ΠATPIΣ ΣEPΟ «Eίναι υποκριτικό πως οι ξένοι θα μας πάρουν τις δουλειές»

«H βία των σωμάτων που το ένα αντιτίθεται στο άλλο είναι ό,τι συναρπαστικότερο στο σινεμά, κάτι που δεν υπάρχει στο θέατρο και στην όπερα, και με κάνει να το προτιμώ», υπογραμμίζει ο Πατρίς Σερό, ο «απόλυτος καλλιτέχνης» που τα κάνει… όλα: σκηνοθετεί στο σινεμά, το θέατρο, την όπερα, γράφει σενάρια και παίζει στο θέατρο ή το σινεμά!

«Είναι ανέντιμο εκ μέρους των Γάλλων να αφήνουν να καλλιεργείται η εντύπωση
ότι θα έρθουν οι ξένοι να μας πάρουν τις δουλειές ή να μην τους δίνουν τα
δικαιώματα που τους αξίζουν εφόσον ζουν ανάμεσά μας, και αυτός είναι ένας από
τους λόγους της έκρηξης βίας στην πατρίδα μου», μας ανέφερε ο 60χρονος
σκηνοθέτης Πατρίς Σερό, που νιώθει «πυρ και μανία» με το «Όχι» των
συμπατριωτών του για το Ευρωσύνταγμα.

Πώς βλέπετε τη σχέση των «πολιτισμένων» Ευρωπαίων με τους οικονομικούς
μετανάστες;

«Ας μην ξεχνάμε ότι οι άνθρωποι που μεταναστεύουν στις χώρες της Ευρωπαϊκής
Ένωσης δεν περιμένουν από μας να τους γνωρίσουμε τον… πολιτισμό. H Ευρώπη
δεν σταματά στα σύνορα των κρατών που αποτελούν μέλη της ευρωπαϊκής
κοινότητας, επεκτείνεται πολύ πιο μακριά, τόσο γεωγραφικά όσο και
ιστορικά ή πολιτισμικά. Επίσης, ξέρω ότι ποτέ δεν εγκαταλείπουμε τη χώρα μας
ελαφρά τη καρδία, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ζητήματα επιβίωσης. Άρα, οι
άνθρωποι που έρχονται στην Ευρώπη αναζητούν μια καλύτερη ζωή και εμείς οι
“πολιτισμένοι” πρέπει να τους τη δώσουμε – με το αζημίωτο, φυσικά, αφού
δουλεύουν πολύ σκληρά. Γι’ αυτό έχω σοκαριστεί με το “Όχι” των συμπατριωτών
μου στο Ευρωσύνταγμα, γιατί άφηναν να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι το
Ευρωσύνταγμα ανοίγει την πόρτα στην Ανατολική Ευρώπη και τους μετανάστες να
έρθουν και να μας πάρουν τις δουλειές. Μια στάση που είναι ανήθικη και
ανέντιμη. Το σχέδιο του Ευρωπαϊκού Συντάγματος θέτει τις βάσεις για μια Ευρώπη
πιο δυνατή και συμπαγή. Μια Ευρώπη όπου ο καθένας, ανεξάρτητα από το αν ανήκει
στη Δύση, στην Ανατολή, στον Βορά, στον Νότο αυτής της ηπείρου, θα μπορούσε
μια μέρα να ζήσει με αξιοπρέπεια».

H λεγόμενη «παγκοσμιοποίηση» οδηγεί προς τον δρόμο της ειρηνικής συνύπαρξης
των λαών ή είναι μια αυταπάτη που την εκμεταλλεύονται οι ισχυροί;

«Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα θα μπορούσε να γίνει θεματοφύλακας της ειρήνης στην
Ευρώπη. Δυστυχώς, οι Γάλλοι συμπεριφερθήκαμε σαν τα κακομαθημένα παιδιά,
θεωρώντας την ειρήνη δεδομένη. Είμαι ακόμη θυμωμένος με τη χώρα μου που
απέρριψε το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα. Φαίνεται ότι έχουμε ξεχάσει πως πριν από το
1945 και για 150 χρόνια η Ευρώπη ήταν πεδίο πολέμων, εδαφικών διεκδικήσεων,
διχασμών, βιαιοπραγιών. Βλέποντας την πρώην Γιουγκοσλαβία, φαίνεται ότι δεν
προσέχουμε ότι όλα αυτά μπορεί να ξαναρχίσουν… Όσο για την
“παγκοσμιοποίηση”, είναι ακόμα ένα απρόβλεπτο κίνημα που δεν υποστηρίζει, αλλά
ούτε εχθρεύεται την ειρήνη ανάμεσα στους λαούς. Εξαρτάται από την ικανότητα
της κάθε χώρας να τη διαχειριστεί σωστά».

