ΛΟPΔΟΣ KΟΛIN PENΦPIΟY «Οι συλλέκτες προκαλούν την αρχαιοκαπηλία»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά  |
 |
|
«Τώρα πια ξέρουμε ότι οι Έλληνες, οι πρώτοι Ευρωπαίοι, ήρθαν από την Ανατολία |
H Ελλάδα οφείλει πολλά στον Σερ Κόλιν Ρένφριου, τον άνθρωπο που άλλαξε όσο
κανείς το πρόσωπο της αρχαιολογίας στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα.
Υποστηρίζοντας την εφαρμογή νέων τεχνολογιών, όπως η χρονολόγηση των
προϊστορικών ευρημάτων με τη μέθοδο του ραδιενεργού άνθρακα C14, με την
εφαρμογή της γενετικής, την αναζήτηση του DNA των λειψάνων ανθρώπων, φυτών και
ζώων, με το μεγάλο ανασκαφικό και το τεράστιο συγγραφικό έργο του, με τη
στράτευση του στον αγώνα για την πάταξη της αρχαιοκαπηλίας, έφερε τα πάνω –
κάτω.
Ψηλός, ευγενής, χαμογελαστός και άνετος στην ομιλία της νέας ελληνικής
γλώσσας, ο κ. Ρένφριου έχει παλιούς και δυνατούς δεσμούς με την Ελλάδα. Εδώ
γιόρτασε, φοιτητής ακόμη, τους αρραβώνες του με τη γυναίκα του Τζέιν, στον
Απείραθο της Νάξου, ενώ το βαφτιστήρι του είναι σήμερα είκοσι χρόνων.
«Ξεκίνησα τις σπουδές μου στο Κέμπριτζ στις φυσικές επιστήμες αλλά μετά δύο
χρόνια κατάλαβα ότι ήθελα την αρχαιολογία. Γρήγορα αντιλήφθηκα ότι δεν είχαν
γίνει μελέτες παλαιοζωολογίας και βοτανολογίας για τη νεολιθική εποχή».
Φοιτητής στο Κέμπριτζ ακόμα συμμετείχε στην ανασκαφή νεολιθικού οικισμού της
Νέας Νικομήδειας στη Μακεδονία.
Σας γοήτευσε η κυκλαδική τέχνη;
Ναι. Την ομορφιά της όμως τη γνώρισα στο Παρίσι, μέσα από τα έργα των
καλλιτεχνών. Αυτοί που την είδαν πρώτοι ήταν ο Πικάσο, ο Μπρανκούζι, ο
Τζιακομέτι, σε μια εποχή που ορισμένοι αρχαιολόγοι θεωρούσαν τα κυκλαδικά
ειδώλια πρωτόγονα και αποκρουστικά».
H αρχαιοκαπηλία είναι ένα θέμα για το οποίο αγωνισθήκατε. Αυτές τις ημέρες
με τη δίκη που άρχισε η Ιταλία κατά του Μουσείου Γκετί, με τον συμβιβασμό που
φαίνεται ότι επιτεύχθηκε μεταξύ του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης
και της Ιταλίας για την επιστροφή αρχαιοτήτων που προέρχονται από
αρχαιοκαπηλία, αντιλαμβανόμαστε ότι η αρχαιοκαπηλία βρίσκεται σε έξαρση.
«Το δυσάρεστο είναι ότι ακόμα υπάρχει αρχαιοκαπηλία στην Ελλάδα και σε όλα τα
κράτη της Ευρώπης, μέχρι την Κίνα, την Αφρική, το Περού, την Ινδονησία, τη
Ρωσία. Το κακό το προκαλούν οι συλλέκτες. Δεν πρέπει να τα αγοράζουν αυτά τα
αρχαία που έρχονται στο εμπόριο και φέρουν ακόμα το χώμα της πρόσφατης
ανασκαφής, αυτά τα ευρήματα που μόλις φάνηκαν στην αγορά. Ούτε τα μη κρατικά
μουσεία πρέπει να τα αγοράζουν. Γιατί πρέπει να ξέρουν ότι κατά ένα ποσοστό τα
χρήματα που δίνουν καταλήγουν στην τσέπη των αρχαιοκαπήλων. Κανείς δεν έχει το
δικαίωμα να αγοράζει κλεμμένα αντικείμενα από όλο τον κόσμο. Ήδη τα κράτη
έχουν δεσμευθεί από τη σύμβαση της Ουνέσκο του 1970 με την υποχρέωση του
αγοραστή να ελέγχει την νομιμότητα για την επιστροφή των παράνομων, κλεμμένων
αρχαιοτήτων.
