Σοφοκλέους: «Nα μπει κανείς ή να μη μπει»…

Σε… γρίφο για δυνατούς λύτες έχει μετατραπεί η προσπάθεια πρόβλεψης για την
πορεία της Σοφοκλέους. H τρελή κούρσα των μετοχών τις τελευταίες εβδομάδες, το
«σπάσιμο» του φράγματος 4.000 μονάδων, αλλά και τα κέρδη που ξεπερνούν το 10%
από την αρχή του έτους έχουν φέρει το ελληνικό Χρηματιστήριο ξανά στο
επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Χιλιάδες είναι οι επενδυτές που «μπήκαν» ξανά στη
Σοφοκλέους μέσα στο 2005 και πολλαπλάσιοι όσοι εξετάζουν πλέον αυτό το
ενδεχόμενο.

Δέλεαρ, η άνοδος της τάξεως του 172,7% σε λιγότερο από μία τριετία που
σημείωσε η Σοφοκλέους – από τις 1.467 μονάδες τον Μάρτιο του 2003 στις 4.000
μονάδες σήμερα – ξεπερνώντας με διαφορά τις μεγάλες διεθνείς χρηματαγορές. Από
τους 54.952 ενεργούς κωδικούς στη Σοφοκλέους τον Μάιο του 2005, ο αριθμός
εκτινάχθηκε στους 84.832 στο τέλος του Δεκεμβρίου. Πρόκειται για άνοδο της
τάξεως του 54,4%, ενώ σύμφωνα με εκτιμήσεις των χρηματιστών οι ενεργοί κωδικοί
τον Ιανουάριο θα ξεπεράσουν τους 100.000 πραγματοποιώντας άνοδο της τάξεως του
20% σε μόλις έναν μήνα.

H αύξηση κατά 50.000 περίπου των ενεργών κωδικών από τον Μάιο έως σήμερα
ισοδυναμεί σχεδόν με διπλασιασμό τους. Πλέον, το δίλημμα «να μπει κανείς ή να
μη μπει» βασανίζει το μυαλό δεκάδων χιλιάδων ενδιαφερομένων, που κοιτάζουν
πάλι με προσδοκίες το κατώφλι της Σοφοκλέους.

Προσδοκίες και φόβοι

Την ίδια στιγμή, η πορεία του Χρηματιστηρίου αποτελεί «καυτή πατάτα» στα χέρια
της κυβέρνησης και του κυβερνώντος κόμματος που επένδυσε πολιτικά στο
«σκάσιμο» της χρηματιστηριακής φούσκας του 1999 και τώρα φοβάται για τυχόν
επιπτώσεις από τη δημιουργία νέας φούσκας. H κυβέρνηση από τη μία προσδοκά
οφέλη από τη διάθεση μετοχών των ΔΕΚΟ στη Σοφοκλέους μέσα στο 2006 και το
πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων (πώληση Εμπορικής Τράπεζας, μετοχοποίηση
Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, διάθεση 10% των μετοχών της ATE κ.ά.) – άρα
επιθυμεί τη διατήρηση του Γενικού Δείκτη σε υψηλά επίπεδα – αλλά από την άλλη
φοβάται ότι αν συνεχιστεί με τον ίδιο ρυθμό η κούρσα των τιμών των μετοχών, το
αποτέλεσμα θα είναι η δημιουργία νέας φούσκας τιμών, κάτι για το οποίο
προειδοποιεί και η Τράπεζα της Ελλάδος.

Τέτοιο ενδεχόμενο θα έχει όχι μόνον οικονομικές αλλά και σοβαρές πολιτικές
παρενέργειες για την ίδια την κυβέρνηση, η οποία τον Μάρτιο μπαίνει στο
δεύτερο μισό της τετραετίας και ταυτόχρονα κρατά ανοιχτό το ενδεχόμενο
διενέργειας πρόωρων εκλογών.

Λύση στον γρίφο της Σοφοκλέους δεν μπορούν να δώσουν ούτε οι ίδιοι οι
χρηματιστές. Αν και «βλέπουν» τη Σοφοκλέους σε υψηλά επίπεδα – ακόμα και πάνω
από τις 4.000 μονάδες – στο τέλος του έτους, «χτυπούν» το καμπανάκι για την
ταχύτητα με την οποία η χρηματαγορά σπάει, το ένα μετά το άλλο, τα ρεκόρ
πενταετίας.

Το κρίσιμο ερώτημα

Το κρίσιμο ερώτημα, πάντως, είναι ποια στάση θα κρατήσουν μέσα στο 2006 οι
ξένοι θεσμικοί επενδυτές, οι οποίοι κατέχουν πλέον πάνω από το 40% της
κεφαλαιοποίησης του Χρηματιστηρίου. Αυτοί ήταν που με καθαρές εισροές 5,2 δισ.
ευρώ το 2005 έδωσαν ώθηση στην κούρσα της Σοφοκλέους, φέρνοντάς την στα
σημερινά επίπεδα των 4.000 μονάδων.

