Έκθεση – κόλαφος για την Tουρκία

Προβληματισμό και ανησυχία προκαλεί στην Αθήνα, όπως και σε αρκετές άλλες
ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, το περιεχόμενο της Έκθεσης Προόδου για την Τουρκία,
για το έτος 2005, που πρόκειται να δοθεί στη δημοσιότητα στις 9 Νοεμβρίου και
το κείμενο της οποίας έχουν στη διάθεσή τους «TA NEA». Κι αυτό διότι
αναμένεται να πυροδοτήσει εκ νέου συζητήσεις για το κατά πόσον η Τουρκία
αγγίζει έστω και κατ’ ελάχιστον τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές ενός κράτους
δικαίου και, άρα, μήπως η πορεία της προς την Ευρώπη θα έπρεπε να είναι πολύ
πιο συγκρατημένη.

H Έκθεση Προόδου για την Τουρκία αναμένεται να προκαλέσει ανησυχία και προβληματισμό για το κατά πόσον η πορεία της Άγκυρας προς την Ευρώπη θα έπρεπε να είναι πολύ πιο συγκρατημένη

Μέσα από την έκθεση αναδύεται η εικόνα μιας χώρας όπου εξακολουθούν να
υφίστανται βασανιστήρια και οι βασανιστές να μην τίθενται καν σε
διαθεσιμότητα. Όπου παραβιάζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και οι
επιφορτισμένοι με την παρακολούθηση της κατάστασής τους υποχρεώνονται σε
παραίτηση. Όπου γυναίκες και παιδιά αντιμετωπίζονται ως πολίτες δεύτερης
κατηγορίας. Όπου οι μη μουσουλμανικές μειονότητες και κοινότητες βλέπουν τις
περιουσίες τους να κατάσχονται. Όπου η οικουμενικότητα του Πατριαρχείου δε
γίνεται αποδεκτή και η Σχολή της Χάλκης παραμένει κλειστή. Όπου το casus belli
στην περίπτωση επέκτασης των χωρικών υδάτων της Ελλάδας είναι εν ισχύι. Όπου
συγγραφείς, δημοσιογράφοι και διανοούμενοι φυλακίζονται για τις απόψεις τις
οποίες εξέφρασαν.

H έκθεση, που αριθμεί 149 σελίδες, αποτελεί και τη βάση της Εταιρικής Σχέσης,
του κειμένου που επίσης θα δοθεί στη δημοσιότητα την Τετάρτη και το οποίο
περιγράφει αναλυτικά τους όρους που οφείλει να εκπληρώσει η Τουρκία.

Στο κεφάλαιο «Γενική αποτίμηση», η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει πως «ο
ρυθμός της αλλαγής έχει επιβραδυνθεί το 2005 και η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων
παραμένει άνιση». Συνοψίζοντας, μάλιστα, τα ευρήματα της εξέτασης, επισημαίνει
ότι:

1. «Σημαντικές περαιτέρω προσπάθειες απαιτούνται όσον αφορά τις
βασικές ελευθερίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα, ειδικά την ελευθερία της
έκφρασης, τα δικαιώματα των γυναικών, τις θρησκευτικές ελευθερίες, τα
συνδικαλιστικά και τα πολιτιστικά δικαιώματα.

2. Έχουν υπάρξει μια σειρά από δικαστικές αποφάσεις, ιδιαιτέρως σε
σχέση με την έκφραση απόψεων σε παραδοσιακά ευαίσθητα θέματα, που έχουν
οδηγήσει και σε διώξεις και καταδίκες. Οι μεταρρυθμίσεις που αφορούν τις
σχέσεις κράτους – στρατού έχουν συνεχισθεί, αλλά οι ένοπλες δυνάμεις
εξακολουθούν να ασκούν σημαντική επιρροή εκδίδοντας δημόσιες ανακοινώσεις για
τις πολιτικές εξελίξεις και τις κυβερνητικές πολιτικές.

3. Οι καταγγελίες για βασανισμούς και κακομεταχείριση παραμένουν συχνές
κι αυτοί που πραγματοποιούν αυτά τα εγκλήματα συχνά εξακολουθούν να απολαύουν
ασυλίας.

4. Όσον αφορά την ελευθερία της θρησκείας, παρά τα κάποια ad hoc μέτρα,
οι θρησκευτικές μειονότητες και κοινότητες εξακολουθούν να μην έχουν νομικό
καθεστώς.

5. Καμιά εκπομπή στα κουρδικά δεν έχει εγκριθεί ακόμη, τα μαθήματα
κουρδικής έχουν σταματήσει και πολιτικοί εξακολουθούν να καταδικάζονται για τη
χρήση της κουρδικής γλώσσας.

6. Οι πρόσφυγες στο εσωτερικό της χώρας συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν
δυσκολίες».

Προκλητικές διατυπώσεις για το Αιγαίο

Προκλητική για την Ελλάδα είναι η διατύπωση στην έκθεση της Κομισιόν που
περιγράφει τις αξιώσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο. Στο κεφάλαιο που αναφέρεται
στα «Περιφερειακά θέματα», η Επιτροπή επαναλαμβάνει τις συνήθεις διαπιστώσεις
της για την Κύπρο, σημειώνοντας πάντως ότι η Τουρκία συνέχισε να προβάλλει
βέτο για την είσοδο της Κύπρου σε διεθνείς οργανισμούς, κάτι που το
διαπραγματευτικό πλαίσιο δεν της επιτρέπει. Στο ζήτημα όμως των
ελληνοτουρκικών σχέσεων, η Κομισιόν διαπιστώνει: «Οι σχέσεις ανάμεσα στην
Ελλάδα και την Τουρκία συνέχισαν να εξελίσσονται θετικά. Ωστόσο, παρά τους 31
γύρους συναντήσεων από το 2002, τα μέρη δεν έχουν καταφέρει ακόμη να επιτύχουν
μια συνολική διευθέτηση της διαφοράς του Αιγαίου». Η Κομισιόν θεωρεί πως
αντικείμενο της ελληνοτουρκικής προσέγγισης είναι «η διαφορά του Αιγαίου» –
δεν είναι, δηλαδή, ούτε η υφαλοκρηπίδα μόνον, όπως θεωρεί η ελληνική πλευρά,
ούτε οι τουρκικές διεκδικήσεις, αλλά ένα «πακέτο προβλημάτων» υπό την
διατύπωση «Αιγαίο». Με την έννοια αυτή, θα μπορούσε να περιλαμβάνει από τις
γκρίζες ζώνες μέχρι τα χωρικά ύδατα και από την υφαλοκρηπίδα μέχρι το εύρος
του εναέριου χώρου .