Όλοι ξέραμε τη διαφθορά

Την έντονη αγωνία του για το θέμα της συνεχιζόμενης διαφθοράς στην Ελλάδα
καταγράφει στο νέο του βιβλίο ο πρώην υπουργός Γιάννης Καψής. Στο βιβλίο που
κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Λιβάνη με τίτλο «Ζεϊμπέκικο και Κόκα Κόλα – όταν η
ιδεολογία έγινε διαπλοκή» ο συγγραφέας – ο οποίος διετέλεσε και πρόεδρος της
Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής – δεν φείδεται επιχειρημάτων και
στοιχείων για να περιγράψει ιστορίες με τη διαπλοκή και με τη διαφθορά στον
δημόσιο βίο της χώρας.

«Κατηγορούμενοι – λέει – υπάρχουν πολλοί. Κατήγοροι δεν υπάρχουν. Τόσοι
τουλάχιστον που να φτιάξουν τη σύγχρονη Ηλιαία. Όλοι ξέραμε τη διαφθορά… Τα
λαδώματα, τη συναλλαγή, το γρηγορόσημο, τη φοροδιαφυγή, το βρώμικο χρήμα, τη
ρουσφετολογία. Και όλοι την καταγγέλλουμε… Αλλά μόνον όταν… Όταν ο
ανταγωνισμός πάρει τη σύμβαση… Όταν ο διαπλεκόμενος κλείσει τη δουλειά, όταν
κάποιος άλλος τα καταφέρει καλύτερα στο μαύρο παιχνίδι. Όταν οι
καταγγελλόμενοι ανήκουν στο αντίθετο κόμμα. Μόνον τότε… Είμαστε όλοι
κατηγορούμενοι. Τουλάχιστον ως συνεργοί, μια και δεν μιλήσαμε, που ψηφίσαμε,
ό,τι ψηφίσαμε, κι ας ξέραμε… Και τα ξέραμε όλα!».

«Τελειώνει η προθεσμία». Ο Γιάννης Καψής δεν περιορίζεται όμως σε
γενικόλογες αναφορές. Καταγγέλλει και συγκεκριμένες ιστορίες για να δώσει το
κλίμα που υπάρχει. Όταν πρωτοπήγε στο υπουργείο Εξωτερικών τού πρότειναν να
υπογράψει αμέσως μια σύμβαση.

«Πρέπει να υπογράψετε μία σύμβαση. Σήμερα τελειώνει η προθεσμία. Εκπνέει η
εγγύηση της γαλλικής τράπεζας. Είδαμε και πάθαμε για να την πάρουμε!».

Μιλούσε βιαστικά. Λες και δεν ήθελε να μου δώσει την ευκαιρία να κάνω
ενοχλητικές ερωτήσεις. Είχε ανοίξει τα χαρτιά στο γραφείο μου και με το
δάκτυλο μού έδειχνε το σημείο όπου έπρεπε να υπογράψω.

«Και τι σύμβαση είναι αυτή;».

«Πλήρης ανανέωση του κρυπτογραφικού μας συστήματος».

«Υπάρχουν πιστώσεις; Έχει γίνει διαγωνισμός;».

«Με απευθείας ανάθεση. Δεν χρειάζεται διαγωνισμός. H πληρωμή θα γίνει από τα
μυστικά κονδύλια».

Τινάχτηκα από την καρέκλα μου. Μυστικά κονδύλια!..

«Μα, ξέρετε…».

«Το μόνο που ξέρω είναι ότι δεν υπογράφω!».

Αλληλοσπαραγμοί. Συναντήσεις (φανερές και κρυφές), συζητήσεις (επίσημες
και ανεπίσημες), συμφωνίες (φανερές και απόρρητες). Και αλληλοσπαραγμοί.
Έμπειροι τεχνικοί και άτεχνοι μπιζιναδόροι. Πρέσβεις, σύμβουλοι και ιδιαίτεροι
γραμματείς και φαρισαίοι. Και στο βάθος οι σκηνοθέτες της μεγάλης
ιλαροτραγωδίας: αντιπρόσωποι μεγάλων οίκων του εξωτερικού – γαλλικοί,
γερμανικοί, αμερικανικοί και γιαπωνέζικοι – που προσπαθούσαν να αρπάξουν το
λαχταριστό κομμάτι της πίτας: 850.000.000 της εποχής εκείνης, από τα μυστικά
κονδύλια!».

