TPITH AΠOΨH Mε ψυχολογία φελλού

H ισοδυναμία των δύο κομμάτων εξουσίας, όπως καταγράφεται στις τελευταίες
δημοσκοπήσεις, θα μπορούσε να ικανοποιεί την κυβερνητική παράταξη στην επέτειο
των δύο χρόνων από την άνοδό της στην εξουσία. Ο εκλογικός κύκλος θέλει το
κυβερνών κόμμα να υπολείπεται στο μέσο της θητείας και να ανακάμπτει στη
συνέχεια. Υπό τέτοιες συνθήκες κανονικότητας, το ερώτημα για τη N.Δ. θα ήταν
αν, στο υπόλοιπο της κυβερνητικής θητείας, θα ανέκαμπτε επαρκώς ώστε να
κερδίσει τις επόμενες εκλογές.

Εν τούτοις, η δυσθυμία που επικρατεί στο κυβερνητικό στρατόπεδο είναι
δικαιολογημένη, αν και οι λόγοι που την προκαλούν είναι διαφορετικοί από
εκείνους στους οποίους θα έπρεπε να οφείλεται. Στην κυβέρνηση έχουν αναπτύξει
ψυχολογία φελλού: Θέλουν να βρίσκονται διαρκώς στην επιφάνεια και η παραμικρή
υστέρηση στις μετρήσεις αρκεί για να εκτρέψει ή και να ανατρέψει μια πολιτική
που, ούτως ή άλλως, σχεδιάζεται αποσπασματικά, χωρίς κανένα στρατηγικό
ορίζοντα. Αυτή η κοντόφθαλμη, καιροσκοπική, τακτικιστική πρακτική αντανακλά
τους δομικούς λόγους για τους οποίους η «νέα διακυβέρνηση» κινδυνεύει να
συνεχίσει την κατιούσα για το επόμενο κρίσιμο χρονικό διάστημα.

Εξ αρχής, η κυβέρνηση Καραμανλή, παρά την άνεση της μετεκλογικής ηγεμονίας που
της προσέφερε η φθορά του ΠΑΣΟΚ, αυτοπαγιδεύτηκε σε δύο επιλογές με τις οποίες
σπατάλησε το ωφέλιμο διάστημα του κυβερνητικού χρόνου της: Πρώτον,
εσωτερίκευσε την απαξίωση της οικονομικής πολιτικής της τριετίας Μητσοτάκη
παραγνωρίζοντας τη μεταβολή των συνθηκών υποδοχής της από την κοινωνία.
Δεύτερον, προσπάθησε να συντηρήσει την άτυπη προεκλογική συμμαχία με την
Αριστερά για να κρατήσει το ΠΑΣΟΚ σε πολιτική απομόνωση. Το αποτέλεσμα των
επιλογών αυτών παράγει αυτό που μπορούμε να ονομάσουμε «φιλελεύθερο έλλειμμα»
της σημερινής κυβέρνησης.

Αν ο κ. Καραμανλής είχε το σθένος και την πεποίθηση, και αν η κυβερνητική του
ομάδα είχε την ανάλογη πολιτική συγκρότηση, θα μπορούσε να είχε επιβάλει μια
θεληματική πολιτική μεταρρυθμίσεων από το φθινόπωρο του 2004, χωρίς παλινωδίες
και αυτοσχεδιασμούς. Μάλλον, θα βρισκόταν σήμερα μερικές μονάδες πίσω στις
δημοσκοπήσεις, αλλά θα ήλπιζε στην απόδοση της πολιτικής του μέχρι τις
ερχόμενες εκλογές. Θα είχε βάλει ένα στοίχημα και θα πάλευε για να το
κερδίσει. Αλλά ο κ. Καραμανλής δεν έχει βάλει κανένα στοίχημα. Ασφαλώς, θα
χρειαζόταν κότσια και ανάληψη ρίσκου για να κάνει αυτό που περιμένει κανείς
από μια κεντροδεξιά κυβέρνηση σε μια ευρωπαϊκή χώρα. Αντ’ αυτού επέλεξε το
λίγο απ’ όλα και πολύ από τίποτα.

Ο κ. Καραμανλής συνάντησε τις «μεταρρυθμίσεις» καθ’ οδόν και τις ενσωμάτωσε
στη «νέα διακυβέρνηση» στον βαθμό που οι μετρήσεις της κοινής γνώμης τις
εμφάνιζαν να προσθέτουν στην τρέχουσα κυβερνητική του εικόνα, όπως υπαγορεύει
η συλλογική ψυχολογία φελλού που έχει αναπτύξει το κόμμα του. Είναι όμως
έτοιμος να τις εγκαταλείψει ανά πάσα στιγμή, μόλις το μεγεθυμένο φάντασμα της
μητσοτακικής παρένθεσης απειλήσει να εμφανισθεί στο κοινωνικό προσκήνιο. Ακόμα
και σήμερα, οι επικοινωνιακοί γκουρού που νουθετούν τον Πρωθυπουργό τού
υποδεικνύουν έναν «μεσαίο δρόμο ανάμεσα στον κρατισμό και τον φιλελευθερισμό».
Στην πράξη, το χιμαιρικό νεοδημοκρατικό υποκατάστατο της σοσιαλδημοκρατίας,
που ο ίδιος έχει βαφτίσει «προοδευτισμό», περιέχει ισχυρές δόσεις λαϊκής
Δεξιάς.

Πρόκειται για μια βαθιά συντηρητική προσέγγιση της πολιτικής. H N.Δ. θέλει να
εμφανίζεται ως μια μικρογραφία της κοινωνίας, εσωτερικεύοντας τις αντιθέσεις
της και ισορροπώντας ανάμεσα σε αντίρροπες τάσεις, με αποτέλεσμα να ακυρώνεται
κάθε πολιτική επιλογή. H υποτιθέμενη «υπέρβαση των διαχωριστικών γραμμών» και
τα συγκεχυμένα συνθήματα του «μεσαίου χώρου» και του «μεσαίου δρόμου»
εκφράζουν μια απολιτική φαντασίωση, με την οποία ο κ. Καραμανλής ελπίζει ότι
θα διατηρήσει την εξουσία. Εν τέλει, θα χρεωθεί από τους αντιπάλους του με
έναν «νεοφιλελευθερισμό» στον οποίο ουδέποτε είχε πιστέψει. Όπως δεν έχει
πιστέψει σε καμιά συνεκτική πολιτική ώστε να την υπηρετήσει με τη
διακινδύνευση ενός συνειδητού κυβερνητικού εγχειρήματος που θα έθετε στην
κρίση της λαϊκής ετυμηγορίας στις επόμενες εκλογές.

Έτσι, ο κ. Καραμανλής παραμένει βυθισμένος στο πολιτικό του βραχυκύκλωμα.
Έχοντας σβήσει τα δύο κεράκια της πρωθυπουργίας του, μένει τώρα να τα
κοιτάζει, αμήχανος, σβησμένα.