«Ξένοι» για πάντα…

Οι εικόνες των εξαγριωμένων νέων μπροστά στις φλόγες από τα καιγόμενα
αυτοκίνητα ήρθαν σαν μια δυσάρεστη υπενθύμιση για τους Γάλλους. Εκείνοι που
μερικές εβδομάδες νωρίτερα εξέφραζαν την αγανάκτησή τους για τη ζοφερή μοίρα
των μαύρων της Νέας Ορλεάνης διαπιστώνουν τώρα πως υπάρχουν μη προνομιούχοι
και στη δική τους χώρα.

Οι εικόνες των φλεγόμενων I.X. και κτιρίων ήρθαν σαν μια δυσάρεστη υπενθύμιση για τους Γάλλους. Εκείνοι που μερικές εβδομάδες νωρίτερα εξέφραζαν την αγανάκτησή τους για τη ζοφερή μοίρα των μαύρων της Νέας Ορλεάνης, διαπιστώνουν τώρα πως υπάρχουν μη προνομιούχοι και στη δική τους χώρα

H Γαλλία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με τους «Τάιμς της Νέας Υόρκης»,
πληρώνουν το τίμημα της Ιστορίας. Υπάρχουν τρία βασικά μοντέλα ενσωμάτωσης
στην Ευρώπη. Μπορεί να βρει κανείς ελαττώματα και στα τρία.

1. H Γερμανία και η Αυστρία ακολούθησαν την πολιτική των
«φιλοξενούμενων εργατών» (η οποία σήμερα πια έχει απαξιωθεί). Ήταν βασισμένη
στην ιδέα ότι οι μετανάστες ήταν προσωρινοί εργαζόμενοι, οι οποίοι αργά ή
γρήγορα θα επέστρεφαν στην πατρίδα τους. Όμως, οι «φιλοξενούμενοι» έμειναν και
τα παιδιά τους που γεννήθηκαν στην Ευρώπη άρχισαν να ζητούν ίσα πολιτικά και
κοινωνικά δικαιώματα. H Γερμανία πρόσφατα λαμβάνει πιο δραστικά μέτρα
ενσωμάτωσης. Τα παιδιά που γεννιούνται εκεί από ξένους γονείς γίνονται
Γερμανοί πολίτες με τη γέννησή τους. Εκατοντάδες Γερμανοί τουρκικής καταγωγής
ψήφισαν στις πρόσφατες προεδρικές εκλογές.

2. H πολιτική που ακολούθησε η Βρετανία ήταν παρόμοια με εκείνη που
ακολουθούν οι ΗΠΑ. Οι μετανάστες που πήγαιναν εκεί από τις χώρες της
Κοινοπολιτείας αποκτούσαν αμέσως δικαίωμα ψήφου, ώσπου η Μάργκαρετ Θάτσερ
έθεσε τέλος σε αυτή την πολιτική το 1981. H νομοθεσία επέτρεψε τη συγκρότηση
ισχυρών κοινοτήτων μεταναστών, οι οποίες συνασπίστηκαν και διεκδίκησαν τα
δικαιώματά τους.

3. H Γαλλία παρέχει και στους δικούς της μετανάστες το δικαίωμα να
γίνουν Γάλλοι πολίτες, αλλά η διαδικασία είναι χρονοβόρα. Επίσης, πολλοί
Αλγερινοί που είχαν πάει στη Γαλλία για να εργαστούν μετά τον πόλεμο της
ανεξαρτησίας από τους Γάλλους ήταν απρόθυμοι να πάρουν τη γαλλική υπηκοότητα,
μολονότι είχαν φτιάξει μια νέα ζωή στη Γαλλία. Όμως, η Γαλλία αποθαρρύνει
οτιδήποτε θα μπορούσε να προκαλέσει διχασμό. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του
1980, οι ξένοι χρειάζονταν κυβερνητική άδεια για να ιδρύσουν σωματεία. Και
μόλις το 2003 η γαλλική κυβέρνηση ενθάρρυνε τη συγκρότηση μιας
αντιπροσωπευτικής οργάνωσης των Γάλλων μουσουλμάνων για διάλογο με την
πολιτεία. Οι πολιτισμικές απαγορεύσεις, όπως η απαγόρευση της μαντίλας στα
σχολεία, οδήγησαν στην αποξένωση των νεαρών Γάλλων αφρικανικής και αραβικής
καταγωγής από τον υπόλοιπο κοινωνικό ιστό, που ένιωσαν αποκλεισμένοι και
εγκαταλειμμένοι σε ένα γκέτο. «H εικόνα της Γαλλίας ως μιας χώρας που αρνείται
να αναγνωρίσει τη διαφορετικότητα είναι εν μέρει αληθινή», λέει ο Πατρίκ Βεΐλ,
ειδικός του Γερμανικού Ταμείου Μάρσαλ στη μετανάστευση και την ενσωμάτωση.
«Όμως, τώρα γίνεται διάλογος για τα βήματα που πρέπει να γίνουν ώστε να
αλλάξει αυτό». Τώρα, ύστερα από έναν νεκρό και 300 εξεγέρσεις στα γκέτο των
μεταναστών.

* Ο συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης μιλάει για τις εξεγέρσεις
στη σελίδα 24.