«Eίμαστε επαναστάτες με αιτία»

H Γαλλία φλέγεται. Οι νέοι φοβούνται για το μέλλον και δεν έχουν καμιά
εμπιστοσύνη στους πολιτικούς τους, γι’ αυτό και δεν είναι διατεθειμένοι να
δεχθούν οποιαδήποτε πρόταση προέρχεται απ’ αυτούς, ακόμη κι αν είναι για το
«καλό» τους. Ξέρουν όμως ότι «κάτι» πρέπει να αλλάξει. Αυτό το διαρκές όχι
(στο Ευρωσύνταγμα, στις μεταρρυθμίσεις) δεν οδηγεί πουθενά.

«Το 2007 ψηφίστε Αριστερά». Γάλλοι μαθητές και φοιτητές διαδηλώνουν στη Μασσαλία κατά του εργασιακού νόμου του Ντε Βιλπέν

«Το δικαίωμα της εργασίας: απαγορευμένο σε όσους είναι κάτω των 26 χρόνων, και
αύριο απαγορευμένο σε όλους»: με αυτό το σύνθημα, τυπωμένο σε κόκκινα φυλλάδια
με τη χαρακτηριστική υψωμένη γροθιά, με υποδέχονται οι Γάλλοι σοσιαλιστές. Κι
από κάτω, η φωτογραφία μιας νέας κοπέλας που κάποιος τη φιμώνει. Στο κομψότατο
κτίριο του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος, λίγα μέτρα απόσταση από το Λούβρο,
ο αέρας δεν μυρίζει μπαρούτι, αλλά εξουσία εν αναμονή. «Ο νέος αυτός νόμος για
τα εργασιακά δεν είναι, όπως λέει η δεξιά κυβέρνηση, καλύτερο από το τίποτε.
Είναι χειρότερο από καθετί!», μου εξηγεί ο Πιέρ Μοσκοβισί, από τα βασικά
στελέχη του Γαλλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος, δεξί χέρι του πρώην πρωθυπουργού
Λιονέλ Ζοσπέν, και υπουργός ευρωπαϊκών υποθέσεων στην προηγούμενη
(σοσιαλιστική) κυβέρνηση της Γαλλίας.

Υπεύθυνος σήμερα διεθνών θεμάτων και εξωτερικής πολιτικής του Σοσιαλιστικού
Κόμματος, αποσαφηνίζει πως δεν αντιτάσσονται οι σοσιαλιστές στο να υπάρξουν
σημαντικές αλλαγές στη Γαλλία, αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη. «Φυσικά και
πρέπει να εισαχθεί μεγαλύτερη ελαστικότητα στο γαλλικό κοινωνικοοικονομικό
μοντέλο. Απλώς πρέπει να γίνει με τρόπο που να αποτελεί την χρυσή τομή μεταξύ
της οικονομίας της αγοράς και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Και αυτό εμείς
έχουμε αποδείξει ότι μπορούμε να το πετύχουμε: με την πολιτική του 35ώρου
κατορθώσαμε να δημιουργήσουμε δύο εκατομμύρια θέσεις εργασίας μέσα σε πέντε
χρόνια, από το 1997 ώς το 2002».

Ο Μοσκοβοσί. Μήπως έχει δίκιο ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ όταν
λέει ότι πρέπει να εφαρμοστεί το αγγλοσαξονικό κοινωνικό μοντέλο και στην
Ευρώπη; Ο Μοσκοβισί χαμογελάει λίγο παιχνιδιάρικα και απαντάει με μία άλλη
ερώτηση: «Εάν κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού σας αρρωστήσετε και χρειαστεί να
πάτε σε νοσοκομείο, σε ποια χώρα θα θέλατε να βρίσκεστε: στη Γαλλία ή στη
Βρετανία;». Θέλω να τον προκαλέσω: μήπως οι σοσιαλιστές έχασαν την εξουσία
επειδή ορισμένοι έγιναν ελιτιστές και άλλοι απλώς διεφθαρμένοι; «Είναι πολύ
δύσκολο να κρατήσεις τις αξίες σου όταν βρίσκεσαι στην εξουσία», παραδέχεται,
«αυτός είναι και ο αγώνας: να κρατάς την εξουσία χωρίς αυτή να καταφέρει να σε
διαφθείρει, όπως είναι δυστυχώς, συνήθως, η φυσική εξέλιξη των πραγμάτων».

Στα γραφεία της «Λιμπερασιόν», ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας Μαρκ Σεμό είναι
κατηγορηματικός. «H Γαλλία χρειάζεται επειγόντως την αλλαγή. Επειγόντως.
Μπορεί να αντιμετωπίζουμε κάθε αλλαγή με μεγάλο φόβο, αλλά η αλλαγή είναι
μονόδρομος για μας. H κατάσταση είναι εκρηκτική. Και δεν το λέω σχηματικά ή
χρησιμοποιώντας οικονομικούς όρους. Είμαστε μία χώρα όπου έχει συσσωρευτεί
πολύ μεγάλη ένταση. Εάν αυτή δεν διοχετευτεί με κάποιον σχετικά ήρεμο τρόπο,
θα γίνει έκρηξη. Φοβερή έκρηξη. Δεν θα αφήσει τίποτε όρθιο. Να με
θυμηθείτε…».

