[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

H ΕΥΡΩΠΗ φαίνεται να έχει εξαφανισθεί τελευταία από την ελληνική
πραγματικότητα. Βεβαίως ο επίτροπος κ. Αλμούνια είναι σχεδόν καθημερινά παρών
στις τηλεοράσεις απ’ όπου, ως «μεγάλος αδελφός», «απειλεί» με φόρους, λιτότητα
και πολλά άλλα φοβερά και τρομερά. H Ευρώπη δηλαδή στη χειρότερή της εκδοχή.
Κι όμως δεν είναι αυτή η Ευρώπη. Την περίοδο αυτή έχει ξεκινήσει μια ευρεία
πολιτική συζήτηση για το «πού πάει η Ευρώπη, «πού θέλουμε να πάει», πώς
θέλουμε να οργανωθεί, πώς θα αντιμετωπίσει την πρόκληση της παγκο-σμιοποίησης
και πώς θα ξεπεράσει τη βαθιά κρίση στην οποία έχει περιπέσει μετά την
αδυναμία επικύρωσης του Ευρωπαϊκού Συντάγματος. Το έναυσμα για τη συζήτηση
έδωσε πριν από μερικές εβδομάδες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με την παρουσίαση του
«Σχεδίου Δ» («Plan D»), όπως λέγεται, και που αρθρώνεται σε τρία «Δ»:
Διάλογος, Διαλογισμός, Δημοκρατία. Στόχος του σχεδίου είναι να συμβάλει στο
άνοιγμα μιας μεγάλης συζήτησης με την ενεργό συμμετοχή της κοινωνίας και των
πολιτών της. Να ακουσθεί η φωνή της κοινωνίας και των πολιτών. Έτσι η μία μετά
την άλλη οι χώρες-μέλη της Ένωσης έχουν ξεκινήσει τη συζήτηση. Σε ορισμένες
περιπτώσεις, η συζήτηση αυτή είναι περισσότερο έντονη, σε άλλες περισσότερο
χαλαρή. Αλλά πάντως κάποια συζήτηση γίνεται. Βρέθηκα πρόσφατα σε άλλη
χώρα-μέλος της Ένωσης και ρωτήθηκα «πώς πάει η σχετική συζήτηση στην Ελλάδα;».
Ποια συζήτηση; H Ευρώπη φαίνεται να έχει εκλείψει εντελώς τελευταία από τον
δημόσιο διάλογο. Ακόμη και πολιτικές δυνάμεις, εκείνες που θα είχαν κάθε λόγο
(και πλεονέκτημα) να προωθήσουν μια συστηματική συζήτηση πάνω στο θέμα,
εμφανίζονται απρόθυμες ή διστακτικές για κάτι τέτοιο. Έτσι, για μια ακόμη
φορά, η Ελλάδα εμφανίζεται «να βρίσκεται στον κόσμο της» ή μάλλον «στον
μικρόκοσμό της». Και απουσιάζει η συζήτηση για την Ευρώπη σε μια περίοδο που
φαίνεται ότι ενισχύονται οι «ευρωσκεπτικιστικές τάσεις» και ο νεοεθνικιστικός
λόγος στη χώρα. Και βεβαίως ό,τι συμβαίνει στην Ευρώπη, καλό ή κακό, μας
αφορά. Αλλά φαίνεται ό,τι είχαμε να πούμε για την Ευρώπη εξαντλήθηκε σε κάτι
ανιαρούς μονολόγους πριν από την επικύρωση του Συντάγματος…

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος
του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