Nέος «Τσε» στη γειτονιά των HΠA

Το «μαύρο πρόβατο» της Ουάσιγκτον, ο Έβο Μοράλες, κέρδισε τις προεδρικές
εκλογές. Και η Βολιβία θα αποκτήσει τον πρώτο Ινδιάνο αυτόχθονα πρόεδρό της
από τότε που απέκτησε την ανεξαρτησία της, το 1825.

Με τη νίκη του 46χρονου Μοράλες και του Κινήματος προς τον Σοσιαλισμό (MAS)
στη Βολιβία, η στροφή της Νότιας Αμερικής προς τα αριστερά μοιάζει να
εμπεδώνεται και οι ΗΠΑ αποκτούν άλλον έναν αντιαμερικανό ηγέτη στην ευρύτερη
γειτονιά τους. «Αν θέλουμε να υπερασπιστούμε την ανθρωπότητα, πρέπει να
αλλάξουμε το σύστημα και αυτό σημαίνει να ανατρέψουμε τον ιμπεριαλισμό των
ΗΠΑ», είχε δηλώσει ο Μοράλες το 2003 σε μια ομιλία του στο Μεξικό, στην οποία
συχνά ανατρέχουν οι αναλυτές. «Ο χειρότερος εχθρός της ανθρωπότητας είναι ο
καπιταλισμός. Αυτός είναι που προκαλεί εξεγέρσεις, όπως η δική μας, η οποία
είναι μια ανταρσία εναντίον του συστήματος, εναντίον ενός νεοφιλελεύθερου
μοντέλου, εναντίον του άγριου καπιταλισμού». Ανάμεσα στους φίλους του, ο
Μοράλες λογαριάζει τον Ούγκο Τσάβες της Βενεζουέλας και τον Φιντέλ Κάστρο της
Κούβας, ενώ έχει κάνει δική του τη ρήση του Τσε Γκεβάρα: «Θα προτιμούσα να
ήμουν ένας αγράμματος Ινδιάνος παρά ένας εκατομμυριούχος Βορειοαμερικανός».

Ο «Δον Έβο», όπως αποκαλείται πλέον από τη βολιβιανή τηλεόραση, κέρδισε
αδιαφιλονίκητα τις εκλογές, με ποσοστό κοντά στο 50%, πολύ πάνω από αυτό που
του έδιναν οι δημοσκοπήσεις. «Έχουμε τεράστια ευθύνη να αλλάξουμε την ιστορία
μας», δήλωσε το βράδυ της Κυριακής προς τους οπαδούς του που πανηγύριζαν. «Και
με αυτά τα εκλογικά αποτελέσματα, είμαι πεπεισμένος πως η αλλαγή που ζητάει ο
βολιβιανός λαός θα γίνει σεβαστή».

Πανηγυρισμοί

Τον ραίνουν με λουλούδια και τον κουβαλούν στους ώμους. Ο Έβο Μοράλες προκαλεί θύελλα ενθουσιασμού στους ψηφο-φόρους του

Στην πρωτεύουσα Λα Πας, οι οπαδοί του έριχναν βεγγαλικά ενώ καραβάνια
αυτοκινήτων ανεβοκατέβαιναν τις λεωφόρους κορνάροντας και με τους επιβάτες
τους να φωνάζουν «Ο Έβο είναι πρόεδρος!». «Είμαι ευτυχής που βλέπω τον λαό
στην εξουσία», δήλωσε ο Κάρολς Γιάνγκ, ένας απ’ αυτούς που πανηγύριζαν.
«Δείχνουμε σ’ ολόκληρο τον κόσμο πως κάθε μέρα που περνάει, ο αγώνας των λαών
για ισότητα, ελευθερία και δικαιοσύνη γίνεται και πιο σημαντικός».

Γνωστή για την πολιτική της αστάθεια, η Βολιβία είναι η φτωχότερη χώρα της
Νότιας Αμερικής και κατέχει το παγκόσμιο ρεκόρ των πραξικοπημάτων (μεταξύ 180
και 200, ανάλογα με τα κριτήρια που χρησιμοποιεί κανείς). Μέσα στα τρία
τελευταία χρόνια η χώρα είχε δύο προέδρους, που ανατράπηκαν από τεράστιες
διαδηλώσεις ανέργων, εργατών ορυχείων και Ινδιάνων. Ο πληθυσμός της είναι
διαιρεμένος ανάμεσα στους Ινδιάνους Αϊμάρα και Κέτσουα, από τη μια πλευρά, οι
οποίοι ζουν στο Αλτιπλάνο (τα υψίπεδα στη Δυτική Βολιβία), και από την άλλη
στους κατοίκους των πεδιάδων της Ανατολικής Βολιβίας – λευκοί, μιγάδες ή
Ινδιάνοι Γκουαράνι -, όπου βρίσκονται τα κοιτάσματα του αερίου και οι
καλλιέργειες της σόγιας.