H… «συμμορία των 4» και οι «4 μικροί Μαρκεζίνηδες»

Ανέκδοτες ιστορίες από την εποχή του 1982, όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου του ζήτησε να μπει στην κυβέρνηση ως υφυπουργός Εξωτερικών, καταθέτει στο βιβλίο του ο Γιάννης Καψής

ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ο Γιάννης Καψής υπογραμμίζει και την έντονη αγωνία του για «τη
μεγάλη δημοκρατική παράταξη», «την κεντροαριστερά» και το ΠΑΣΟΚ. Και καταθέτει
ανέκδοτες ιστορίες από την εποχή του 1982, όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου του
ενεπιστεύθη να χειρισθεί σοβαρότατες εθνικές υποθέσεις (π.χ. Συμφωνία για τις
βάσεις).

Χρησιμοποιεί αρκετές φορές τον αριθμό 4 άλλοτε για να καταγράψει όσα έκανε «η
συμμορία των 4», όπως αποκαλεί χιουμοριστικά την ομάδα που κέρδισε στο ΠΑΣΟΚ
μετά τον Ανδρέα Παπανδρέου, και άλλοτε για να μιλήσει για «4 μικρούς
Μαρκεζίνηδες», όπως αποκαλεί τα στελέχη που συμπεριελήφθησαν στο ψηφοδέλτιο
Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ στις τελευταίες εκλογές.

Το μή στην 25ετία. Σε μία ισορροπία – αλλά πολύ τσεκουράτα – ανάμεσα
στο ΠΑΣΟΚ του Κώστα Σημίτη και στο ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου, ο παλαίμαχος
δημοσιογράφος και αντιστασιακός, με δηκτικό τρόπο και πολύ χιούμορ επιχειρεί
μία τομή σε όσα συνέβησαν την τελευταία 25ετία.

Και δίνει ένα εντυπωσιακό στιγμιότυπο από το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ του ’96 (σ.σ.:
πρωτοεξελέγη ο κ. K. Σημίτης πρόεδρος): «Είχα ριχτεί – γράφει – ξεθεωμένος σε
μία άδεια καρέκλα δίπλα στον Παρασκευά Αυγερινό. Αυτός είχε τα δικά του. «Μα,
είναι συνέδριο αυτό», άρχισε να λέει σα να μονολογούσε. «Υπάρχουν 6.000
αντιπρόσωποι. Πού ακουστήκαμε…». Ο καθένας με τον πόνο του. Και ο δικός μου
πόνος τόσο έντονος, που δεν είχα το κουράγιο να του θυμίσω ότι είχε το… 1/4
της ευθύνης. Ήταν ένας από τους «4» προφήτες του εκσυγχρονισμού.

«Στο συνέδριο του Σοσιαλιστικού Κόμματος της Γερμανίας», συνέχισε, «οι
σύνεδροι δεν ξεπερνούν τους 200, της Αγγλίας τους 300. Και μόνον στην Ιταλία,
για ιστορικούς λόγους, φτάνουν τους 2.000. Αλλά 6.000 ποτέ! Αυτό είναι
εμποροπανήγυρις». «Λάθος! Λάθος κάνεις, Παρασκευά μου. Είναι ζωοπανήγυρις.
Υπάρχουν και τα ζώα και οι εκδοροσφαγείς, οι “λίστ-αρχοι”».