Πιστεύω ότι η προσπάθεια για την πάταξη της σύγχρονης αρχαιοκαπηλίας είναι πιο
ενδιαφέρουσα και βαρύνουσα από ό,τι ο αγώνας για την επιστροφή λ.χ. των
αρχαιοτήτων που βρίσκονται μέσα στα μουσεία, γιατί η αρχαιοκαπηλία εξακολουθεί
να καταστρέφει τους αρχαιολογικούς τόπους και έτσι χάνουμε τη δυνατότητα να
μάθουμε για το παρελθόν. Είμαι σαφώς αντίθετος γιατί οι παράνομες ανασκαφές
καταστρέφουν το πιο πολύτιμο, δηλαδή την πληροφορία για τον πολιτισμό που
φέρνει ένα αντικείμενο ανάλογα με το πού βρέθηκε και σε τι περιβάλλον.
Καταστρέφεται η αξία του σαν μαρτυρία του πολιτισμού της ανθρωπότητας. Το
Μουσείο Γκετί ή το Μουσείο της Βοστώνης θα πρέπει να επιστρέψουν τα κλεμμένα.
Πιστεύετε ότι τα στοιχεία από τις πρόσφατες ανακαλύψεις είναι τέτοια που να
πρέπει να ξαναγραφεί η προϊστορία του πολιτισμού;
Ναι. H ιστορία πρέπει να ξαναγραφτεί. Πιστεύω ότι εμείς οι αρχαιολόγοι
μπορούμε να φτιάξουμε μια καλύτερη προϊστορία όλης της ανθρωπότητας από εκείνη
των ιστορικών επιστημόνων. Έχουμε κάνει ήδη ένα μικρό βιβλίο γι’ αυτή την
προϊστορία, με 40.000 λήμματα, κι έχει δημιουργηθεί ένα ειδικό γραφείο στο
Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ. Για ορισμένες περιοχές, όπως η Ελλάδα, έχουμε πολλά
στοιχεία. Σε άλλες, ελάχιστα.
Τι δείχνουν τα νέα στοιχεία;
Το DNA δείχνει ότι οι πρώτοι άνθρωποι Sapiens – Sapiens ήρθαν στην Αφρική πριν
από 65.000 χρόνια. Κι από κει εξαπλώθηκαν στην Ασία και την Ευρώπη. Ως λίκνο
των πρώτων Ευρωπαίων, θεωρείται η Ανατολία. Τουλάχιστον 6.000 χρόνια π.X.
άρχισε η εξέλιξη της ελληνικής γλώσσας. Έτσι, πιστεύω, αναπτύχθηκε επί τόπου
στην Ελλάδα.
«Κοιτίδα των Ινδοευρωπαίων η Μικρά Ασία»
«Μέχρι την εποχή του Έβανς η επίσημη άποψη της αρχαιολογίας ήταν ότι ο
πολιτισμός του Αιγαίου προερχόταν από τη διάχυση του πολιτισμού της Αιγύπτου
και της Μικράς Ασίας. Τώρα ξέρουμε ότι η αρχή του πολιτισμού ήταν εντόπια και
ότι είχε εξέλιξη που έγινε επί τόπου, ότι οι ρίζες του βρισκόταν στην Ευρώπη,
η οποία είχε μια δική της εξέλιξη. Στην Ευρώπη βρίσκεται η αρχή της
μεταλλοτεχνίας με την κατεργασία του μετάλλου. Αυτή συναντάται στην Ευρώπη
νωρίτερα απ’ ό,τι στην Αίγυπτο, γύρω στο 5.000 π.X.», λέει στα «NEA» ο λόρδος
Κόλιν Ρένφριου.
«H δική μου θεωρία είναι ότι κοιτίδα των Ινδοευρωπαίων είναι η Μικρά Ασία.
Επεκτάθηκαν με την αρχή της νεολιθικής εποχής (γύρω στο 7.000 π.X.) όταν
άρχισε η καλλιέργεια των σιτηρών, ιδίως του κριθαριού – και η εξημέρωση των
αιγοπροβάτων. Πριν από 50 χρόνια εθεωρείτο ότι οι Έλληνες ήρθαν με τους
Δωριείς – στα τέλη της 2ης χιλιετίας π.X. Με την αποκρυπτογράφηση της
γραμμικής γραφής B’ το 1953 έγινε γνωστό ότι ο μυκηναϊκός κόσμος μιλούσε
ελληνικά κατά τη 2η χιλιετία π.X. Είμαστε σε καλό δρόμο για την ιστορία της
προϊστορίας της ανθρωπότητας, να συνθέσουμε το ευρύτερο περίγραμμα της πρώτης
παγκόσμιας ιστορίας της προϊστορίας».
Google news