Γιατί λέτε ότι προτιμάτε την κινηματογραφική σκηνοθεσία από το θέατρο ή την
όπερα;

«H σωματική πυκνότητα, η ανεπανάληπτη διείσδυση στα πρόσωπα με το φιλμάρισμά
τους από τις κάμερες είναι ο καλύτερος τρόπος που διαθέτω για να πάω μπροστά
σε αυτό που ψάχνω: να προσπαθήσω να συλλάβω κάτι από την αίσθηση του άπιαστου,
από το μυστικό των προσώπων και των βίαιων ή ανεπαίσθητων κινήσεων των
σωμάτων. Σκέφτομαι λοιπόν πως αν οι τέχνες επιτρέπουν να φωτίσουμε κάποιες
φορές την ανθρώπινη ψυχή και να εξερευνήσουν καινούργιους χώρους του
πραγματικού, το σινεμά είναι πιο αποτελεσματικό σε αυτή τη διαδικασία. Το
σινεμά είναι ο τόπος της ζωής του πραγματικού, περισσότερο από το θέατρο ή την
όπερα, ώστε αν έκανα μόνο αυτά θα ένιωθα σαν να ασχολιόμουν με κάτι εντελώς
νεκρό!».

H νέα ταινία του «Γκαμπριέλ», με την Ιζαμπέλ Ιπέρ, είναι εμπνευσμένη από ένα
διήγημα του Τζόζεφ Κόνραντ με ένα παντρεμένο ζευγάρι στο οποίο η γυναίκα
αφήνει στον άντρα ένα γράμμα χωρισμού, αλλά τελικά επιστρέφει ξανά κοντά του.
Και για να κατανοήσουμε την εμμονή του Πατρίς Σερό με την προσπάθεια
διείσδυσης στο έρεβος των ανθρώπινων ψυχών, αρκεί να πούμε – όπως μας
εξομολογήθηκε ο ίδιος… – ότι εκείνο που τον έκανε να μεταφέρει αυτή την
ιστορία στο σινεμά είναι η φράση της ηρωίδας που λέει επιστρέφοντας στον
σύζυγο: «Αν ήξερα ότι με αγαπάτε δεν θα επέστρεφα ποτέ κοντά σας»!

Με τέτοιου είδους προβληματισμούς, συν το γεγονός ότι ασχολείστε με πολλές
μορφές τέχνης, είναι φυσιολογικό που σας αποκαλούν «απόλυτο καλλιτέχνη»…

«H υπέρτατη ευχαρίστηση για μένα είναι η δουλειά με τους ηθοποιούς, όπως η
συναντησή μου με ανθρώπους με τους οποίους προχωράμε μπροστά – γι’ αυτό δεν θα
μπορούσα να γίνω ποτέ συγγραφέας ή ζωγράφος. H σκηνοθεσία στο σινεμά είναι η
απόλυτη συμπύκνωση της έννοιας “δημιουργία”!».

Στη γλώσσα του σώματος

Γεννημένος το 1944, ο Πατρίς Σερό εξερευνά στις 10 ταινίες και τέσσερις
τηλεταινίες του τη «γλώσσα των σωμάτων». Στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, στο οποίο
θα παραστεί στις 21-23 Νοεμβρίου, θα προβληθούν: «H γυναίκα με τα κόκκινα
παπούτσια», ’75, με τη Σαρλότ Ράμπλινγκ, «Judith Therpauve», με τη Σιμόν
Σινιορέ, «Ο πληγωμένος άντρας», ’83, «Hotel de France», ’87, «Βασίλισσα
Μαργκό», ’94, «Αυτοί που με αγαπούν θα πάρουν το τρένο», ’99, «Σαρκική
εξάρτηση», 2000, «Ο αδελφός του», 2003.