Παγκόσμια φούσκα στα ακίνητα

Φόβους για παγκόσμια φούσκα στην αγορά των ακινήτων προκαλεί η ξέφρενη κούρσα
των τιμών που σημειώνεται τα τελευταία χρόνια σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Μετά
τον αγοραστικό πυρετό που δημιουργήθηκε από τα φθηνά στεγαστικά δάνεια, αλλά
και την έλλειψη γης, τώρα η αξία των ακινήτων σε αρκετές χώρες αρχίζει να
«προσγειώνεται» και μάλιστα με ανησυχητικούς ρυθμούς.

Τα ακίνητα, όπως σημειώνει ο «Economist», είναι σε πολλές χώρες πλέον τόσο
υπερτιμημένα που υπάρχει ο κίνδυνος όχι μόνο να παγώσουν οι τιμές αλλά και να
αρχίσουν να υποχωρούν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τη μεγαλύτερη ανησυχία
δημιουργούν οι εξελίξεις σε χώρες όπου ήδη την κούρσα των τιμών την έχει
διαδεχθεί η κατρακύλα.

Στην Αυστραλία, οι τιμές των ακινήτων έχουν υποχωρήσει 10% από τα επίπεδα
ρεκόρ που καταγράφηκαν πριν από λίγους μόνο μήνες, ενώ φρένο έχει μπει στις
τιμές στη Βρετανία και τις ΗΠΑ. Στις χώρες αυτές δεν λείπουν οι περιπτώσεις
που όσοι αγόρασαν κατοικία πριν από λίγους μόνο μήνες τώρα βλέπουν την αξία
της να έχει μειωθεί. Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία του «Economist», οι
αυξήσεις στα ακίνητα σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία και η
Ιρλανδία δεν ξεπερνούν πλέον τα επίπεδα του πληθωρισμού, όταν μέχρι πριν από
λίγους μήνες οι τιμές κάλπαζαν.

Υπερτιμημένα

Με βάση την οικονομική ανάλυση που πραγματοποιεί ο «Economist», σε πολλές
χώρες τα ακίνητα είναι ιδιαίτερα υπερτιμημένα. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία
που αφορούν τις τιμές στο τρίτο τρίμηνο του 2005, τα ακίνητα στην Αυστραλία
είναι υπερτιμημένα σχεδόν 50%, ενώ στη Βρετανία είναι υπερτιμημένα 35%! Στην
Ισπανία, τη Δανία, την Ιρλανδία, τη Γαλλία, τη Νέα Ζηλανδία, τις Ηνωμένες
Πολιτείες, τη Σουηδία και τον Καναδά τα ακίνητα εκτιμάται ότι είναι
υπερτιμημένα από 15% έως 25%!

Παράλληλα, η αύξηση των επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες δημιουργεί
εκρηκτικό μείγμα για την αγορά, καθώς αυξάνει το κόστος δανεισμού και κάνει
την εξυπηρέτηση των στεγαστικών δανείων ακόμη πιο δύσκολη. H Κεντρική Τράπεζα
των ΗΠΑ (FED) έχει ήδη αυξήσει τα επιτόκια μέσα σε ενάμιση χρόνο από 1% σε
4,25%, ενώ στα επίπεδα του 4% κυμαίνονται και τα επιτόκια στη Βρετανία. H
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει μπει κι αυτή στον χορό αύξησης των επιτοκίων,
καθώς για πρώτη φορά έπειτα από δύο χρόνια αύξησε το κόστος δανεισμού από 2%
σε 2,25%, ενώ αναμένεται να ακολουθήσουν κι άλλες αυξήσεις.

