20 ΕPΩTHΣEIΣ KΩΣTAΣ ΣTEΦANHΣ

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ – ΝΕΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ

Λίγη παραπάνω εξωστρέφεια θα ήθελε για την Ακαδημία Αθηνών ο νέος πρόεδρός
της καθηγητής Κώστας Στεφανής. Όσο για τις… παθήσεις του ΕΣΥ, ο καθηγητής
τις εντοπίζει στα οικονομικά, τη διοίκηση αλλά και τη θέση που έχει το Σύστημα
απέναντι στα ιδιωτικά συμφέροντα.

Οι εντυπώσεις σας από την «επίσημη πρώτη» ως πρόεδρος στην Ακαδημία;

Δεν θα μπορούσαν να ήταν καλύτερες. Από κάθε άποψη.

H Ακαδημία σήμερα;

Καταστατικά αποτελεί το Ανώτατο Πνευματικό Ίδρυμα της χώρας και ιδρύθηκε «ως
μία των μεγίστων αναγκών του Ελληνικού Έθνους και της Ελληνικής Δημοκρατίας».
Ανταποκρίνεται θετικά στον καταστατικό της προορισμό. Αναπτύσσει σημαντικές
δραστηριότητες που απεικονίζονται τόσο στις διεθνείς διακρίσεις των μελών της,
όσο και στο ογκώδες και πρωτότυπο έργο των 14 ερευνητικών κέντρων και των 4
ιδρυμάτων της στις επιστήμες, στα γράμματα και στις τέχνες.

Έχετε σχέδια για «άνοιγμα» της Ακαδημίας προς τα κοινά;

Συμφωνώ ότι χρειάζεται περισσότερη εξωστρέφεια. Όπως ανέφερα και στην ομιλία
μου, το γονιδίωμα της Ακαδημίας δεν έχει ευτυχώς υποστεί μεταλλάξεις τέτοιες
που θα της επέτρεπαν να παρασυρθεί στο κυνηγητό εικονικών εντυπώσεων.

Προς τους νέους, πανεπιστημιακούς και μη;

Το κάνει ήδη. Σχεδόν όλα τα μέλη ήταν ή είναι πανεπιστημιακοί, με παγκόσμιο
κύρος.

Ψυχιατρικό ντιβάνι, Ακαδημία ή έδρανα της Βουλής;

Βουλή και ψυχιατρική καρέκλα αποτελούν παρακαταθήκη του παρελθόντος που
εμπνέουν το παρόν και καθοδηγούν το μέλλον.

Είναι «τρέλα» η πολιτική;

Για μερικούς ίσως. Ο ρόλος της όμως είναι να ποδηγετεί – με τους νόμους και το
παράδειγμα – το κοινωνικό σύνολο προς ένα καλύτερο μέλλον.

H ψυχιατρική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα;

Ελπίζω να προχωρήσει διατηρώντας τη δυναμική ανάπτυξης των τελευταίων ετών.

H αντιμετώπιση του προβλήματος των ναρκωτικών;

Σύνθετο πρόβλημα. Όλες οι προσεγγίσεις θεμιτές και επαινετές, αρκεί να
τεκμηριώνονται με μετρήσιμα αποτελέσματα.

H αποποινικοποίηση;

Ουσιαστική αποποινικοποίηση για τη χρήση έχει ήδη επιτευχθεί με τον νόμο του
2003. Προσωπικά είχα επιμείνει στην πλήρη αποποινικοποίηση, χωρίς αυτό να
σημαίνει ότι «αθωώνω», ούτε ιατρικά ούτε κοινωνικά τη χρήση. Και τα λεγόμενα
«ελαφρά ναρκωτικά», ιδιαίτερα όταν η χρήση τους αρχίζει στην εφηβική ηλικία,
συνιστούν σοβαρό κίνδυνο για την ατομική και τη δημόσια υγεία.

Το ψυχολογικό προφίλ του Έλληνα;

Δεν επιδέχεται σχηματοποιημένη απάντηση. Εγώ πάντως αισθάνομαι ευχαριστημένος
που είμαι Έλληνας με όσα τον χαρακτηρίζουν.

H σχέση τους με τους ψυχιάτρους;

Χρειάζεται περισσότερους και καλύτερους ψυχιάτρους παρά αμφιλεγόμενους
ψυχοθεραπευτές.

Με την τηλε – ψυχανάλυση;

Αρνητικό σημάδι των καιρών που εξυπηρετεί την εμπορική θεαματικότητα.

Και με τα λεγόμενα «ψυχοφάρμακα»;

Πολύ χρήσιμα, σε όποιον και όταν τα χρειάζεται. H άρνησή τους όπως και η
φαρμακολατρεία ο εχθρός τους.

Πώς ξεπερνιέται το εργασιακό στρες που ταλαιπωρεί όλο και περισσότερους;

Σκεφθείτε εκείνους που είναι άνεργοι. H δουλειά είναι ανάγκη επιβίωσης, ευθύνη
αλλά και δικαίωμα, όπως και ευχαρίστηση όταν μας αρέσει αυτό που κάνουμε και
δεν γίνεται αντικείμενο καταπίεσης και εκμετάλλευσης από τρίτους.

H κατάθλιψη;

H πιο συχνή ψυχική διαταραχή και ευτυχώς αυτή που πιο εύκολα αντιμετωπίζεται.
Δυστυχώς όχι όλοι, όσοι πάσχουν, επωφελούνται από τις διαθέσιμες θεραπευτικές
δυνατότητες.

Το ΕΣΥ σήμερα;

Είναι η ραχοκοκαλιά του κοινωνικού κράτους. Ισχυρό ΕΣΥ σημαίνει ότι το κράτος
διασφαλίζει το ύψιστο και χωρίς εξαίρεση δικαίωμα όλων των πολιτών, ίση
πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.

Ψυχική ή οργανική η «πάθησή» του;

Δεν ασθενεί, έστω και αργά συνεχώς αναπτύσσεται. Ο ρυθμός ανάπτυξής του σε
υποδομές την τελευταία δεκαετία δεν έχει το αντίστοιχό της σε οποιαδήποτε άλλη
χώρα.

Υπάρχει θεραπεία;

Αν πάσχει, πάσχει οικονομικά με συνέπεια τις ελλείψεις σε προσωπικό και το
χαμηλό μισθολόγιο των εργαζομένων. Πάσχει επίσης από τη συστηματική απαξίωσή
του από τα ιδιωτικά συμφέροντα, όπως και από την καταγγελτική καυχησιολογία
των επίδοξων «σωτήρων» του.

Και πώς θα εξοντωθούν ποντίκια, σκορπιοί και άλλα… ζώα;

Με αύξηση της χρηματοδότησης και αποτελεσματικότερη διοίκηση των νοσοκομείων.

Πού «σκοντάφτει» η έρευνα στη χώρα μας;

Στην ανεπαρκέστατη χρηματοδότηση και σ’ αυτό που εγώ ονομάζω «σύνδρομο της
ψιλής βροχούλας». Όλοι δηλαδή να πάρουν κάτι από τα ολίγα, χωρίς στρατηγικά
επεξεργασμένη στόχευση.