Kόβουν το… ρεύμα της ΔEH

Κυβέρνηση και διοίκηση της ΔΕΗ «παίζουν» με το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας.
Παρά τα όσα μεγαλεπήβολα διακηρύσσουν περί αναβάθμισης της ηλεκτροπαραγωγής
μέσω της απελευθέρωσης, καθυστερούν αφάνταστα τις ενεργειακές επενδύσεις και
εμποδίζουν την αντικατάσταση των παλαιών μονάδων της κρατικής εταιρείας.

Με το νέο νομοσχέδιο που κατατέθηκε πρόσφατα από το υπουργείο Ανάπτυξης στη
Βουλή, η ΔΕΗ ουσιαστικά αποσύρεται από την κατασκευή νέων μονάδων μέχρι το
2010. Με άλλα λόγια, η μεγαλύτερη κρατική επιχείρηση της χώρας εισέρχεται σε
μακρά περίοδο απαξίας και απώλειας των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων της στο
όνομα μιας ψευδεπίγραφης και επιδοτούμενης απελευθέρωσης.

Όπως εκτιμούν εξειδικευμένα στελέχη, το σύστημα ηλεκτροδότησης θα δοκιμαστεί
τα επόμενα χρόνια. Και αυτό γιατί η ΔΕΗ θα πάψει να επενδύει και οι ιδιώτες
παραγωγοί θα αργήσουν να εισέλθουν στην αγορά. Είναι τέτοια η φύση των
επενδύσεων, που απαιτούνται 2,5 – 3 χρόνια για να ολοκληρωθούν.

Καμία νέα μονάδα

Στην περίπτωσή μας δεν έχουν αρχίσει καν οι διαγωνιστικές διαδικασίες.
Εκτιμάται ότι πριν από το 2007 δεν θα έχει αρχίσει να κατασκευάζεται καμία νέα
μονάδα ηλεκτροπαραγωγής.

H αναμενόμενη ετήσια αύξηση της κατανάλωσης ρεύματος κατά 4%-5% θα καλυφθεί ώς
το 2007 από την είσοδο των νέων μονάδων της ΔΕΗ στο Λαύριο και των ΕΛΠΕ στη
Θεσσαλονίκη. Μέχρι το τέλος του 2009 καμία νέα μονάδα δεν πρόκειται να
εισέλθει στο σύστημα ηλεκτροδότησης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Οι ειδικοί προβλέπουν ότι το καλοκαίρι του 2008 θα εμφανιστούν προβλήματα
ηλεκτροδότησης ιδιαίτερα κατά τις θερμές ημέρες του Ιουλίου.

Το πρόβλημα της ηλεκτροπαραγωγής

Συγκεκριμένα, το πρόβλημα της ηλεκτροπαραγωγής έχει ως εξής:

1. Το 2003, εν όψει του κινδύνου ανεκπλήρωτης ζήτησης ρεύματος, δόθηκε
με τον νόμο 3175/2003 στη ΔΕΗ η δυνατότητα να ανανεώσει παλαιές μονάδες ισχύος
1.600 μεγαβάτ. Ο νομοθέτης προικοδότησε τη ΔΕΗ – ήθελε να ενισχύσει την
ανταγωνιστικότητά της και την αξιοπιστία του δικτύου – κι έτσι η εταιρεία
απέκτησε το δικαίωμα κατασκευής τεσσάρων νέων μονάδων αερίου.

Τον Δεκέμβριο του 2004 το Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΕΗ, υπό τον κ. I.
Παλαιοκρασσά, αποφάσισε ομόφωνα να προχωρήσει στην ανανέωση δύο πετρελαϊκών
μονάδων του Αλιβερίου με μία καινούργια αερίου, ισχύος 400 μεγαβάτ. Ο
διαγωνισμός προγραμματίστηκε για τα τέλη του περασμένου Ιουνίου, ώστε η
κατασκευή να αρχίσει στις αρχές 2006 και να λειτουργεί το καλοκαίρι του 2008.

Βάσει του προγραμματισμού, η μονάδα του Αλιβερίου θα προσετίθετο σε εκείνη του
Λαυρίου και έτσι θα ενισχυόταν η αξιοπιστία του ασθενούς νότιου πεδίου, το
οποίο απορροφά και τη μεγαλύτερη ποσότητα ρεύματος.

Το 2005 εκπνέει και η ΔΕΗ δεν έχει προχωρήσει καν στην προκήρυξη του
διαγωνισμού. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο κ. Παλαιοκρασσάς έχει «παγώσει» τη
διαδικασία αντικατάστασης των πετρελαϊκών μονάδων και πως η ΔΕΗ δεν πρόκειται
να ασκήσει το δικαίωμα που της έδιδε ο νόμος του 2003.