Σε κάποιες χώρες η πτώση των τιμών των ακινήτων έχει εξελιχθεί σε ένα
πραγματικό δράμα. Σύμφωνα με την Washington Post, ο Lynn Edmonds και η σύζυγός
του, Sebnem, έπλεαν σε πελάγη ευτυχίας τον περασμένο Μάιο, όταν υπέγραψαν το
συμβόλαιο για την αγορά τριώροφης υπό ανέγερση κατοικίας που βρισκόταν στην
περιοχή της Ουάσιγκτον. Για το σπίτι αυτό συμφώνησαν να πληρώσουν 796.000
δολάρια.

Από τον Μάιο όμως οι τιμές έχουν υποχωρήσει σημαντικά, και ένα σπίτι όπως αυτό
που αγόρασαν οι Edmonds πωλείται σήμερα έναντι 699.900 δολαρίων. Έτσι η
οικογένεια Edmonds καλείται να αντιμετωπίσει τη σκληρή πραγματικότητα: το
σπίτι που αγόρασε – η κατασκευή του οποίου δεν έχει καν ολοκληρωθεί ακόμη ώστε
να κατοικηθεί – έχει χάσει ήδη 100.000 δολάρια από την αξία του.

Μένουν απούλητα

Τα νέα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα την περασμένη εβδομάδα δείχνουν
ότι οι πωλήσεις των ακινήτων στην περιοχή της Ουάσιγκτον έχουν μειωθεί
σημαντικά, ότι έχει αυξηθεί ο αριθμός των ακινήτων που μένουν απούλητα, και
ότι οι τιμές όχι μόνο έχουν «παγώσει» αλλά και έχουν υποχωρήσει αρκετά σε
κάποιες περιπτώσεις.

H τάση αυτή είναι πιο εμφανής στη Βόρεια Βιρτζίνια, όπου το προηγούμενο
διάστημα οι τιμές είχαν αυξηθεί σημαντικά. Μειώσεις τιμών όμως καταγράφονται
και σε άλλες περιοχές των ΗΠΑ. Στην περιοχή της Ουάσιγκτον, η μέση τιμή των
κατοικιών υποχώρησε τον Οκτώβριο στα 425.000 δολάρια, από 435.000 δολάρια τον
Αύγουστο. Στην επαρχία Fairfax, η μέση τιμή διαμορφωνόταν στα 503.000 δολάρια
τον Ιούλιο, ενώ τον Οκτώβριο είχε υποχωρήσει στα 489.450 δολάρια.

Βέβαια υπάρχουν και άλλοι που είναι ικανοποιημένοι από αυτή την υποχώρηση των
τιμών. H αγορά σήμερα «είναι πολύ πιο υγιής», λέει η πρόεδρος της ένωσης
μεσιτών στην περιοχή της Ουάσιγκτον, Σούζαν Χάσκινγκς.

Οι ειδικοί της αγοράς ακινήτων εκτιμούν ότι έχει μπει «φρένο» για μια σειρά
από λόγους. Τους τελευταίους μήνες πολλοί ιδιοκτήτες προσπάθησαν να
κερδοσκοπήσουν βγάζοντας τα ακίνητά τους «στο σφυρί» σε υψηλότατες τιμές,
ελπίζοντας να κερδίσουν από τη μεγάλη ζήτηση για σπίτια. Όμως οι μεγάλες
αυξήσεις τιμών που προκάλεσε αυτή η τακτική ανάγκασε πολλούς υποψήφιους
αγοραστές να αναβάλουν τις αγορές τους. Την ίδια στιγμή, η συνεχιζόμενη άνοδος
των αμερικανικών επιτοκίων αυξάνει σημαντικά το κόστος του δανεισμού, με
αποτέλεσμα πολλοί να μην μπορούν να πληρώσουν τις δόσεις για να αγοράσουν
ακριβά σπίτια. Και, τέλος, σε μια χρονική περίοδο που οι περισσότεροι
πιστεύουν ότι οι τιμές έχουν φτάσει στα υψηλότερα επίπεδά τους, οι καταναλωτές
απλώς φοβούνται να αγοράσουν, για να μην πάρουν ένα σπίτι που είναι υπερτιμημένο.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