Από τη μία, τα «λιμνάζοντα» κεφάλαια πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ που
διαχειρίζονται μεγάλα επενδυτικά σχήματα, τα οποία κάνουν «απόβαση» στις
χρηματιστηριακές αγορές, εγγυώνται ότι υπάρχει αρκετό «καύσιμο» για να
τροφοδοτήσει τη συνέχεια της ανόδου οδηγώντας τον Δείκτη σε νέα υψηλά.

Από την άλλη, όμως, υπάρχουν ξένοι θεσμικοί που «χτίζουν θέση» στην ελληνική
αγορά από το 2003, όταν ο Δείκτης είχε φτάσει ακόμα και κάτω από τις 1.500
μονάδες (1.467, για την ακρίβεια, στις 31 Μαρτίου του 2003). Αν αυτοί
αποφασίσουν να πουλήσουν – φοβούνται άνθρωποι της χρηματιστηριακής αγοράς –
μπορούν να το κάνουν και μάλιστα με σημαντικά κέρδη σε τιμές πολύ χαμηλότερες
από τις σημερινές, οδηγώντας τη Σοφοκλέους σε βουτιά.

«Ακριβές» οι ελληνικές μετοχές

Απάντηση στον γρίφο δεν δίνουν ούτε οι διεθνείς επενδυτικοί οίκοι. Αν και σε
αναλύσεις τους αναβαθμίζουν συστηματικά τα ισχυρότερα «χαρτιά» του
Χρηματιστηρίου, σπεύδουν να υπενθυμίσουν ότι – με βάση τα θεμελιώδη μεγέθη
τους – οι ελληνικές μετοχές είναι «ακριβότερες» σε σχέση με τις ευρωπαϊκές.
Όταν ο λόγος τιμής προς κέρδη (Ρ/Ε) για τη Σοφοκλέους είναι 15,5, ο
αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 13 και εκείνος στις ΗΠΑ κάτω από 15.
Αντίστοιχα, η άνοδος της τάξεως του 10,4% που σημείωσε ο Γενικός Δείκτης τις
τελευταίες 40 ημέρες φέρνει τη Σοφοκλέους πιο κοντά στις αναδυόμενες παρά στις
ώριμες αγορές. Κέρδη κοντά στο 10% είχαν η Βραζιλία και η Κίνα, ενώ Αγγλία,
Γαλλία και Γερμανία δεν ξεπέρασαν το 3,5% στο ίδιο διάστημα.

Σενάρια διόρθωσης

Οι υψηλές τιμές των μετοχών της Σοφοκλέους αποτελούν τροχοπέδη και στις
επιχειρηματικές συμφωνίες ανάμεσα στους «μεγάλους» της αγοράς και ιδιαίτερα
των τραπεζών. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της Geniki
Bank κ. Ζακ Τουρνεμπίζ (Jacques Tournebize) οι μετοχές των ελληνικών τραπεζών
θεωρούνται «ακριβές» με τα ευρωπαϊκά δεδομένα, καθώς διαπραγματεύονται κατά
μέσον όρο σε τιμές 3,5 φορές πολλαπλάσιες της λογιστικής αξίας τους, όταν ο
αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρώπη είναι 2,3 φορές. Αυτό σημαίνει πως
προϋπόθεση για τις όποιες συμφωνίες είναι η χαμηλότερη τιμή των μετοχών,
σενάριο που δίνει τροφή στις… Κασσάνδρες του Χρηματιστηρίου που μιλούν για
διόρθωση και μάλιστα σύντομα.

Της έκοψαν τον «αέρα»

Ενδεικτική του φόβου που υπάρχει για διόρθωση και φαινόμενα «φούσκας» στο
Χρηματιστήριο είναι η κίνηση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς να «κόψει τον αέρα»
στη Σοφοκλέους.

H κατάργηση ουσιαστικά του T+3 – της δυνατότητας, δηλαδή, των επενδυτών να
πραγματοποιήσουν αγοραπωλησίες μετοχών χωρίς να πληρώσουν για διάστημα τριών
ημερών – είναι μια κίνηση με στόχο να μειωθούν οι «κόκκινοι κωδικοί» στη
Σοφοκλέους, που είχαν στοιχειώσει την αγορά την περίοδο της μεγάλης πτώσης.

Αντιρρήσεις

Εντούτοις, μερίδα χρηματιστηριακών παραγόντων είναι αντίθετη στην εξέλιξη
αυτή, καθώς εκτιμά ότι με τον τρόπο αυτό θα μειωθεί σημαντικά ο ημερήσιος
τζίρος των συναλλαγών. Παράλληλα, εκφράζει τον φόβο ότι θα περιοριστεί και η
άνοδος του Γενικού Δείκτη, που σε κάποιο βαθμό τροφοδοτούνταν από αυτού του
είδους τις αγοραπωλησίες μετοχών.