2. Ο ίδιος νόμος 3173/2003 προέβλεπε επίσης ότι ο ΔΕΣΜΗΕ θα προκηρύξει
διαγωνισμούς για τρεις νέες μονάδες, από τους οποίους αποκλειόταν η ΔΕΗ μέχρι
το 2007. Μέχρι τώρα δεν έχουν προκηρυχθεί οι σχετικοί διαγωνισμοί. Κατόπιν
αυτού, το σχέδιο νόμου του υπουργείου Ανάπτυξης προβλέπει την παράταση του
αποκλεισμού της ΔΕΗ από διαγωνισμούς νέων μονάδων μέχρι το 2010. Αν
συνυπολογιστεί και το «πάγωμα» της ανανέωσης των πετρελαϊκών μονάδων, τότε
γίνεται φανερό ότι η κρατική επιχείρηση βυθίζεται σε μακροχρόνιο επενδυτικό
τέλμα.

Έμποροι ενέργειας εν δράσει

ΑΞΙΖΕΙ προσοχής το δικαίωμα που δίδεται στους λεγόμενους εμπορικούς
καταναλωτές, στα σούπερ μάρκετ και τις υπεραγορές, να λαμβάνουν ρεύμα από
οποιονδήποτε, εγχώριο ή ξένο προμηθευτή, χωρίς όρους και προϋποθέσεις.
Δημιουργείται περιβάλλον για τη δράση εμπόρων προμηθευτών ενέργειας.

Θα έλεγε κανείς ότι όλες οι πολιτικές ενέργειες κατατείνουν, με πρόσχημα την
απελευθέρωση, στην υποβάθμιση της ΔΕΗ, η διοίκηση της οποίας φθάνει στο σημείο
να απεμπολεί και τα δικαιώματά της. Και όλα αυτά προς χάριν μιας αμφιλεγόμενης
και επιδοτούμενης απελευθέρωσης, την οποία η ΔΕΗ με δικούς της πόρους θα
στηρίξει. Εκτιμάται ότι κάθε ιδιωτική μονάδα ηλεκτροπαραγωγής θα απολαμβάνει
τιμές 15%-20% υψηλότερες από τη ΔΕΗ και θα επιδοτείται με 11 δισ. δρχ. τον
χρόνο.

Το χειρότερο όμως είναι ότι η απελευθέρωση στηρίζεται στην απαξίωση της ΔΕΗ,
χωρίς κανείς από τους ιθύνοντες να αξιολογεί κακές εμπειρίες άλλων χωρών, όπως
των ΗΠΑ και της Νέας Ζηλανδίας, οι οποίες υιοθέτησαν άκριτα την επικράτηση της
ασύδοτης αγοράς ρεύματος και βρέθηκαν αντιμέτωπες τάχιστα με τεράστια
προβλήματα ηλεκτροδότησης.

Δυσλειτουργίες και κίνδυνοι στον ορίζοντα

ΜΕΤΑ τη σύσταση του ανεξάρτητου ΔΕΣΜΗΕ για τη μεταφορά του ρεύματος,
προβλέπεται η δημιουργία τριών διαχειριστών δικτύου. H ΔΕΗ διατηρεί το
προνόμιο του μόνου διαχειριστή στο ζημιογόνο νησιωτικό δίκτυο, ενώ στο χερσαίο
της ηπειρωτικής χώρας θα συνυπάρχει με τον ΔΕΣΜΗΕ (διαχειριστής της μεταφοράς
του ρεύματος) και πιθανώς με τη PAE (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας). Ο τρίτος
διαχειριστής θα είναι ο Αερολιμήν Αθηνών, ο οποίος προικοδοτείται με εταιρεία
διαχείρισης δικτύου, χωρίς να διευκρινίζεται αν θα καλύπτει μόνο τις ανάγκες
του αεροδρομίου. Πολλοί μιλούν για τον μόνο ιδιώτη διαχειριστή, ο οποίος θα
έχει ευκαιρίες επέκτασης. Πέραν των δυσλειτουργιών που μπορεί να εμφανιστούν
εξαιτίας των πολλών διαχειριστών, του αυξημένου ρόλου της PAE και της
συμμετοχής του ΔΕΣΜΗΕ – ο κίνδυνος είναι σοβαρός όπως απέδειξε η προολυμπιακή
συσκότιση στη μισή Ελλάδα – είναι φανερή η προσπάθεια μείωσης του ρόλου της
ΔΕΗ.