Zωντανεύει το όραμα του Tσε

Από τώρα ώς το τέλος του 2006, στη Λατινική Αμερική θα διεξαχθούν ένδεκα
προεδρικές εκλογές, οι οποίες προβλέπεται να επιφέρουν μεγάλες πολιτικές
αλλαγές που θα απομακρύνουν ακόμη περισσότερο την υπο-ήπειρο από την επιρροή
του βόρειου γείτονά της.

«Ζήτω η ένωση των λαών της Λατινικής Αμερικής» γράφει το πανό με τα πορτρέτα των Φιντέλ Κάστρο, Ούγκο Τσάβες, Νέστορα Κίρτσνερ, Λούλα Ντα Σίλβα και Ταμπαρέ Βάσκεζ. Οι ηγέτες Κούβας, Βενεζουέλας, Αργεντινής, Βραζιλίας και Ουρουγουάης, όλοι τους με αριστερές καταβολές, αναμένεται να διευρύνουν το μπλοκ τους με τη Μισέλ Μπασλέ από τη Χιλή και τον δυναμικό Έβο Μοράλες από τη Βολιβία

Στη Βολιβία, οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν στις 18 Δεκεμβρίου και το φαβορί,
ο 46χρονος Έβο Μοράλες, θεωρείται από πολλούς φυσικός σύμμαχος του «μαύρου
πρόβατου» της Ουάσιγκτον, του προέδρου της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες. Είναι
αρχηγός της «Κίνησης προς τον Σοσιαλισμό» (MAS). Είναι επίσης το πρώτο μέλος
της εθνότητας Αϊμάρα (η πολυπληθέστερη της Βολιβίας) που διεκδικεί με αξιώσεις
την προεδρία της χώρας, γεγονός ενδεικτικό της μεγάλης περιθωριοποίησης των
ινδιάνικης καταγωγής Βολιβιανών από τότε που η χώρα έγινε ανεξάρτητη, το 1825.
Είναι θαυμαστής του Τσε Γκεβάρα («Αγαπώ τον Τσε επειδή πολέμησε για ισότητα,
για δικαιοσύνη, δεν νοιαζόταν απλώς για τους φτωχούς ανθρώπους, έκανε τον
αγώνα τους δικό του», λέει στους «Νιου Γιορκ Τάιμς») και μπήκε στην πολιτική
ως συνδικαλιστής ηγέτης των κοκαλέρος, των καλλιεργητών της κόκας. Στα νιάτα
του ήταν και ο ίδιος καλλιεργητής και έχει δεσμευθεί πως, αν γίνει πρόεδρος,
από τις πρώτες ενέργειές του θα είναι να αποποινικοποιήσει την καλλιέργεια της
κόκας (οι οπαδοί του στη Λα Πας φοράνε μπλουζάκια που γράφουν, «Το φύλλο της
κόκας δεν είναι ναρκωτικό»). Λέει επίσης πως θα εθνικοποιήσει τους φυσικούς
πόρους της Βολιβίας – η χώρα έχει σημαντικά πετρελαϊκά αποθέματα και τα
δεύτερα μεγαλύτερα κοιτάσματα φυσικού αερίου στη Νότια Αμερική, έπειτα από
εκείνα της Βενεζουέλας.

Πολλοί Βολιβιανοί παρατηρητές δεν πιστεύουν πάντως πως το MAS είναι τόσο
ριζοσπαστικό όσο οι δηλώσεις του το εμφανίζουν. Επισημαίνουν πως οι
συντηρητικοί αντίπαλοι του αριστερού προέδρου της Βραζιλίας Λούις Ινάσιο Λούλα
ντα Σίλβα προέβλεπαν καταστροφή σε περίπτωση εκλογής του, όμως στην εξουσία ο
Λούλα αποδείχθηκε ένας μετριοπαθής σοσιαλδημοκράτης. H Ουάσιγκτον πάντως
ανησυχεί. Σύμφωνα με τους «Νιου Γιορκ Τάιμς», οι Αμερικανοί κυβερνητικοί
αξιωματούχοι αρνούνται να μιλήσουν δημόσια για τον Μοράλες, αλλά σε ιδιωτικές
συζητήσεις τον συνδέουν τόσο με το λαθρεμπόριο ναρκωτικών όσο και με τους δύο
πιο «αντι-Μπούς» Λατινοαμερικανούς ηγέτες – τον Βενεζουελάνο Τσάβες και τον
πρόεδρο της Κούβας Φιντέλ Κάστρο.