«Καύσιμο» για την κούρσα στο Χρηματιστήριο τα επιχειρηματικά deals

Μοχλός ανόδου για τη Σοφοκλέους είναι και οι επιχειρηματικές συμφωνίες που
έγιναν το τελευταίο διάστημα. H απόκτηση του θεραπευτικού κέντρου «Υγεία» από
τον όμιλο της Marfin, η πώληση της Hyatt σε ξένους θεσμικούς επενδυτές, καθώς
και η συμφωνία-μαμούθ μεταξύ της ΔΕΛΤΑ και της Chipita, στο τέλος του 2005,
έδωσαν ώθηση στην αγορά αλλά ταυτόχρονα και τροφή για πλήθος σεναρίων με θέμα
«γάμους», «διαζύγια» και κάθε τύπου συμφωνίες. Ήδη στον χώρο των μικρών
τραπεζών η κινητικότητα είναι ιδιαίτερα έντονη και δεν αποκλείονται νέες
ανακοινώσεις μέσα στις επόμενες εβδομάδες. H ρευστότητα που έχει αποκτήσει η
Marfin Bank μετά την πρόσφατη αύξηση του μετοχικού της κεφαλαίου την καθιστά
«υπ’ αριθμόν ένα ύποπτο» για πιθανή εξαγορά άλλης τράπεζας. Αντίστοιχα,
κινητικότητα αναμένουν οι αναλυτές και στον κλάδο της πληροφορικής, όπου και
μέσα στο τρέχον έτος αναμένονται σημαντικές εξελίξεις, ενδεχομένως και με τη
μορφή εξαγορών ή συγχωνεύσεων. Εξελίξεις θα φέρει, όμως, και η ολοκλήρωση της
πώλησης του ποσοστού που κατέχει το Ελληνικό Δημόσιο μέσω της ΔΕΠΑ στην
Emporiki, είτε αυτό καταλήξει στα χέρια της Credit Agricole είτε σε κάποιο
άλλο επενδυτικό σχήμα.

Κλιμάκωση εξαγορών και συγχωνεύσεων

Εξοπλισμένοι με μεγάλη ρευστότητα αλλά και δυνατότητες δανεισμού με χαμηλά
επιτόκια, ξένοι και ελληνικοί επενδυτικοί οίκοι «χτενίζουν» την ελληνική αγορά
αναζητώντας νέες κερδοφόρες επενδυτικές ευκαιρίες. Στελέχη της αγοράς εκτιμούν
ότι ο χορός των εξαγορών και των συγχωνεύσεων – που άνοιξε από τα τέλη του
περασμένου έτους με τη συμφωνία συγχώνευσης της Δέλτα με την Chipita, την
εξαγορά της Hyatt από την C Partners και την απόκτηση του «Υγεία» από τη
Marfin FG – θα συνεχιστεί και θα κλιμακωθεί σε όλη τη διάρκεια του 2006.

Στις τράπεζες

Μάλιστα, εξελίξεις στο μέτωπο της Εμπορικής Τράπεζας αναμένονται μέσα στις
αμέσως προσεχείς ημέρες. Στα μέσα της επόμενης εβδομάδας θα συνεδριάσει η
Διυπουργική Επιτροπή και με τις αποφάσεις της θα ξεκαθαρίσει το τοπίο για το
αν η τράπεζα θα περάσει υπό τον έλεγχο του γαλλικού ομίλου της Credit Agricole
ή θα αποτελέσει μήλον της Έριδος ανάμεσα σε ελληνικές τράπεζες. Σε κάθε
περίπτωση και ανεξάρτητα από την τύχη της Εμπορικής, η ιδιωτικοποίηση της
τράπεζας αναμένεται να πυροδοτήσει ντόμινο ανακατατάξεων στον επιχειρηματικό
χάρτη της ελληνικής τραπεζικής αγοράς, δίνοντας τροφή σε νέα σενάρια και τα
«καύσιμα» που απαιτούνται για μία νέα ώθηση του Γενικού Δείκτη.

Στον χώρο των μικρών τραπεζών, σε ώριμο στάδιο βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις
για συγχώνευση ανάμεσα στην Omega Bank και την Proton Bank. Έντονη
κινητικότητα υπάρχει και στην Εγνατία Τράπεζα, η οποία βρίσκεται κοντά σε
συμφωνία για στρατηγικό επενδυτή. Συγχωνεύσεις και εξαγορές ανάμεσα στις
μικρές τράπεζες βλέπουν και οι ξένοι αναλυτές, που θεωρούν ότι πολλά θα
αλλάξουν στη συγκεκριμένη αγορά το 2006.

