Προσαρμογή «μαϊμού»

Κανένα ιδιαίτερο νοικοκύρεμα δεν έγινε στα δημόσια οικονομικά το 2005, όπως
προκύπτει από μια προσεκτική ανάγνωση των μεγεθών που η ίδια η κυβέρνηση
αναφέρει στον προϋπολογισμό, αλλά και από τα στοιχεία της Τραπέζης της
Ελλάδος. Τα τελευταία μάλιστα δείχνουν ότι το ταμειακό έλλειμμα της κεντρικής
κυβέρνησης για το 2005 ήταν 8% του ΑΕΠ. Το 2004 – με Ολυμπιακούς Αγώνες – το
αντίστοιχο ταμειακό έλλειμμα ήταν 9,3% του ΑΕΠ. Ποια ειναι, λοιπόν, η μεγάλη
προσαρμογή που έγινε; Μόνο το 1,3% του ΑΕΠ, που εξηγείται από τη μη επανάληψη
των Ολυμπιακών Αγώνων.

«Ομολογεί» ο προϋπολογισμός

Αλλά και τα στοιχεία του προϋπολογισμού, τα οποία δίνει η ίδια η κυβέρνηση,
μας λένε πολλά για την υποτιθέμενη προσαρμογή. Το έλλειμμα της κεντρικής
κυβέρνησης το 2005, σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά, μειώθηκε από 12,8 σε 10,6
δισ. ευρώ, ήτοι κατά 2,2 δισ. ευρώ (ή από 7,7% του ΑΕΠ σε 5,9% του ΑΕΠ, δηλαδή
κατά 1,8% του ΑΕΠ). H εξοικονόμηση, όμως, προήλθε κατά κύριο λόγο από το
πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, του οποίου οι δαπάνες μειώθηκαν από 9,5 δισ.
ευρώ σε 7,5 δισ. ευρώ, ήτοι κατά 2 δισ. ευρώ, αφού – εννοείται – το 2005 δεν
χρηματοδοτήθηκαν έργα Ολυμπιακών Αγώνων και έγινε δραστική περικοπή δημοσίων
επενδύσεων.

Κατά τα άλλα, η πορεία των δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού δεν υποδηλώνει
ότι υπήρξε οποιαδήποτε περιστολή σπατάλης, όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση, ενώ
τα έσοδα είναι γνωστό ότι διασώθηκαν από την πλήρη κατάρρευση, μόλις τους
τελευταίους μήνες. Συγκεκριμένα, οι πρωτογενείς δαπάνες αυξήθηκαν κατά 6,3%
(από 5,3% που προέβλεπε ο προϋπολογισμός του 2005) και τα τακτικά έσοδα
αυξήθηκαν κατά 6,4%, έναντι στόχου του προϋπολογισμού για 7,4%.

H «άσπρη τρύπα»

Στο συμμάζεμα των ελλειμμάτων, εκτός από τη μη… επανάληψη των Ολυμπιακών
Αγώνων και την περικοπή των επενδύσεων, βοήθησε καθοριστικά η διαμόρφωση των
μεγεθών που εμφανίζονται «κάτω από τη γραμμή» του κρατικού προϋπολογισμού και
συνυπολογίζονται στο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης (είναι η λεγόμενη «άσπρη
τρύπα», για την οποία εξακολουθεί να μας ελέγχει η Ευρωπαϊκή Στατιστική
Υπηρεσία, τα εξοπλιστικά προγράμματα, οι εθνικολογιστικές προσαρμογές κ.ά.) Τα
μεγέθη αυτά, εν πολλοίς ανεξέλεγκτα και γι’ αυτό πάντα στο στόχαστρο των
τεχνοκρατών και ύποπτα για «λαθροχειρίες», εξασφάλισαν στην κυβέρνηση 1
κρίσιμο δισ. ευρώ επιπλέον, προσγειώνοντας το έλλειμμα «στα μαλακά», δηλαδή
στο 4,3% του ΑΕΠ (μέχρι νεωτέρας από τη Eurostat).

Κάπως έτσι έγινε, λοιπόν, η περίφημη δημοσιονομική προσαρμογή το 2005. Και από
μια άποψη, ευτυχώς. Γιατί, αν γινόταν πραγματική προσαρμογή, οι αυξήσεις
μισθών των δημοσίων υπαλλήλων θα ήταν ακόμη χαμηλότερες.

Αλλά όχι και να θριαμβολογούμε για την αυτονόητη μη επανάληψη των δαπανών των
Ολυμπιακών Αγώνων και για την περίεργη αύξηση των των μεγεθών «κάτω από τη
γραμμή» του κρατικού προϋπολογισμού…