«Πόλεμος στο εσωτερικό των δύο πολιτισμών»

Είδε για πρώτη φορά τις γελοιογραφίες του Μωάμεθ τον περασμένο Οκτώβριο. Είχε
βρεθεί τότε στην Κοπεγχάγη. Τις θεώρησε απλώς ανόητες, προχειροφτιαγμένες. Και
όταν συζήτησε με κάποιους μουσουλμάνους εκεί και του είπαν πως επρόκειτο να
υπάρξουν διαδηλώσεις, τους συμβούλευσε να μην αντιδράσουν. Πράγματι, ο
Οκτώβριος κύλησε ήρεμα. Μέχρι που, τρεις μήνες αργότερα, μια ομάδα
μουσουλμάνων της Δανίας ταξίδεψε σε μουσουλμανικές χώρες…

Υπήρξε χειραγώγηση σε αυτήν την υπόθεση, λέει ο Ταρίκ Ραμαντάν. Και από τις
δύο πλευρές όμως. Και από την πλευρά ορισμένων μουσουλμανικών κυβερνήσεων,
«που θέλησαν να εμφανισθούν ως οι μεγάλοι υπερασπιστές του ισλαμικού αγώνα
και, πίσω από αυτό, να κατευθύνουν τη δυσαρέσκεια των λαών τους εναντίον της
Δύσης», αλλά και από την πλευρά της Ακροδεξιάς της Δανίας, «που θέλησε να πει
στους ψηφοφόρους: “Ορίστε, οι μουσουλμάνοι δεν μπορούν να ενσωματωθούν,
αρνούνται και τις πιο θεμελιώδεις μας αξίες”, χρησιμοποιώντας έναν λόγο
λαϊκίστικο και βλακώδη, όπως βλακώδη είναι και όλα αυτά περί πολέμου ανάμεσα
στη Δύση και το Ισλάμ».

Μπαίνοντας κανείς στην ιστοσελίδα του Ταρίκ Ραμαντάν, συναντά ένα απόσπασμα
από το Κοράνι: «Υπάρχουν, στη δημιουργία των ουρανών και της γης, στην
αλληλοδιαδοχή της νύχτας και της ημέρας, σημάδια για όσους είναι προικισμένοι
με ευφυία». Στίχοι αινιγματικοί όσο και ο ίδιος. Ελβετός αιγυπτιακής
καταγωγής, καθηγητής Ισλαμικών Σπουδών στην Οξφόρδη, σύμβουλος από τον
Σεπτέμβριο του 2005 του Τόνι Μπλερ ο Ραμαντάν χαρακτηρίζεται από κάποιους ως
«Μουσουλμάνος Λούθηρος» και από άλλους ως «Μετρ της διπλοπροσωπίας». Το
περιοδικό «Time» τον συμπεριέλαβε στους «100 καινοτόμους του 21ου αιώνα»! Στη
Γαλλία, εντούτοις, την περασμένη εβδομάδα του απαγόρευσαν για 14η συνεχόμενη
φορά να εκφράσει τις απόψεις του – αιτία, η άρνησή του να αποκηρύξει σε μια
τηλεοπτική συζήτηση τη σαρία.

Τι πιστεύει λοιπόν για την ελευθερία της έκφρασης; Θεωρεί πως πρέπει να
υπάρχουν όρια; «Μα υπάρχουν, ούτως ή άλλως. Υπάρχουν νόμοι που σου
απαγορεύουν, για παράδειγμα, να μιλάς ρατσιστικά. Σε ένα δεύτερο επίπεδο,
όμως, υπάρχει αυτό που εγώ αποκαλώ “λογική του πολίτη”, λογική χρήση της
ελευθερίας τής έκφρασης ώστε να μην προσβάλλεις τις ευαισθησίες του άλλου». Να
υποθέσουμε λοιπόν πως ο διαγωνισμός για τις καλύτερες γελοιογραφίες με θέμα το
Ολοκαύτωμα που διοργανώνει ιρανική εφημερίδα τού φαίνεται εξίσου «κακόγουστος»
με τα σκίτσα του Μωάμεθ; «Εξυπακούεται. Δεν απαντάμε σε μια πρόκληση, με άλλη
πρόκληση!».

Έχουμε αναπτύξει μια τέτοια εμμονή με αυτήν τη «σύγκρουση πολιτισμών», λέει ο
Ταρίκ Ραμαντάν, που πάμε να τη μετατρέψουμε σε αυτοεκπληρούμενη προφητεία.
«Δεν είναι αυτό το θέμα· δεν είναι πόλεμος ανάμεσα στο Ισλάμ και τη Δύση·
είναι ένας πόλεμος ανάμεσα σε δύο κόσμους στο εσωτερικό και των δύο αυτών
πολιτισμών, ανάμεσα σε αυτούς που πιστεύουν ότι κατέχουν την απόλυτη αλήθεια
και σε εκείνους που προσπαθούν να χτίσουν γέφυρες. Ένα πράγμα πρέπει να
καταλάβουμε: ότι η σημερινή πόλωση ωφελεί μόνο τους εξτρεμιστές – εκατέρωθεν».