Μια χώρα με χάσματα επικοινωνίας

Αστυνομικοί χτυπούν νεαρό φοιτητή που διαδήλωνε στο Παρίσι

Σχεδόν απέναντι από το υπουργείο Εξωτερικών βρίσκεται το επικοινωνιακό
στρατηγείο του Γάλλου πρωθυπουργού κ. Ντομινίκ ντε Βιλπέν. Οι άνθρωποι που το
στελεχώνουν μοιάζουν ειλικρινείς, και δεν διστάζουν να παραδεχτούν ότι η χώρα
τους, όπως και ολόκληρη η Ευρωπαϊκή Ένωση, βρίσκεται σε κρίσιμη καμπή. Ξέρουν
ότι δεν υπάρχουν θαυματουργές λύσεις, αλλά δεν ξέρουν προς τα πού θα γείρει η
πλάστιγγα. Άδηλο το μέλλον, λένε. «H επανάσταση ποτέ δεν τελείωσε», μου εξηγεί
ένας τριανταπεντάρης Γάλλος, ανερχόμενο στέλεχος του γαλλικού υπουργείου
Εξωτερικών. «Είμαστε όλοι παιδιά της επανάστασης, απλώς δεν είμαστε
επαναστάτες χωρίς αιτία. Εάν όμως νιώσουμε ότι θίγονται οι αρχές και οι
κανόνες που διέπουν τη ζωή μας, εκεί ξεσηκωνόμαστε χωρίς ενδοιασμό».

Επισκέπτομαι τη γαλλική αντιπροσωπεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και διακρίνω μία
πολιτισμένη παραίτηση που ενίοτε εξελίσσεται σε έντονο εκνευρισμό για την
αδυναμία ανάληψης συγκεκριμένης και αποτελεσματικής δράσης. Ακόμα κι από μια
γρήγορη συζήτηση αντιλαμβάνεται κανείς πως είναι μεγαλύτερο το πρόβλημα της
περιθωριοποίησης της Γαλλίας από την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρά η
παγκόσμια κυριαρχία των ΗΠΑ. Έντονη είναι η αίσθηση που έχω, ότι σχεδόν
άπαντες οι «ισχυροί» νιώθουν ντροπή και τύψεις που η χώρα τους ψήφισε «όχι»
στο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα.

Θέλουν, αλλά δεν μπορούν. Ολοκληρώνοντας αυτό το ταξίδι, που οργάνωσε η
γαλλική πρεσβεία στην Αθήνα σε συνεργασία με το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών,
μένω με την αίσθηση μιας χώρας που ενώ θέλει και θεωρητικά δύναται, ωστόσο
πρακτικά δεν μπορεί. Μιας δυνατής χώρας που ασφυκτιά μέσα σε μία αδυναμία, που
– όχι άδικα – φοβάται την αλλαγή, αλλά δεν έχει άλλη επιλογή. Μιας χώρας όπου
υπάρχει χάσμα επικοινωνίας μεταξύ των πολιτικών – κάθε απόχρωσης – και των
πολιτών. Μεταξύ των νέων και των μεγαλυτέρων. Μεταξύ των μεταναστών και των
λευκών Γάλλων. Έχω μέσα μου τον αγώνα και την ένταση μιας χώρας που βρίσκεται
σε ένα τέλμα από το οποίο δεν ξέρει πώς να βγει. Και δεν εμπιστεύεται και δεν
πιστεύει σε κανέναν πια. Ούτε καν τον ίδιο της τον εαυτό.

Περιμένουν ένα εκατ. διαδηλωτές

Καθοριστική για την αναμέτρηση της γαλλικής νεολαίας με τον πρωθυπουργό
Ντομινίκ ντε Βιλπέν θεωρείται η σημερινή ημέρα, καθώς οι φοιτητές και οι
μαθητές αναμένεται να ενωθούν στους δρόμους και στις πλατείες της χώρας με
τους εργαζομένους, τους οποίους έχουν καλέσει σε κινητοποίηση τα συνδικάτα. Οι
αστυνομικές δυνάμεις υπολογίζουν ότι θα βρεθούν αντιμέτωπες με τουλάχιστον ένα
εκατομμύριο διαδηλωτές. Ο Γάλλος πρωθυπουργός, που βλέπει τη δημοτικότητά του
να κατρακυλάει συνεχώς, δηλώνει πρόθυμος να κάνει διάλογο για τη βελτίωση του
νόμου περί νεανικής απασχόλησης, αλλά έχει προειδοποιήσει ότι δεν πρόκειται να
τον καταργήσει. Πάντως, σύμφωνα με δημοσκόπηση του ινστιτούτου CSA, το 68% των
Γάλλων τάσσεται υπέρ της απόσυρσης του νόμου – ο οποίος διευκολύνει τις
απολύσεις των νεοπροσλαμβανομένων χωρίς αποζημίωση.