H συμμαχία του «πόντσο και της γραβάτας»

Ο πρώην αντάρτης Γκαρσία Λινέρα, 43 χρόνων, μαθηματικός και κοινωνιολόγος, θα είναι ο αντιπρόεδρος του Μοράλες

Ο EBO ΜΟΡΑΛΕΣ θα ξεκινήσει την πενταετή θητεία του, στις 22 Ιανουαρίου,
ως ο τέταρτος πρόεδρος της Βολιβίας από τον Αύγουστο του 2002. Διαδέχεται τον
υπηρεσιακό πρόεδρο Εντουάρντο Ροντρίγκες, ο οποίος είχε διοριστεί από το
Κογκρέσο στις 8 Ιουνίου, δύο ημέρες αφότου τεράστιες λαϊκές διαδηλώσεις είχαν
σημάνει το τέλος της 18μηνης προεδρίας του Κάρλος Μέσα. Αντιπρόεδρός του θα
είναι ο μαθηματικός, κοινωνιολόγος και πρώην αντάρτης Άλβαρο Γκαρσία Λινέρα,
43 χρόνων, στον οποίο αποδίδεται ο προσεταιρισμός από το MAS σημαντικού
τμήματος των διανοουμένων και της μεσαίας τάξης. Το ψηφοδέλτιο Μοράλες-Γκαρσία
είχε χαρακτηριστεί από τους πολιτικούς αντιπάλους του ως «το δίδυμο του
Ινδιάνου και του Λευκού» ή «του Πόντσο και της Γραβάτας» ή ακόμη «του
Αγράμματου και του Διανοούμενου». Καθηγητής Πανεπιστημίου, τηλεοπτικός
σχολιαστής και πολιτικός αναλυτής, ο Γκαρσία Λινέρα σπούδασε Μαθηματικά στο
Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού, καθώς και Κοινωνιολογία και Πολιτικές
Επιστήμες, ενώ στα τέλη της δεκαετίας του 1980 είχε ενταχθεί στον τότε
ανταρτικό στρατό Τουπάκ Κατάρι (EGTK), που πήρε το όνομά του από το όνομα ενός
Ινδιάνου Αϊμάρα που είχε αντισταθεί στους Ισπανούς αποίκους. Συνελήφθη το 1992
και πέρασε πέντε χρόνια στη φυλακή χωρίς δίκη, όπου και ολοκλήρωσε τις σπουδές
του στην Κοινωνιολογία.

«Οι ιαματικές ιδιότητες της κοκαΐνης»

Ο ΝΕΟΣ πρόεδρος της Βολιβίας μεγάλωσε σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, σ’
ένα μικρό χωριό του Αλτιπλάνο. Μόνο δύο από τα έξι αδέλφια του επέζησαν. Έγινε
αγκάθι στο πλευρό τής Ουάσιγκτον από τη δεκαετία του 1990, όταν μπήκε στην
πολιτική ως συνδικαλιστής ηγέτης των «κοκαλέρος», των καλλιεργητών της κόκας,
στην περιφέρεια Τσαπάρε. H Βολιβία είναι η τρίτη στον κόσμο χώρα – παραγωγός
κόκας, ενός φυτού που έχει παραδοσιακές, ιατρικές και νόμιμες χρήσεις μεταξύ
των Ινδιάνων της χώρας. H κόκα, η οποία θεωρείται ιερό φυτό απ’ όλες τις φυλές
των Ινδιάνων που ζουν στις Άνδεις, χρησιμεύει όμως και ως πρώτη ύλη για την
παραγωγή κοκαΐνης και πολλοί μπερδεύουν το φυτό με το ναρκωτικό («Το φύλλο της
κόκας δεν είναι ναρκωτικό», έγραφαν μπλουζάκια που φορούσαν οπαδοί του Μοράλες
κατά την προεκλογική εκστρατεία). Μία από τις προσπάθειες του Μοράλες είναι να
τερματιστεί η υποστηριζόμενη από τις ΗΠΑ εκστρατεία για την εξάλειψη των
καλλιεργειών της κόκας.