Ο υποψήφιος πρόεδρος της Βολιβίας Έβο Μοράλες στο πλευρό τού Φιντέλ Κάστρο. Αξιωματούχοι της Ουάσιγκτον σε «κατ’ ιδίαν συζητήσεις» έσπευσαν να συνδέσουν τον Βολιβιανό πολιτικό με… λαθρεμπόριο ναρκωτικών

Ο νέος «Αλιέντε». H Ουάσιγκτον έχει πράγματι λόγους να ανησυχεί, γιατί
δεν είναι μόνον ο Λούλα και ο Κάστρο. Στη Χιλή έχει εκλεγεί ο Ρικάρντο Λάγκος,
ο πρώτος σοσιαλιστής πρόεδρος της χώρας μετά τον Σαλβαντόρ Αλιέντε. Οι
Αργεντινοί ψήφισαν τον Νέστορα Κίρτσνερ, ο οποίος προέρχεται από την αριστερή
πτέρυγα του Περονικού κόμματος. Και η Ουρουγουάη επέλεξε τον Ταμπαρέ Βάσκες,
τον υποψήφιο ενός συνασπισμού αριστερών και προοδευτικών οργανώσεων. Ο
νεοφιλελευθερισμός της ελεύθερης αγοράς, που ασπάζονται οι ΗΠΑ, μπορεί να
απειληθεί από την εκλογή υποψηφίων οι οποίοι προωθούν μια μεικτή οικονομία και
κυβερνητικές δαπάνες για την ανακούφιση των φτωχών. Επιπλέον οι Ινδιάνοι έχουν
πλέον αφυπνιστεί και σχηματίζουν πολιτικά κινήματα, τα οποία έχουν
αναζωογονήσει το πολιτικό τοπίο σε πολλές χώρες της περιοχής: στο Περού, που
έχει εκλογές τον Απρίλιο, στον Ισημερινό, που πάει στις κάλπες τον ερχόμενο
Οκτώβριο, και στην Κολομβία, όπου ο συντηρητικός ηγέτης Άλβαρο Ουρίμπε
φαίνεται πως θα επιδιώξει τον Μάιο μια δεύτερη θητεία.

Στη Χιλή, τέλος, όπου οι εκλογές θα διεξαχθούν στις 11 Δεκεμβρίου, η Μισέλ
Μπασλέ αναμένεται πως θα διαδεχθεί τον Ρικάρντο Λάγκος. H εκλογή τής
σοσιαλίστριας θυγατέρας ενός στρατηγού που πέθανε στη φυλακή μετά την ανατροπή
του προέδρου Σαλβαντόρ Αλιέντε, το 1973, και που έχει φυλακιστεί και η ίδια,
δεν αναμένεται πάντως να διαταράξει τη συνέχεια της οικονομικής πολιτικής της
χώρας.

H Μισέλ Μπασλέ αναμένεται ότι θα διαδεχθεί τον Ρικάρντο Λάγκος. Είναι κόρη ενός στρατηγού που πέθανε στη φυλακή μετά την ανατροπή του προέδρου Αλιέντε, το 1973, ενώ και η ίδια υπήρξε… «φιλοξενούμενη» της χούντας του Πινοσέτ

Αριστερή στροφή. «Το κοινό σε όλες αυτές τις εκλογές», λέει στη
βρετανική «Γκάρντιαν» ο Λάρι Μπιρνς, διευθυντής του Συμβουλίου Υποθέσεων του
Ημισφαιρίου, μιας «δεξαμενής εγκεφάλων» με έδρα την Ουάσιγκτον, «είναι πως
υπάρχει μια αριστερή εναλλακτική επιλογή. Και το υπόβαθρο είναι η μεγάλη
αντιδημοτικότητα των Ηνωμένων Πολιτειών». Μια αιτία για την αντιδημοτικότητα
αυτή είναι ότι ο νεοφιλελευθερισμός απέτυχε να καταπολεμήσει τη φτώχεια που
μαστίζει την περιοχή. «Αυτό που θέλει ο κόσμος είναι ανάπτυξη με δικαιοσύνη»,
λέει ο καθηγητής Ρίτσαρντ Φάινμπεργκ, ειδικός στη Λατινική Αμερική και
σύμβουλος του προέδρου Μπιλ Κλίντον. «Το πρόβλημα με τον Μπους είναι πως δεν
ενδιαφέρεται και τόσο για το ένα από τα δύο συστατικά, τη δικαιοσύνη. Αυτό
είναι το τυφλό σημείο του. H απάντησή του είναι πως το εμπόριο παράγει
δουλειές. Οι περισσότεροι Λατινοαμερικανοί κοιτάζουν τον Μπους και βλέπουν
έναν άκαρδο συντηρητικό. Μπορείς μετά να προσθέσεις το Ιράκ, που ήταν απέραντα
αντιδημοτικό στη Λατινική Αμερική επειδή άγγιζε όλες τις ευαίσθητες χορδές,
και την τεξανική αλαζονεία του».