Mια χώρα κάθεται στο εδώλιο

Για πρώτη φορά στο Διεθνές Δικαστήριο του ΟΗΕ καθίζουν στο σκαμνί μία χώρα
για γενοκτονία. Στη Χάγη, οι δικηγόροι της Βοσνίας κατηγορούν τη Σερβία και το
Μαυροβούνιο ότι επιχείρησαν να εξοντώσουν τους μη Σέρβους της Βοσνίας, στον
πόλεμο του 1992-1995.

«Ποτέ μην ξεχάσετε τη Σρεμπρένιτσα». Γυναίκες που επέζησαν της σφαγής 8.000 Μουσουλμάνων της Βοσνίας διαδηλώνουν στη Χάγη

Στην πρώτη τέτοια υπόθεση, δεκατρία χρόνια από τότε που η βοσνιακή πλευρά
κατέθεσε την προσφυγή, ο Σακίμπ Σόφτιτς, δικηγόρος της Βοσνίας, είπε χθες στο
Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ότι η σερβική κυβέρνηση ήταν υπεύθυνη για τη
θανάτωση δεκάδων χιλιάδων Μουσουλμάνων και Κροατών της Βοσνίας. «H ένοπλη βία
που έπληξε τη χώρα μας σαν ένα τσουνάμι, το οποίο προκάλεσε ανθρώπινο χέρι, το
1992, κατέστρεψε τον χαρακτήρα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης και εξόντωσε σημαντικό
τμήμα του μη σερβικού πληθυσμού της», υποστήριξε ο Σόφτιτς στο δικαστήριο.

H Σερβία που τότε αποτελούσε μέρος της πρώην Γιουγκοσλαβίας εισέβαλε στη
Βοσνία το 1992, την οποία τότε κατοικούσαν κυρίως Μουσουλμάνοι και Κροάτες,
ώστε να αποτρέψει την απόσχισή της. Περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι έχασαν
τη ζωή τους στον πόλεμο που ακολούθησε. Σε αυτήν τη δίκη, η οποία, – όπως
τόνισε ο Σόφτιτς – «δεν στρέφεται κατά των πολιτών αλλά κατά της χώρας της
Σερβίας», παίζονται δισεκατομμύρια δολάρια για αποζημιώσεις, μολονότι οι
δικηγόροι της βοσνιακής πλευράς υποστηρίζουν ότι ο στόχος τους είναι η
ιστορική καταδίκη της Σερβίας. H απόφαση του δικαστηρίου είναι δεσμευτική και
ενδεχόμενη άρνηση της Σερβίας να συμμορφωθεί προς αυτήν θα μπορούσε να
οδηγήσει σε παραπομπή της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Δυσάρεστο κλίμα

H δίκη έχει δημιουργήσει δυσάρεστο κλίμα, ενδεικτικό του οποίου ήταν η δήλωση
του αντιπρόεδρου της σερβικής κυβέρνησης Μίρολιουμπ Λαμπίς ότι η Βοσνία σε
αυτή την υπόθεση «παίζει με τη φωτιά». Ο Σέρβος αξιωματούχος δήλωσε στον
ραδιοφωνικό σταθμό του Βελιγραδίου B92: «Δεν πρόκειται για την αλήθεια, αλλά
για πολεμικές αποζημιώσεις ύψους 100 δισ. δολαρίων. Όλο αυτό είναι ένα
παιχνίδι με τη φωτιά. Θα ήταν πολύ προτιμότερο αν η βοσνιακή πλευρά αποδεχόταν
την πρωτοβουλία μας για διπλωματική λύση».

Ο συνήγορος της Σερβίας Ράντοσλαβ Στογιάνοβιτς αναμένεται να υποστηρίξει ότι
ορισμένοι Σέρβοι ίσως να είχαν θελήσει να σκοτώσουν Μουσουλμάνους της Βοσνίας,
αλλά ούτε το κράτος ούτε ο σερβικός λαός στο σύνολό τους είχαν την πρόθεση να
προβούν σε γενοκτονία. Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης εξετάζει διαφορές
μεταξύ κρατών που προσφεύγουν σε αυτό, αλλά είναι η πρώτη φορά που εξετάζει
την προσφυγή ενός κράτους εναντίον άλλου για γενοκτονία. Κατά της Σερβίας
εκκρεμεί παρόμοια προσφυγή τής Κροατίας, η οποία διεκδικεί πολεμικές
αποζημιώσεις 29 δισ. δολαρίων.

Κατά την πρώτη ημέρα της δίκης, χθες, Βόσνιοι επιζήσαντες του πολέμου
παρουσίασαν λάβαρα πάνω στα οποία ήταν γραμμένα τα ονόματα των θυμάτων της
σφαγής της Σρεμπρένιτσας, κάτω από το σύνθημα: «H ντροπή της Ευρώπης».

Άφαντος παρέμεινε

τελικά ο Μλάντιτς

ΟΧΙ ΠΟΛΥ MAKPIA από το Διεθνές Δικαστήριο όπου άρχισε χθες η δίκη της
Σερβίας, στην ίδια πόλη, τη Χάγη, ένα άλλο δικαστήριο, το Διεθνές Ποινικό
Δικαστήριο όπου δικάζεται ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς, περίμενε μάταια την άφιξη
ενός ακόμη καταζητούμενου. Όμως, ο στρατηγός Ράτκο Μλάντιτς, ο οποίος
κατηγορείται για τη σφαγή 8.000 ανθρώπων στη Σρεμπρένιτσα, δεν φάνηκε παρά τα
σενάρια.

H εφημερίδα «Μπλιτς» του Βελιγραδίου γράφει ότι Αμερικανοί διαπραγματευτές
προσέφεραν στον Μλάντιτς και την οικογένειά του το ποσό των 4,5 εκατομμυρίων
ευρώ για να παραδοθεί. Ο αρχηγός των σερβοβοσνιακών Ενόπλων Δυνάμεων φέρεται
να διανυκτέρευσε στο Βελιγράδι, διεξάγοντας μυστικές συνομιλίες με εκπροσώπους
της αμερικανικής και της σερβικής κυβέρνησης για ενδεχόμενη παράδοσή του.
Σύμφωνα με το σερβικό δημοσίευμα, οι συνομιλίες ναυάγησαν επειδή ο Μλάντιτς
ζήτησε 10 εκατομμύρια ευρώ και έθεσε τους όρους να μη δημοσιευτούν φωτογραφίες
του με χειροπέδες και να μεταφερθεί στη Χάγη με απευθείας πτήση από τη Σερβία.

Σκληρή στάση

H Ευρωπαϊκή Ένωση σκλήρυνε τη στάση της χθες και έθεσε προθεσμία στη σερβική
κυβέρνηση να παραδώσει τον Ράτκο Μλάντιτς έως τα τέλη Μαρτίου. Πάντως, ο
πρόεδρος της Σερβίας Μπόρις Τάντιτς επανέλαβε ότι ο Μλάντιτς δεν προστατεύεται
από σερβικούς κρατικούς θεσμούς, ούτε έχει βρει καταφύγιο σε σερβικές
στρατιωτικές εγκαταστάσεις.

H ισπανική Αστυνομία συνέλαβε χθες τον Σέρβο Βέσελιν Βούκοτιτς, καταζητούμενο
για τον φόνο Αλβανού ακτιβιστή από το Κόσοβο, ο οποίος πιστεύεται ότι είχε
στην κατοχή του στοιχεία, που θα ενέπλεκαν τον Μιλόσεβιτς σε δεκάδες φόνους.

©The Times, 2006