H άγνωστη Eλλάδα της τουρκοκρατίας λάμπει στη Nέα Yόρκη

«H Προσκύνηση των Μάγων» (1561-7) του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου εκτίθεται στη Νέα Υόρκη

Ένας χρυσός δικέφαλος αετός στολισμένος με ρουμπίνια και σμαράγδια κι
ένα ζωγραφισμένο υδραίικο ιστιοφόρο του 19ου αιώνα με τη γαλανόλευκη είναι δύο
από τα 137 εκθέματα του Μουσείου Μπενάκη που σηματοδοτούν την πρώτη έκθεση
γνωριμίας που διοργανώνει η χώρα μας στη Νέα Υόρκη ως απάντηση στην άγνοια που
επικρατεί διεθνώς για τις τύχες της Ελλάδας μετά την πτώση του Βυζαντίου.
Είναι απάντηση δυναμική. Δεν μιλάει για τετρακόσια χρόνια σκλαβιάς αλλά για
τέσσερις αιώνες δημιουργίας.

Στην καταστόλιστη λόγω Χριστουγέννων Νέα Υόρκη ο κόσμος κάνει ουρές για να
μπει στην έκθεση «Ρωσία», στοιβάζεται στις αίθουσες του Μουσείου Μοντέρνας
Τέχνης για να σταθεί μπροστά στις «Δεσποινίδες της Αβινιόν» του Πικάσο μετά
τον καθαρισμό τους, θεωρεί υποχρέωσή του να δει την έκθεση με τα σχέδια του
Βαν Γκογκ. Ξεχωρίζει όμως η ελληνική έκθεση.

Το Κοινωφελές Ίδρυμα Αλέξανδρος Ωνάσης διαθέτει για το εικαστικό γεγονός τον
εκθεσιακό χώρο του στον ιδιόκτητο Ολυμπιακό Πύργο στην καρδιά της Νέας Υόρκης.
H λαμπρή εκδήλωση εγκαινίων συγκέντρωσε πολιτικούς από την Ελλάδα (Π.
Τατούλης, E. Βενιζέλος), προσωπικότητες (Γ. Μπαμπινιώτης, Μαρίνα
Λαμπράκη-Πλάκα, Δ. Παντερμαλής, Ελένη Αρβελέρ) και τον αφρό του ελληνικού και
φιλελληνικού λόμπι.

Το Μουσείο Μπενάκη διέθεσε τα καλύτερα εκθέματά του. Το πρώτο που βλέπει ο
επισκέπτης είναι ένας πίνακας του κοσμοπολίτη ζωγράφου Δομήνικου
Θεοτοκόπουλου, «H Προσκύνηση των Μάγων». Έπειτα ανακαλύπτει τι βιβλία διάβαζαν
οι Έλληνες όταν ο Φαλμεράγιερ έγραφε ότι είχαν σβήσει από την Ιστορία, χάρτες
της Ελλάδας που τύπωναν οι Βενετσιάνοι για να οδηγήσουν τη ρότα των
καπεταναίων. Και τις πανέμορφες φορεσιές ή τα βαρύτιμα κοσμήματα των γυναικών
αλλά και του κλήρου.

Όταν μπαίνει στο πλούσιο εσωτερικό του ελληνικού σπιτιού, όπου τον περιμένει
ένα ολοκέντητο ροδίτικο «σπερβέρι», βλέπει ότι καλλιεργούνται όλες οι τέχνες –
η μαρμαρογλυπτική, η ξυλογλυπτική, η κεραμική, η κοσμική ζωγραφική, η
κεντητική και υφαντική.

H εξέλιξη της συνέχειας ιδεών, μύθων, αξιών και μορφών, όπως υποστηρίζει ο
διευθυντής του Μουσείου Μπενάκη Άγγελος Δεληβορριάς, γράφεται μέσα από τις
εμμονές και τα τραγούδια που αφηγούνται ιστορίες και είναι ποίηση, δηλαδή
δημιουργία. H τέχνη ανανεώνεται από τη διασταύρωσή της με τα ανατολίτικα και
δυτικά ρεύματα και η ακμή της κορυφώνεται τον 18ο αιώνα.