Kαλύτερα Aτλαντικός παρά Aιγαίο!

Στον Ατλαντικό το ύψος των κυμάτων φθάνει τα 30 μέτρα, ενώ στο Αιγαίο το
μεγαλύτερο ύψος κύματος που έχει μετρηθεί – στις 14 Ιανουαρίου 2001 – είναι 12
μέτρα. Ο Ατλαντικός είναι περίπου 500 φορές μεγαλύτερος από το Αιγαίο
καλύπτοντας μια έκταση 106.000.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ενώ το Αιγαίο
φθάνει σε έκταση μόλις τα 214.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Στην ερώτηση ωστόσο, ποια από τις δύο θάλασσες είναι η πιο επικίνδυνη, η
απάντηση δεν είναι η… αναμενόμενη.

Ο Ατλαντικός «γεννά» γιγάντια κύματα – τα λεγόμενα και τερατώδη που
ανακαλύφθηκαν από τους επιστήμονες τα τελευταία 10 χρόνια και ευθύνονται για
πολλά ξαφνικά ναυάγια – αλλά και κύματα που μπορούν τα «ταξιδέψουν» χωρίς
κανένα εμπόδιο μέχρι και… 10.000 χιλιόμετρα. Οι επιστήμονες όμως έχουν
διαφορετική άποψη. «Το Αιγαίο είναι μια θάλασσα γεμάτη επικίνδυνα μυστικά»,
λέει στα «NEA» ο δρ Τακβόρ Σουκισιάν, ειδικός επιστήμονας στο Ινστιτούτο
Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ). Όπως λέει, «τα
μυστικά κρύβονται ανάμεσα στα χιλιάδες νησιά και νησίδες, καθώς και στις
περιοχές υψηλού κυματικού κινδύνου».

Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο παράγοντας που κάνει τη διαφορά είναι το φαινόμενο
του καναλισμού. Όταν δηλαδή μια μεγάλη μάζα νερού περνάει από ένα στενό
πέρασμα – για παράδειγμα, ο Καφηρέας – προσπαθεί να καταλάβει χώρο και τείνει
να ανυψωθεί. Αυτός είναι ο λόγος που στα στενά Τήνου-Μυκόνου, Ικαρίας-Σάμου,
Ρόδου-Καρπάθου, Κάσου-Κρήτης και Κυθήρων-Κρήτης προκαλούνται ακραίες κυματικές
καταστάσεις, και οι επιστήμονες εκτιμούν – δεν έχουν γίνει ακόμη μετρήσεις –
ότι το ύψος των κυμάτων φθάνει τα 16-17 μέτρα!

Μεγάλες διαφορές ύψους

«Διαφορές στο ύψος κύματος από 1 έως… 9 μέτρα σε δυο περιοχές που δεν
απέχουν μεταξύ τους πάνω από 60 ναυτικά μίλια, την ίδια ακριβώς στιγμή, δεν θα
περίμενε κανείς να συμβαίνει. Στο Αιγαίο όμως συμβαίνει», εξηγεί ο κ.
Σουκισιάν. Σημειώνει δε ότι η EMY δίνει πρόγνωση ανέμων (Μπωφόρ) και όχι
πρόγνωση κύματος (κατάσταση θαλάσσης). «Για τον Ατλαντικό, που υπάρχει άμεση
σχέση κύματος και ανέμου, αυτή η πρόγνωση δουλεύει, όχι όμως και για το
Αιγαίο».

H προβλεψιμότητα είναι ο παράγοντας που κάνει τη διαφορά: H απουσία των
μεγάλων νησιωτικών συμπλεγμάτων έχει ως αποτέλεσμα ο Ατλαντικός – σε σχέση με
το Αιγαίο – να είναι πιο προβλέψιμη θάλασσα. «Συγκεντρώνοντας τα επιστημονικά
δεδομένα των τελευταίων δέκα ετών μπορούμε να πούμε ότι ο Ατλαντικός – σε ό,τι
αφορά την κυματική πρόγνωση – είναι πιο “εύκολος” από το Αιγαίο, αφού είναι
μια περιοχή ικανοποιητικά προβλέψιμη σε χρόνο 7 έως 10 ημερών. Στο Αιγαίο
κανει δύσκολα κανείς πρόγνωση σε βάθος χρόνου πάνω από δυο μέρες», τονίζουν οι
ειδικοί, που εκτιμούν ότι «το Αιγαίο αποτελεί τη δεύτερη “χειρότερη” θάλασσα
της Μεσογείου μετά τη θαλάσσια περιοχή του Κόλπου του Λέοντος, στη Νότια
Γαλλία».

«H πρόγνωση κάνει τη διαφορά»

Μιχάλης Μαρμαράς. Πιστεύει ότι στον Ατλαντικό ο πλοίαρχος μπορεί να αποφύγει πιο εύκολα τις κακοτοπιές απ’ ό,τι στο Αιγαίο

Ο ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΣ του επιβατηγού-οχηματαγωγού «Αθηνά» κ. Μιχάλης Μαρμαράς
είναι από τους λίγους πλοιάρχους που μπορούν να συγκρίνουν τον Ατλαντικό με το
Αιγαίο. Επί 18 χρόνια «όργωνε» με διάφορα πλοία – από φορτηγά έως
κρουαζιερόπλοια – τον ωκεανό και από το 2004 πραγματοποιεί δρομολόγια στο
Αιγαίο.

«H αναλυτική πρόγνωση είναι που κάνει τη διαφορά», λέει. «Ο Ατλαντικός έχει
μέρη που προκαλούν τρόμο, όπως το Νιου Φάουτλντ στη βορειοανατολική ακτή του
Καναδά όπου δημιουργούνται μεγάλα κύματα εξαιτίας της μορφολογίας του βυθού
και το Τρίγωνο των Βερμούδων όπου συναντιέται το Ρεύμα του Μεξικού με αντίθετο
κυματισμό. Όμως ανά πάσα στιγμή ξέρεις πού βρίσκεται ο κίνδυνος. Εκτός βέβαια
και αν συναντήσεις ξαφνικά κανένα γιγάντιο κύμα 30 μέτρων, όπως συνέβη το 2001
με τα κρουαζιερόπλοια ”Bremen” και ”Caledonian Star” στον Νότιο Ατλαντικό,
με αποτέλεσμα το πρώτο να πάθει μπλακ άουτ για δύο ώρες».

Σύμφωνα με τον κ. Μαρμαρά «το αρχιπέλαγος – σε αντίθεση με τον Ατλαντικό –
είναι απρόβλεπτη θάλασσα και ο πλοίαρχος δεν έχει στη διάθεσή του όλα τα
στοιχεία που θα έπρεπε να έχει. Γι’ αυτό και απαιτείται ιδιαίτερη εμπειρία.
Το… καλό είναι ότι υπάρχουν πολλά σημεία για να ”κρυφτούν” και να
προστατευτούν από τον καιρό, κυρίως τα μικρά πλοία».