Mην τους… θυμώνετε

Ανησυχία επικρατεί στην Αθήνα για ενδεχόμενη σκλήρυνση της Άγκυρας στα
ελληνοτουρκικά και το Αιγαίο μετά τη σημερινή ανακοίνωση της Έκθεσης Προόδου
και της Εταιρικής Σχέσης της Τουρκίας από την Κομισιόν, καθώς είναι γνωστό πως
και τα δύο κείμενα θα συνιστούν κόλαφο για την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας.

H έκθεση αναφέρεται λεπτομερώς σε όλες τις ελλείψεις, ολιγωρίες και
παραλείψεις της Τουρκίας να συμμορφωθεί προς το κράτος Δικαίου. Τα
βασανιστήρια, οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων – ιδιαιτέρως γυναικών
και παιδιών – και των δικαιωμάτων Κούρδων, Ελλήνων και άλλων κοινοτήτων και
μειονοτήτων, περιγράφονται με κάθε λεπτομέρεια. Επίσης επισημαίνεται η
«ανορθόδοξη» σχέση στρατού και κράτους – με τους στρατηγούς να ελέγχουν σε
μεγάλο βαθμό το σύστημα – αλλά και οι υπερεξουσίες που έχουν οι αστυνομικές
και δικαστικές αρχές, οι οποίες παραβιάζουν τους νόμους. Εξέχουσα θέση στην
έκθεση έχουν οι παραβιάσεις του δικαιώματος της έκφρασης, καθώς απαριθμώνται
οι συγγραφείς και δημοσιογράφοι που διώκονται επειδή εξέφρασαν την άποψή τους.
Τέλος επισημαίνεται το γεγονός ότι η Τουρκία δεν έχει εξομαλύνει τη σχέση της
με την Κύπρο ούτε έχει προχωρήσει με την Ελλάδα στην επίλυση του «ζητήματος
του Αιγαίου».

Κύμα εθνικισμού

Με βάση την έκθεση, η Εταιρική Σχέση προσδιορίζει τις βραχυπρόθεσμες
υποχρεώσεις που πρέπει να ικανοποιήσει η Τουρκία σε διάστημα ενός – δύο ετών.
Αυτές ούτε λίγο ούτε πολύ ανέρχονται σε 150 (!) και καλύπτουν σχεδόν όλες τις
ελλείψεις που διαπιστώνει η Έκθεση.

Στην Άγκυρα και στις Βρυξέλλες αναμένεται με αγωνία η αντίδραση που θα
συναντήσει η δημοσιοποίηση των κειμένων. Κι αυτό διότι, όπως έλεγαν
διπλωματικές πηγές, στην Τουρκία υπάρχει το τελευταίο διάστημα ένα ογκούμενο
κύμα εθνικισμού, που αρχίζει να παίρνει αντιευρωπαϊκή μορφή. Μάλιστα ο γνωστός
δημοσιογράφος Μεχμέτ Αλί Μπιράντ, στο χθεσινό άρθρο του στην «Τέρκις Ντέιλι
Νιουζ», εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι μαζικά και σχεδόν χωρίς
αντίλογο παραποιούνται οι αποφάσεις της Ευρώπης, έτσι ώστε να παρουσιάζονται
υποσκάπτουσες την εθνική ακεραιότητα της Τουρκίας.

Διπλωμάτες σε Αθήνα και Βρυξέλλες φοβούνται πως από αύριο αυτό το εθνικιστικό
κύμα μπορεί να οξυνθεί, υποχρεώνοντας την κυβέρνηση Ερντογάν σε περαιτέρω
ολιγωρία προς τις ευρωπαϊκές της υποχρεώσεις – κάτι που με τη σειρά του θα
δικαιώσει όσους υποστήριζαν εξ αρχής ότι η Τουρκία δεν είναι σε θέση να
προσαρμοστεί στην Ευρώπη κι ως εκ τούτου θα πρέπει να επιλεγεί η μορφή της
«ειδικής σχέσης» αντί της πλήρους ένταξης. Στην Αθήνα ανησυχούν και για έναν
πρόσθετο λόγο: μήπως η Άγκυρα, αδυνατώντας να αμφισβητήσει τις ευρωπαϊκές
«εντολές», επιλέξει να ακολουθήσει σκληρή γραμμή έναντι της Ελλάδας, σε μια
προσπάθεια καθησυχασμού των στρατηγών και της κοινής γνώμης.

Στην περίπτωση αυτή η ελληνική κυβέρνηση θα βρεθεί στην παράδοξη θέση να είναι
αυτή που υπερασπίστηκε περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα – μέλος την
έναρξη των διαπραγματεύσεων της Τουρκίας κι αυτή που, τελικώς, έχει το
μεγαλύτερο κόστος.