«H ξενοφοβία έχει γίνει κάτι σαν λαϊκό πάθος»

O Βρετανός ιστορικός Έρικ Χόμπσμπομ

ΓΙΑ ΕΞΕΓΕΡΣΕΙΣ και εξεγερμένους έχει γράψει εκατοντάδες σελίδες ο
Βρετανός ιστορικός Έρικ Χόμπσμπομ. «H φωτιά της Γαλλίας μπορεί να εξαπλωθεί
και αλλού», λέει σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Στάμπα». Οι εξεγέρσεις για
τις οποίες έγραψε στα βιβλία του είναι διαφορετικές από τις σημερινές. «Οι
εξεγερμένοι που μελέτησα δρούσαν με πρωτόγονους τρόπους, δεν ήταν
καλλιεργημένοι. Αυτοί που βλέπω τώρα στο προσκήνιο μού φαίνεται να έχουν
μεγαλύτερη επίγνωση των προβλημάτων που βασανίζουν τη σύγχρονη κοινωνία. Έχουν
εξεγερθεί κυρίως επειδή είναι νεαροί που ζητούν μια θέση στην κοινωνία και δεν
μπορούν να τη βρουν, για λόγους οικονομικούς αλλά και φυλετικούς». Όμως ποια
είναι τα οικονομικά αίτια; «Κυρίως η ανεργία. Εδώ δεν πρόκειται για μαζικές
εξεγέρσεις. Αφορούν τους Αφρικανούς μετανάστες, που είναι ταυτόχρονα
πρωταγωνιστές και θύματα», λέει ο Βρετανός ιστορικός. «H μοναδική πλευρά της
παγκοσμιοποίησης που είναι πραγματικά χρήσιμη για τους φτωχούς είναι η
δυνατότητα να μεταναστεύσει, σε χώρες όμως όπου η ζωή είναι ιδιαίτερα δύσκολη
και όπου δεν υπάρχουν θέσεις εργασίας χωρίς προσόντα, ούτε καν κακοπληρωμένες.
Αυτό ισχύει τόσο στη Γαλλία όσο και την Αγγλία». Τον περίγυρο στον οποίο είναι
αναγκασμένοι να ζουν αυτοί οι άνθρωποι, ο Χόμπσμπομ δεν διστάζει να τον
χαρακτηρίσει ρατσιστικό. «H ξενοφοβία έχει γίνει κάτι σαν λαϊκή ιδεολογία ή,
θα τολμούσα να πω, ένα λαϊκό πάθος, σε όλες σχεδόν τις χώρες που δέχονται
μετανάστες. Στην οργάνωση των σύγχρονων δυτικών κοινωνιών, η ξενοφοβία παίζει
έναν ρόλο υπολογίσιμο, είναι ένας παράγοντας σημαντικός». Ο Χόμπσμπομ δεν
πιστεύει ότι η εξέγερση θα τελειώσει στη Γαλλία. «Νομίζω ότι η εξέγερση θα
μπορούσε να εξαπλωθεί και αλλού, έστω κι αν παραμείνει ένα φαινόμενο
περιορισμένο, επειδή δεν χρειάζονται πολλά άτομα για να βάλουν φωτιά σε ένα
αυτοκίνητο. Όμως, υπάρχουν ορατά κίνητρα για εξεγέρσεις και αυτό τις κάνει
κατά κάποιον τρόπο τόσο αποτελεσματικές. Μπορούν να βρουν μιμητές. Γι’ αυτό
είναι πιθανό, αν και δεν γνωρίζω την κατάσταση από κοντά, αντί να εξαντληθούν,
να εξαπλωθούν αυτές οι εξεγέρσεις».