Mανιτάρι: ο «βασιλιάς της γεύσης» που σκοτώνει

Ένα τετράχρονο αγόρι από τη Φλώρινα είναι το νέο θύμα των άγριων αυτοφυών
μανιταριών, των «τοξικών βασιλιάδων» της φύσης. Σύμφωνα με τους επιστήμονες,
μάλιστα, δεν υπάρχει κανένας πρακτικός «οδηγός» για να μαζέψει κανείς «ασφαλή»
μανιτάρια, αφού μανιτάρια του ίδιου είδους, άλλες φορές είναι δηλητηριώδη και
άλλες όχι.

Στην Ελλάδα, έχουν καταγραφεί περίπου 2.500 είδη μανιταριών, ωστόσο δεν
υπάρχει κατάλογος των επικίνδυνων, ενώ κάθε χρόνο, εκατοντάδες είναι τα
κρούσματα δηλητηρίασης στη χώρα μας.

«Τα μανιτάρια δεν είναι φυτά, είναι ετερότροφοι οργανισμοί που τρέφονται
αποδομώντας άλλους οργανισμούς», λέει ο κ. N. Χριστοδουλάκης, καθηγητής
Βοτανικής στο Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και προσθέτει: «Ανάλογα
με το τι έχουν τραφεί, άλλες φορές είναι δηλητηριώδη και άλλες όχι, τα ίδια
μανιτάρια. Υπάρχουν επίσης μανιτάρια της ίδιας οικογένειας που μοιάζουν
εξαιρετικά στην όψη και το ένα είναι τοξικό, ενώ το άλλο όχι. Είναι
χαρακτηριστικό παράδειγμα τα boletus edulis, που είναι ασφαλή να καταναλωθούν,
και τα boletus satanas, τα οποία είναι εξαιρετικά επικίνδυνα».

Οι δηλητηριάσεις

Όμως, και η δράση των τοξικών ουσιών των μανιταριών ποικίλλει, ανάλογα με το
είδος τους. H τοξική δράση ορισμένων εκδηλώνεται αμέσως. Ο άνθρωπος που τα
καταναλώνει μέσα σε λίγα λεπτά έχει συμπτώματα της δηλητηρίασης και η
κατάσταση αντιμετωπίζεται με πλύση στομάχου και με τη χορήγηση αντιδότου.
Είναι χαρακτηριστικό της ποικιλίας των τοξικών ουσιών που μπορεί να κρύβει ένα
μανιτάρι, ότι οι γιατροί αναγνωρίζουν το είδος που προκάλεσε τη δηλητηρίαση εκ
των υστέρων, ανάλογα, δηλαδή, με τα συμπτώματα που εμφανίζει ο ασθενής. Τα
συμπτώματα της δηλητηρίασης, ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις,
εμφανίζονται περίπου επτά ώρες μετά την κατανάλωση των άγριων μανιταριών,
όταν, δηλαδή, οι τοξίνες τους έχουν περάσει ήδη στο αίμα. Τότε, μπορεί να
επέλθει θάνατος ή μη αναστρέψιμη βλάβη. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα
στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Δηλητηριάσεων, που αφορούν το 2002, ένας άνθρωπος
πέθανε από βρώση μανιταριών τότε, και άλλοι δύο υποβλήθηκαν σε μεταμόσχευση
ήπατος. «Οι πιο τοξικές ουσίες που έχει συναντήσει ο άνθρωπος είναι στα
μανιτάρια amanitus, τα κόκκινα με τα άσπρα στίγματα – αυτά που ξέρουν τα
παιδιά από τα “Στρουμφάκια”», λέει ο κ. Χριστοδουλάκης και επισημαίνει ότι οι
συνέπειες από την κατανάλωση δηλητηριωδών μανιταριών ποικίλλουν, ανάλογα με
την ποσότητα που θα φάει κανείς ή την ηλικία του, αφού οι βλάβες που
προκαλούνται είναι συνήθως σοβαρότερες στα παιδιά. Στην Ελλάδα, πάντως, τα πιο
τοξικά μανιτάρια είναι αυτά που ανήκουν στην οικογένεια Falloids, που είναι
ηπατοτοξικά – προκαλούν δηλαδή, βλάβη στο ήπαρ αλλά και στους νεφρούς και
μπορεί να προκαλέσουν ακόμη και τον θάνατο.

Βρέθηκε ήπαρ στην Ιταλία για τον 4χρονο – θύμα των μανιταριών

MAXH για να κρατηθεί στη ζωή δίνει ένα 4χρονο αγόρι από τη Φλώρινα, που
μεταφέρθηκε χθες τις πρώτες πρωινές ώρες από τη Θεσσαλονίκη στο Παλέρμο της
Ιταλίας, προκειμένου να υποβληθεί σε μεταμόσχευση ήπατος.

Το αγοράκι αλβανικής καταγωγής έπαθε δηλητηρίαση από μανιτάρια, τα οποία κατά
πάσα πιθανότητα είχε μαζέψει ο πατέρας του την περασμένη Τετάρτη. Αρχικά
διακομίστηκε με ενοχλήσεις στο νοσοκομείο της Φλώρινας, όπου όμως η κατάστασή
του επιδεινώθηκε ραγδαία. Έτσι, αποφασίστηκε η μεταφορά του στη Θεσσαλονίκη
και από την περασμένη Παρασκευή νοσηλευόταν στη μονάδα εντατικής θεραπείας του
Ιπποκράτειου Νοσοκομείου. Οι γιατροί διέγνωσαν ότι λόγω της δηλητηρίασης είχε
πάθει νέκρωση του ήπατος κι έκριναν ότι έπρεπε άμεσα να υποβληθεί σε
μεταμόσχευση. Τα ευχάριστα νέα για τον μικρό ήρθαν από το νοσοκομείο του
Παλέρμο, όπου βρέθηκε συμβατό μόσχευμα. Αμέσως στήθηκε γέφυρα σωτηρίας και
λίγο μετά τα μεσάνυχτα, χθες, διακομίστηκε με C-130 στο νοσηλευτικό ίδρυμα της
γειτονικής χώρας, για να γίνει η επέμβαση.

Ακριβώς πριν από έναν χρόνο, μια τριμελής οικογένεια από την Κοζάνη είχε
υποστεί οξύτατη δηλητηρίαση από άγρια αυτοφυή μανιτάρια. Οι γονείς
νοσηλεύθηκαν με συμπτώματα οξείας ηπατικής και νεφρικής ανεπάρκειας, ενώ το
13χρονο αγόρι της οικογένειας υποβλήθηκε σε μεταμόσχευση ήπατος, στη
Θεσσαλονίκη.