Στην υψηλή τεχνολογία

Στον χώρο των τηλεπικοινωνιών και της πληροφορικής, το σημαντικότερο από τα
επιχειρηματικά deals που είναι ώριμα και αναμένεται να κλείσουν σύντομα είναι
η αναμενόμενη συμμετοχή του ρωσικού ομίλου Sistema σε μια από τις θυγατρικές
εταιρείες της Intracom. Πρόσφατη, εξάλλου, είναι η εξαγορά της LogicDIS από
την Greek Information Technology Holdings (GIT Holdings), η οποία κατέχει και
το 100% της Singular, αλλάζοντας τον χάρτη ανάμεσα στις εγχώριες εταιρείες
ανάπτυξης λογισμικού.

Σε άλλους κλάδους

Επιχειρηματικοί γάμοι κυοφορούνται και σε άλλους κλάδους της ελληνικής
οικονομίας, όπως είναι τα τρόφιμα, η ακτοπλοΐα, η ενέργεια αλλά και η
μεταλλουργία. H συμφωνία ΔΕΛΤΑ – Chipita έδωσε το στίγμα για το μέγεθος των
«deals» που αναμένονται στα τρόφιμα, ενώ οι ακτοπλόοι αναμένουν ιδιαίτερα
«θερμό» καλοκαίρι. Ανακατάξεις αναμένονται, τέλος, και στον κατασκευαστικό
κλάδο, καθώς τρεις όμιλοι – η Θεμελιοδομή, ο Εμπεδος και η ΑΛΤΕ – ψάχνουν και
ελπίζουν ότι θα βρουν στρατηγικούς επενδυτές προκειμένου να βελτιώσουν την
οικονομική τους κατάσταση.

Γρήγορα κέρδη, μεγαλύτερο ρίσκο

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ υπεύθυνος επενδυτικής στρατηγικής της Πήγασος ΑΧΕΠΕΥ

«H αγορά έχει μπροστά της χαρτιά και όχι λεφτά», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ.
Χατζηδάκης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι στις επόμενες συνεδριάσεις οι αγοραστές
θα υπερισχύσουν των πωλητών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την πορεία των
μετοχών. Επιπλέον, «η πολύ γρήγορη άνοδος δημιούργησε πολύ γρήγορα κέρδη για
αρκετές μετοχές, γεγονός που μεγαλώνει την αμφιβολία για το αν τα σημερινά
επίπεδα μπορούν να διατηρηθούν». Από την άλλη, βέβαια, η διεθνής τάση
παραμένει θετική ενώ η ρευστότητα που έρχεται από το εξωτερικό βοηθά ώστε η
Σοφοκλέους να παραμείνει σε υψηλά επίπεδα. Πάντως, οι αποδόσεις του τελευταίου
διαστήματος θυμίζουν περισσότερο αναδυόμενες παρά ώριμες αγορές.
«Ανταγωνιζόμαστε επιδόσεις των χρηματιστηρίων της Κίνας, της
Κωνσταντινούπολης, της Μόσχας και της Σαγκάης και όχι των δυτικών αγορών»,
τονίζει χαρακτηριστικά ο κ. Χατζηδάκης.

Οι ξένοι θα κρίνουν την πορεία της αγοράς

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΦΕΓΓΟΣ χρηματιστηριακός εκπρόσωπος της Δυναμική ΑΧΕΠΕΥ

Ο βασικός παράγοντας που θα κρίνει την πορεία της αγοράς είναι πόσο
ικανοποιημένοι θα μείνουν οι ξένοι, που έχουν οδηγήσει την άνοδο του Δείκτη,
από την απόδοση της κυβέρνησης στον τομέα της απελευθέρωσης της αγοράς, αλλά
και εν γένει των ελληνικών εταιρειών στην προσπάθεια για αύξηση της
ανταγωνιστικότητάς τους και της διαφάνειας στη διακυβέρνησή τους. Ένας
δεύτερος παράγοντας είναι η συμπεριφορά των Ελλήνων θεσμικών επενδυτών που
μέχρι πρόσφατα απλώς ακολουθούσαν τις κινήσεις των ξένων. Θα ήταν παράδοξο να
συνεχιστεί η άνοδος επ’ αόριστον, χωρίς διόρθωση, η οποία (διόρθωση) πιθανόν
να είναι αναλόγου μεγέθους της ανόδου που παρατηρούμε από τον Οκτώβριο. Όμως,
κάθε πτώση των τιμών από ‘δω και στο εξής μπορεί να χαρακτηριστεί διόρθωση και
μέσα στο 2006 η αγορά να καταγράψει υψηλότερα επίπεδα από τα επίπεδα που θα
καταγράψει στο τέλος της παρούσας ανόδου.