«Εμπριμέ» γλώσσα. Κι ενώ περιγράφει με αδρές γραμμές τι έγινε στα
συνέδρια του Κώστα Σημίτη, συνεχίζει με ό,τι συνέβη στο συνέδριο όπου
κυριάρχησε ο Γιώργος Παπανδρέου, το οποίο και αποκαλεί «Συνέδριο Ο». «Στις
αίθουσες του “Ο Συνεδρίου” – γράφει – τους ζήτησα νοερά συγγνώμη για τα
πικρόχολα σχόλιά μου. Ήταν ακριβώς έτσι – μοναξιά αβάσταχτη μέσα στην
πολυκοσμία. Μία μοναξιά που ήταν κι επιλογή. Τους νέους “συντρόφους” της “νέας
εποχής”, τους είχα κατατάξει σε μία νέα κατηγορία “εμπριμέ”. “Εμπριμέ” τα
σημαιάκια που κρατούσαν, “εμπριμέ” η γλώσσα που χρησιμοποιούσαν – ξύλινη
σοσιαλιστική γλώσσα, ανάμεικτη με αμερικανικές λέξεις και ορολογία “in cafι”,
“Cool, ρε μεγάλε. Κάνουμε διαδικασία για την ανάδειξη οργάνου…”.

Αυτούς τους απέφευγα, τους σνομπάριζα. Κάπου κάπου και μία φάτσα γνωστή από τα
παλιά. Δύσκολα τις αναγνώριζα, δύσκολα με αναγνώριζαν. Αποφεύγαμε ο ένας τον
άλλο με κάποιο συναίσθημα ενοχής. Είδα με την άκρη του ματιού μου τον
Αναστάσιο Πεπονή. Έσπευσα να εξαφανιστώ. Τον ντρεπόμουν. Του είχαμε φορτώσει
τις αμαρτίες μας. Έπεσα πάνω στον Γ. Μαγκάκη και τον Γ. Παπαδόπουλο. Θυμήθηκα
τα παγωμένα κελιά του Κορυδαλλού, τα χρόνια της χούντας. Τότε που ζεσταίναμε
την ψυχή μας τραγουδώντας Θεοδωράκη. Τότε που ακόμη ονειρευόμασταν. Αν ένας
“εμπριμέ” έμπαινε στα όνειρά μας, θα τον αποδιώχναμε όπως τον εφιάλτη».

«Ο Σημίτης έχασε το παιχνίδι στα Ίμια»

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ επικριτικός για την κυβέρνηση Σημίτη στο θέμα των Ιμίων και της
υπόθεσης Οτσαλάν – «καλοστημένη από τη CIA παγίδα Οτσαλάν» – ο συγγραφέας
σχολιάζει: «Όταν ο K. Σημίτης είπε “για τους κανόνες εμπλοκής θα αποφασίσουμε
όταν καταλήξουμε τι πρέπει να γίνει”, έχασε το παιχνίδι. Όταν η Τσιλέρ είπε
“δεν παραχωρούμε ούτε μία πέτρα από τα εδάφη αυτής της χώρας” κέρδισε το
παιχνίδι.

Στην Άγκυρα σπουδάζουν τον Ανδρέα Παπανδρέου. Και στην Ουάσιγκτον. Στην Αθήνα
αγωνιζόμαστε να τον ξεχάσουμε… Το φιάσκο στα Ίμια… τρόμαξε, θύμωσα.
Συζητήθηκε. Ξεχάστηκε αφήνοντας την πικρή γεύση της ήττας. Το φιάσκο
Οτσαλάν… έκπληξη, θυμός απορία.

Συγκίνησε η τραγωδία των σεισμών. Και στο ρήγμα που άφησε ο Εγκέλαδος φύτρωσε
ένα καινούργιο λουλούδι (κι άλλα πολλά «λουλούδια» γύρω του). Μία νέα
ελληνοτουρκική φιλία γεννιόταν. Χαρές και τραγούδια δυνατά που σκέπασαν – κι
εξακολουθούν να σκεπάζουν – τον θόρυβο που κάνουν οι κινητήρες των τουρκικών
F-16 επάνω από το Αιγαίο».