Tο δίλημμα της Xαμάς

Βία ή διπλωματία; Αυτό είναι το δίλημμα που αντιμετωπίζει η οργάνωση Χαμάς.
Εν όψει των ιστορικών εκλογών που διεξάγονται αύριο στα παλαιστινιακά εδάφη,
όπου οι «εξτρεμιστές» της Χαμάς θα δώσουν μάχη στήθος με στήθος με τους
«μετριοπαθείς» της Φατάχ, αυτό το δίλημμα αποκτά εκρηκτικό χαρακτήρα.

Ένα εκατομμύριο τετρακόσιες χιλιάδες ψηφοφόροι, 728 υποψήφιοι, 1.000 εκλογικά
τμήματα, περισσότεροι από 900 ξένοι παρατηρητές – ανάμεσά τους ο πρώην
πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζίμι Κάρτερ και η Αμερικανή, πρώην υπουργός Εξωτερικών,
Μαντλίν Ολμπράιτ – 13.000 αστυνομικοί επιφορτισμένοι με την τήρηση της τάξης
και ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιος θα αναδειχθεί νικητής των εκλογών; Και, αν
νικήσει η Χαμάς – ή μάλλον το κόμμα Μεταρρύθμιση και Αλλαγή με το οποίο
κατεβαίνει η οργάνωση στις εκλογές, μιας και η Χαμάς θεωρείται από Ισραήλ, ΗΠΑ
και Ευρώπη τρομοκρατική οργάνωση – τι θα σημάνει αυτό για τη Μέση Ανατολή και
τον στόχο της ειρήνευσης;

Στη Χεβρώνα της Δυτικής Όχθης, οι τοίχοι είναι καλυμμένοι με προεκλογικές
αφίσες υποψηφίων. «Με το ένα χέρι θα χτίσουμε, με το άλλο θα πολεμήσουμε»,
αναφέρει μια αφίσα της Χαμάς, της ισλαμικής οργάνωσης που ιδρύθηκε το 1987 και
έχει πραγματοποιήσει περίπου 60 επιθέσεις αυτοκτονίας από την αρχή της
δεύτερης Ιντιφάντα, το 2000. «Πρώτοι ρίξαμε τη σφαίρα, πρώτοι αντισταθήκαμε
στην κατοχή και πρώτοι εγκαθιδρύσαμε τη δημοκρατία», αντιτείνει η Φατάχ, η
οργάνωση του Παλαιστινίου προέδρου Μαχμούντ Αμπάς. H Φατάχ υπήρξε σημαιοφόρος
του παλαιστινιακού αγώνα επί 40 χρόνια. Όμως η διαφθορά, η κακοδιαχείριση και
οι εσωτερικές έριδες την έφτασαν σε σημείο να προπορεύεται στις δημοσκοπήσεις
μόλις μερικές ποσοστιαίες μονάδες έναντι της Χαμάς. H τελευταία συμμετέχει για
πρώτη φορά σε κοινοβουλευτικές εκλογές. Όπως σημειώνει ωστόσο η «Independent»,
«διεξήγαγε την προεκλογική της εκστρατεία με επαγγελματισμό και πειθαρχία που
ελλείπει από τα περισσότερα άλλα κόμματα», εκμεταλλευόμενη στο έπακρο την
αδιάφθορη εικόνα της καθώς και την αδιαφιλονίκητη κοινωνική της προσφορά μέσω
του εκτεταμένου φιλανθρωπικού της δικτύου.

«Νέο στάδιο»

Πάντως τα μηνύματα που στέλνει η Χαμάς, όσον αφορά την περαιτέρω πορεία της,
είναι αντιφατικά. Διατηρεί στον καταστατικό της χάρτη τη δέσμευση στην
καταστροφή του Ισραήλ – δεν την περιέλαβε όμως στο εκλογικό της μανιφέστο.
«Ξέρουμε πώς να κάνουμε πολιτική», δήλωσε ο υπ’ αριθμόν «δύο» υποψήφιός της,
σεΐχης Αμπού Τεΐρ: «Διανύουμε ένα νέο στάδιο και αποτελούμε μέρος του.
Ορθώνουμε τα συνθήματα που αρμόζουν, δεν υπάρχει λόγος να φωνάξουμε κάποιο που
δεν αρμόζει». Δηλαδή; Τέλος στις επιθέσεις αυτοκτονίας και στη βία; «Οι βόμβες
δεν είναι απαγορευμένες», απαντά ένας άλλος υποψήφιος της οργάνωσης, ο
37χρονος Ανουέρ Ζαμπούν – ως «πρότυπο του αστικού ευπρεπισμού» περιγράφει η
«Independent» την παρουσία του. «Έχουμε όμως άλλους τρόπους τώρα. Συντελείται
μια αλλαγή. Ο παλαιστινιακός λαός τη στηρίζει. H Χαμάς το αναγνωρίζει. Δεν
μπορεί να πει ότι θα αναγνωρίσει το Ισραήλ και θα σταματήσει την αντίσταση».
Μπορεί όμως να πει ότι επιθυμεί τη συνέχιση της εκεχειρίας. Όπως και ότι οι
διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ «δεν αποτελούν ταμπού» – υψηλόβαθμο στέλεχος της
οργάνωσης άφησε χθες ανοικτό το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων μέσω κάποιου
τρίτου μέρους. Όπλα ή πολιτική; Βαθιά μέσα της, η Χαμάς δείχνει να έχει ήδη
λάβει, μακροπρόθεσμα, την απόφασή της.

2 εκατ. δολάρια από Μπους στη Φατάχ

ΙΣΡΑΗΛ, ΗΠΑ και E.E. παρακολουθούν την αναμέτρηση στην Παλαιστίνη με
ανησυχία και προβληματισμό. Σύμφωνα με δύο αμερικανικές εφημερίδες, ο Τζορτζ
Μπους στήριξε με περίπου δύο εκατομμύρια δολάρια τη Φατάχ κατά την προεκλογική
εκστρατεία, προκειμένου να απομακρύνει τον «κίνδυνο» που ακούει στο όνομα
Χαμάς. H Δύση όμως δεν είναι βέβαιη: άραγε μια νίκη της Χαμάς θα σημάνει
περαιτέρω αποσταθεροποίηση της περιοχής; Ή μήπως θα αποτελέσει το πρώτο στάδιο
μιας μεταστροφής της οργάνωσης σε αμιγή πολιτική δύναμη ­ μεταστροφή την οποία
πολλοί αναλυτές εκτιμούσαν από καιρό ως αναπόφευκτη;