Γεννιούνται νέα… νησιά!

Νέα… νησιά γεννιούνται σιγά σιγά στο Αιγαίο από το ηφαιστειακό υλικό που
αναδύεται από τα έγκατα της Γης. Το μάγμα συγκεντρώνεται στον πυθμένα της
θάλασσας και σύμφωνα με τα στοιχεία των Ελλήνων επιστημόνων, ο χάρτης του
Αρχιπελάγους έχει ήδη αρχίσει να αλλάζει…

«Ο χώρος στον οποίο αναμένεται να εμφανιστούν νέα νησιά είναι προκαθορισμένος
και βρίσκεται στη ζώνη του λεγόμενου ηφαιστειακού τόξου. Είναι η περιοχή που
ξεκινά από τα Μέθανα και φθάνει μέχρι τη Νίσυρο», λέει μιλώντας στα «NEA» ο κ.
Γιώργος Βουγιουκαλάκης, ο οποίος είναι ηφαιστειολόγος στο Ινστιτούτο
Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΙΓΜΕ).

H περιοχή του ηφαιστειακού τόξου αποτελεί στην ουσία ένα τεράστιο γεωλογικό
εργοτάξιο. Δεκάδες χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, εντός του
μανδύα της Γης, η αφρικανική τεκτονική πλάκα βυθίζεται κάτω από την
ευρασιατική. Οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονται σε τέτοιο βάθος είναι τεράστιες
και αν μπορούσε κάποιος να τοποθετήσει στο σημείο της σύγκλισης των πλακών ένα
θερμόμετρο θα έβλεπε τον υδράργυρο να εκτοξεύεται ακόμη και στους 1.000
βαθμούς Κελσίου.

Από τον μανδύα της Γης

Καθώς τα πετρώματα λειώνουν από αυτήν την αέναη διαδικασία, το μάγμα αναζητεί
διέξοδο προς την επιφάνεια. H πυκνότητα και το χαμηλό ειδικό βάρος τού
επιτρέπουν να εγκαταλείψει τον μανδύα της Γης – βάθος περίπου 100 χιλιόμετρα –
και ν’ αρχίσει να ταξιδεύει ανοδικά μέσα από τον φλοιό ώσπου να βρει διέξοδο
στον πυθμένα της θάλασσας.

«H ανάδυση του ηφαιστειακού υλικού, που διέρχεται μέσα από ρήγματα, γνωρίζουμε
ότι προκαλείται και από σεισμούς», αναφέρει στα «NEA» ο κ. Βασίλης Καψιμάλης,
ο οποίος είναι δρ γεωλόγος – ωκεανογράφος στο Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων
Ερευνών. Και συνεχίζει: «Το χαρακτηριστικότερο ίσως παράδειγμα ενός
ηφαιστειογενούς νησιού που, θεωρητικά, μπορεί να ξεπροβάλει στο άμεσο μέλλον
πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας είναι το ηφαίστειο Κολούμπο, στη
βορειοανατολική πλευρά της Σαντορίνης, το οποίο σχηματίστηκε ύστερα από μια
μεγάλη υποθαλάσσια έκρηξη τον 17ο αι. μ.X. Το Κολούμπο έχει ύψος που ξεπερνά
τα 500 μέτρα και η κορυφή του βρίσκεται μόλις 15-20 μέτρα κάτω από τη θάλασσα.
Δεν αποκλείεται λοιπόν, αν ξαναγίνει εκεί κάποια έκρηξη, ο ύφαλος αυτός να
μεταμορφωθεί σε ένα νέο νησάκι».

Με αυτόν τον τρόπο έχουν σχηματιστεί πολλά ηφαιστειογενή νησιά στο Αιγαίο, εδώ
και δεκάδες χιλιάδες χρόνια. H Μήλος, η Αντίμηλος, η Κίμωλος, η Θήρα, τα
Χριστιανά, η Κως και η Νίσυρος είναι κάποια από αυτά.

«Ακόμα και η Νάξος έχει σχηματιστεί από μάγματα γραφίτη», εξηγεί στα «NEA» ο
κ. Γιάννης Παπανικολάου, δρ Γεωλογίας και μέλος του Κέντρου Έρευνας Φυσικών
Καταστροφών Benfield, στο College του Λονδίνου.

Ο γραφίτης είναι ένα υλικό που σχηματίζεται βαθιά μέσα στη Γη και ξεπροβάλλει
στην επιφάνεια εξαιτίας της σύγκλισης των δύο τεκτονικών πλακών. H βασική
γεωλογική δομή της Νισύρου στηρίζεται στον γραφίτη – όπως άλλωστε και σε
διάφορα ιζήματα -, όμως το γεγονός αυτό μας κάνει να γνωρίζουμε ότι στο
απώτερο μέλλον θα κάνουν την εμφάνισή τους στο Αιγαίο και άλλα νησάκια.

Ο κ. Γ. Παπανικολάου προσθέτει, πάντως, ότι ο χρόνος σχηματισμού των νέων
νησιών έχει να κάνει με την ποσότητα και τη ροή του ηφαιστειακού υλικού που
απελευθερώνεται.