[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

TA ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΑ παραμένουν σήμερα το σημαντικότερο
θέμα/πρόβλημα/εκκρεμότητα στην εξωτερική πολιτική της χώρας με πολλαπλές
αρνητικές συνέπειες. Επιβάλλεται τώρα, ως νέα αφετηρία, η διαμόρφωση μιας
συνεκτικά πρωτοβουλιακής στρατηγικής αναζήτησης λύσης στα προβλήματα αυτά,
καθώς η επιλογή της «παραπομπής τους στον χρόνο» οδηγεί εμφανώς σε αδιέξοδο.
Μεταξύ άλλων: (i) Επιβαρύνει την agenda (εις βάρος της Ελλάδας) ενώ δεν
αξιοποιεί την ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας στην E.E. Καθώς περνά ο
χρόνος, προστίθενται νέα θέματα στην agenda και δημιουργούνται
διαπραγματευτικές αλληλεξαρτήσεις και περιπλοκές που καθιστούν δυσκολότερη τη
διαδικασία επίλυσης. H άποψη ότι στο βάθος χρόνου η διαπραγματευτική
διαδικασία Τουρκίας – E.E. θα επιτρέψει την αναζήτηση λύσεων από «θέση ισχύος»
στερείται ρεαλισμού. H διαπραγματευτική διαδικασία περικλείει ισχυρές
αβεβαιότητες και δεν αποκλείεται να καταρρεύσει πλήρως, πράγμα που θα
δημιουργήσει μεγάλο κενό στην ελληνική πολιτική. (ii) Εντείνει τις εξαρτήσεις
της χώρας. H παράταση των εκκρεμοτήτων υποχρεώνει την Ελλάδα να αναζητά
υποστήριξη και συμμαχίες σε εξω-ευρωπαϊκά κέντρα επιρροής. Με τον τρόπο αυτό,
όμως, και αναπόφευκτα υποτάσσει την πολιτική της σε ασυμμετρικές εξαρτήσεις.
(iii) Φαλκιδεύει την ευρωπαϊκή πολιτική. Για όσο χρονικό διάστημα παραμένουν
ανοιχτές οι εκκρεμότητες/προβλήματα, η Ελλάδα είναι υποχρεωμένη να διαμορφώνει
την ευρωπαϊκή της πολιτική με σημείο αναφοράς τις εκκρεμότητες αυτές
συρρικνώνοντας έτσι το περιεχόμενο της πολιτικής της.(iv) H διαιώνιση των
θεμάτων έχει οικονομικό κόστος. H Ελλάδα δαπανά το υψηλότερο ποσοστό του ΑΕΠ
(περίπου 4%) σε στρατιωτικές δαπάνες απ’ όλες τις χώρες-μέλη της Ένωσης (ο
μέσος όρος της Ένωσης είναι 1,9%). Το εξαιρετικά υψηλό αυτό ποσοστό οφείλεται
στα προβλήματα στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας. Σε ένα ενδεχόμενο σενάριο
επίλυσης των προβλημάτων, η χώρα θα μπορούσε να απελευθερώσει πόρους μέχρι και
δύο (2) ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Εύκολα μπορεί να αντιληφθεί κάποιος τη
σημασία μιας τέτοιας εξέλιξης. Θα μπορούσε να επιλυθεί το δημοσιονομικό
πρόβλημα της χώρας και να διατεθούν πόροι σε άλλους τομείς, όπως τον
κοινωνικό, εκπαίδευσης κ.λπ. Ας επιχειρήσουμε επομένως τώρα την επίλυση όσο
υπάρχει το «παράθυρο ευκαιρίας» της ενταξιακής διαδικασίας της Τουρκίας…

Ο Π.K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