ANOIXTO ΜΒΑ «Kλειδί» η δημιουργία αξίας

Ένας χρηματιστηριακός αναλυτής, αναφερόμενος στον τρόπο διαχείρισης της
μεταφορικής εταιρείας που είχε η οικογένειά του, έλεγε ότι «για τους μικρούς
επιχειρηματίες έννοιες όπως η ανάπτυξη και η επένδυση συμπυκνώνονται σε μια
ερώτηση: πρέπει να αγοράσω και άλλο φορτηγό ή όχι;». Σε αντίθεση με τον γιο
του, κάτοχο MBA από πρωτοκλασάτο Πανεπιστήμιο, ο φορτηγατζής πατέρας δεν
γνώριζε τίποτα για το οικονομικό κέρδος, την προεξόφληση ταμειακών ροών ή άλλα
εργαλεία του σύγχρονου χρηματοοικονομικού μάνατζμεντ. Στο πίσω μέρος του
πακέτου από τα τσιγάρα του έκανε τους υπολογισμούς και έβρισκε την απάντηση.
Ήξερε ότι αν έκανε λάθος θα επιβάρυνε τον εαυτό του με χρέη που δεν θα
μπορούσε να αντέξει. «Αν αγοράσω ένα ακόμη φορτηγό, σκεπτόταν, πόσο πρόσθετο
κέρδος πρέπει να δημιουργήσω για να το ξεπληρώσω; H κίνηση αυτή θα με φέρει σε
καλύτερη ή σε χειρότερη οικονομική θέση;». Όλοι οι επιτυχημένοι μικροί
επιχειρηματίες έχουν αυτή την αίσθηση της δημιουργίας αξίας (ή οικονομικού
κέρδους), ακόμη κι αν δεν μπορούν να περιγράψουν τη διαδικασία με οικονομικούς
όρους.

ΠΕΤΑΜΕΝΑ ΛΕΦΤΑ

Όσοι διοικούν μεγάλες επιχειρήσεις, εισηγμένες και μη, αν και θα έπρεπε να
έχουν την ίδια αντίληψη, πολλές φορές «πετάνε» με τις αποφάσεις τους τεράστια
ποσά, παίζοντας… πόκερ με τα λεφτά των άλλων. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό και
τι είναι αυτό που ξεχωρίζει τους αυτοδημιούργητους επιχειρηματίες από τους
μάνατζερ των μεγάλων επιχειρήσεων, που δεν έχουν την κοινή λογική των
ορθολογικών αποφάσεων που έχουν οι επιτυχημένοι μικρομεσαίοι; Μήπως αυτοί
κατέχουν τη σοφία της αγοράς που οι άλλοι στερούνται;

Απλώς οι δεύτεροι πληρώνονται για να υλοποιούν πράγματα που, σε γενικές
γραμμές, δεν αφορούν τη δημιουργία οικονομικού κέρδους, είτε επειδή είναι
μπερδεμένοι στα γρανάζια της καθημερινότητας είτε διότι δεν είναι οι ίδιοι
μέτοχοι της εταιρείας – κι έτσι δεν ενδιαφέρονται να ασχοληθούν με την αύξηση
της οικονομικής αξίας της. Ως αποτέλεσμα, η αξία της εταιρείας μειώνεται,
πολλές φορές όχι με πρόθεση αλλά επειδή οι αποφάσεις εστιάζονται σε άλλους
στόχους οι οποίοι τις περισσότερες φορές συγκρούονται με τη δημιουργία αξίας
(π.χ. αύξηση πωλήσεων, αύξηση κερδών, μερίδια αγοράς και διάφοροι παραδοσιακοί
δείκτες της οικονομίας της βιομηχανικής επανάστασης που δεν υπάρχουν σήμερα
και που αποτελούσαν τους λεγόμενους «δείκτες στρατηγικών αποφάσεων»).

Ο ΥΠΕΡΤΑΤΟΣ ΣΤΟΧΟΣ

Οι εταιρείες, όμως, που επιθυμούν να μεγαλώσουν διαχρονικά και με υγεία θα
πρέπει να χρησιμοποιούν αυτούς τους δείκτες όχι για την ευημερία των δεικτών
per se, αλλά μόνο στην περίπτωση που υπηρετούν τον υπέρτατο στόχο της
σύγχρονης οικονομικής σκέψης και της μοναδικής νομοτελειακής μεθοδολογίας για
τη μεγέθυνση των σύγχρονων επιχειρήσεων, ο οποίος είναι η ανάγκη να αποφέρει
το επενδυμένο κεφάλαιο ανταγωνιστικές αποδόσεις. Αυτή είναι η μοναδική
προϋπόθεση για διαρκή μεγέθυνση κάθε οργανισμού (δημόσιου ή ιδιωτικού, δεν
έχει καμία απολύτως διαφορά, εκτός από το ποιος πληρώνει).

H μεθοδολογία αποτίμησης του οικονομικού κέρδους

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι αποτίμησης της οικονομικής αξίας μιας εταιρείας: από
το παραδοσιακό υπόδειγμα προεξόφλησης των μερισμάτων και τα υποδείγματα
προεξόφλησης των Ελεύθερων Ταμειακών Ροών (FCF-Free Cash Flow) μέχρι τα
σύγχρονα συστήματα του Οικονομικού Κέρδους (EVA). Αν και υπάρχουν πολλά
υποδείγματα, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι η αξία μιας εταιρείας (ή μιας
επένδυσης, αφού η εταιρεία είναι, σύμφωνα με τη σύγχρονη αντίληψη, ένα
χαρτοφυλάκιο επενδύσεων – portfolio of projects) είναι ενιαία.

Αυτό σημαίνει ότι σε κάθε χρονική στιγμή η αξία είναι ίση με τις
προεξοφλημένες χρηματοροές που δημιουργούνται από τη μεγέθυνση των σημερινών
και μελλοντικών επενδύσεων (PVGO-Present Value Of Growth Opportunities).
Επομένως, ανεξάρτητα με το πώς ο αναλυτής «αμπαλάρει» τις χρηματορροές
(μερίσματα, free cash flow ή οικονομικό κέρδος), η αξία της εταιρείας – και,
άρα, η τιμή της μετοχής – θα πρέπει να έχει συνέπεια, άσχετα με τη μεθοδολογία
της αποτίμησης.

Ο υπολογισμός της οικονομικής αξίας είτε γίνει με βάση το υπόδειγμα FCF

ΑΞΙΑ (V₀) = Σ_t=1

είτε με βάση το υπόδειγμα EVA πρέπει να καταλήγει στο ίδιο αποτέλεσμα:

ΑΞΙΑ (V₀) = ΛΕΙΤ.ΕΠΕΝΔ.ΚΕΦ.(OIC) + Σ

Αν εφαρμόσουμε τις παραπάνω σχέσεις, όπως φαίνεται στο παράδειγμα του
γραφήματος, καθώς και τα αποτελέσματα της αποτίμησης, θα παρατηρήσουμε ότι η
οικονομική αξία στο απλοποιημένο αυτό υπόδειγμα αποτίμησης είναι ταυτόσημη και
με τα δύο ισοδύναμα υποδείγματα.