδοκίες της πολιτικής
ηγεμονίας τους στην προθυμία του ΠΑΣΟΚ να αποκηρύξει το παρελθόν του. Θα τους
ήταν βολικό η προοδευτική παράταξη να πορεύεται στο διηνεκές με την αντίφαση
μιας ένοχης συνείδησης και ενός ελάχιστα πειστικού πολιτικού λόγου που θα
εμφάνιζε το ΠΑΣΟΚ της «νέας εποχής» να προσγειώνεται στην Ελλάδα από κάποιο
μακρινό γαλαξία.

Ο εκσυγχρονισμός χάθηκε ως σύνθημα αλλά δεν χάθηκε ως αίτημα της κοινωνίας.
Δεν είναι μια χαμένη Ατλαντίδα. H «πραγματική σύγκλιση» θα έπρεπε να
εξακολουθεί να αποτελεί τον στόχο μιας αξιόπιστης διακυβέρνησης. H παραγωγή
και η αναδιανομή του πλούτου συνιστά το ένα σκέλος της. H προστασία και ο
εκσυγχρονισμός του κοινωνικού κράτους είναι το άλλο.

Σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα είναι το μέλλον του τόπου. Και το μέλλον του
Σημίτη; «H δική μου παρουσία αποσκοπεί στην ενεργό συμβολή στην ευρύτερη
προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ». Ο Σημίτης υπήρξε ανέκαθεν ο άνθρωπος των καθαρών
λύσεων. Επιπλέον, διαθέτει υπερβολικό πολιτικό τακτ.

Οι εφήμεροι κάτοικοι της «Ατλαντίδας», όπου επέστρεψε για λίγο ο πολιτικός
λόγος, γυρίζουν στη χώρα τους, όπου αναμένουν να επιστρέψει κάποτε η πολιτική.