ΣE ΠPΩTO ENIKO Tελικά, εργαζόμαστε ή δουλεύουμε;

Ο σκεπτόμενος φίλος – λέκτορας φιλολογίας, που αυτοπροσδιορίζεται
επαγγελματικά ως «φιλόσοφος» – είχε να κάνει μια πολύ ενδιαφέρουσα
γλωσσολογική επισήμανση, καθώς μας έβλεπε όλους γύρω του να τρέχουμε και να
αγκομαχούμε σαν καλοκουρδισμένα ρομποτάκια, χωρίς ικανοποίηση: Τη διαφορά
μεταξύ των λέξεων «εργασία» και «δουλειά». Δύο λέξεις που συνήθως
χρησιμοποιούμε με την ίδια σημασία, αλλά έχουν τόση ουσιαστική απόσταση… Και
έτσι μας έβαλε χριστουγεννιάτικο… homework, να σκεφθούμε αν «εργαζόμαστε» ή «δουλεύουμε»!

Στο λεξικό του Μπαμπινιώτη στη λέξη «εργάζομαι» θα βρεις δίπλα το «παράγω
έργο διοχετεύοντας τις πνευματικές ή σωματικές μου δραστηριότητες», ενώ στο
«δουλεύω» το «εργάζομαι για να να εξασφαλίσω τα απαραίτητα προς το ζην». Μια
σημείωση στο ίδιο λήμμα αναφέρει ότι η μετάβαση κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους
από τον όρο «δουλεία» (σκλαβιά) στο «δουλειά» οφειλόταν στην καταναγκαστική
εργασία που ανέθεταν στους δούλους. Ίσως γι’ αυτό η λέξη «δουλειά» δεν έδωσε
ποτέ παράγωγα (και μάλλον ούτε… παραγωγικότητα) σε αντίθεση με την
«εργασία»! Και γι’ αυτό δεν μου πήγαινε ποτέ αυτή η λέξη και την απέφευγα σαν
τον Διάβολο στα κείμενά μου.

Στην έλλειψη ικανοποίησης και στο άγχος από τη «δουλειά» μας οφείλονται εν
πολλοίς, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Υγεία και την Ασφάλεια, οι
νέες «αναδυόμενες» ασθένειες των Ευρωπαίων. Το ίδιο και συμπτώματα, όπως το
αίσθημα γενικής κόπωσης, η κατάθλιψη, τα μυοσκελετικά προβλήματα, η
ευερεθιστότητα και οι δυσκολίες στον ύπνο, που πλήττουν – κατά τον Παγκόσμιο
Οργανισμό Υγείας – τους τέσσερις στους δέκα από εμάς του δυτικού κόσμου.

H προσωπική μας ζωή, η ψυχική μας υγεία και η ισορροπία μας βορά σε ένα
(συνήθως ανούσιο) επαγγελματικό σαφάρι. Μια λανθασμένη κατεύθυνση ζωής, που
πολλές φορές καλλιεργούν οι ίδιοι οι γονείς στα τέκνα τους, τα οποία καλούνται
να ακολουθήσουν όχι το επάγγελμα που «γουστάρουν», αλλά αυτό που «μετράει» –
σε prestige ή σε χρήμα.

Πόσα έχει να μας πει η ίδια η γλώσσα… Εσείς δουλεύετε ή εργαζόσαστε;