«Δρόμοι του χρυσού» τα μεγάλα οδικά έργα

Δεξαμενή άντλησης σημαντικών κερδών αποτελούν για τους αναδόχους τους τα
μεγάλα οδικά έργα, και οι πρώτες ενδείξεις γι’ αυτό έρχονται από την Αττική
Οδό και τη γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου: Τα έσοδα από την Αττική Οδό υπερβαίνουν τα
200 εκατ. ευρώ, σε ετήσια βάση, ενώ από τη γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου τα 40 εκατ.
ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η κοινοπραξία «Αττική Οδός» θα εισπράξει, στα 25
χρόνια που θα διαρκέσει η εκμετάλλευση του έργου, περί τα 4 δισ. ευρώ (από τα
οποία τα 900 εκατ. ευρώ θα είναι καθαρά κέρδη), ενώ η κοινοπραξία «Γέφυρα»,
που θα εκμεταλλεύεται το έργο για 35 χρόνια, θα εισπράξει πάνω από 1,5 δισ.
ευρώ (και θα πραγματοποιήσει καθαρά κέρδη 200 εκατ. ευρώ).

H νέα «φουρνιά»

Ανάλογα μεγάλες υπολογίζεται ότι θα είναι οι εισπράξεις που θα
πραγματοποιήσουν και οι κοινοπραξίες που θα αναλάβουν τη νέα «φουρνιά» των
μεγάλων οδικών έργων που προγραμματίζεται να αρχίσουν να κατασκευάζονται στα
επόμενα 2 – 3 χρόνια. Πρόκειται για τα έργα Τμήμα Μαλιακός – Κλειδί του ΠΑΘΕ,
Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας, Οδικά Έργα της Αττικής, Αυτοκινητόδρομος
Κόρινθος – Τρίπολη – Καλαμάτα και κλάδος Λεύκτρα – Σπάρτη, Ιόνια Οδός και
Ελευσίνα – Κόρινθος – Πάτρα του ΠΑΘΕ. Ο προϋπολογισμός των έργων αυτών
υπολογίζεται ότι θα υπερβεί τα 8 δισ. ευρώ, ενώ οι προσδοκίες γι’ αυτά τα
σίγουρα και διόλου ευκαταφρόνητα κέρδη έχουν «ανάψει» μάχες ανάμεσα στις
κοινοπραξίες που τα διεκδικούν.

Αττική Οδός

H Αττική Οδός είναι το πρώτο – και ίσως και το τελευταίο – από τα μεγάλα
αυτοχρηματοδοτούμενα έργα που κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από «ελληνικά
χέρια», σε αντίθεση με το Αεροδρόμιο των Σπάτων ή τη Γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου,
στα οποία το «πάνω χέρι» είχαν η γερμανική Hochtief και η γαλλική Vinci,
αντίστοιχα. H κοινοπραξία «Αττική Οδός», που κατασκεύασε το έργο και θα το
εκμεταλλεύεται μέχρι και το 2025, φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ικανοποιημένη
από τα έσοδα που εισπράττει – κυρίως από τα διόδια και, ως έναν βαθμό, και από
τους σταθμούς εξυπηρέτησης αυτοκινητιστών. Έτσι δεν είναι τυχαίο που πρόσφατα
πρότεινε στο Ελληνικό Δημόσιο την προέκταση της Αττικής Οδού κατά 76
χιλιόμετρα. H πρόταση αυτή συνοδεύεται από ιδιαίτερα δελεαστικούς όρους, καθώς
το «νέο έργο» προβλέπει μηδενική επιβάρυνση του Δημοσίου και, σε αντάλλαγμα,
ζητείται η παράταση – κατά 5 έως 8 χρόνια – του χρόνου εκμετάλλευσης της
Αττικής Οδού στο σύνολό της.

Το συνολικό κόστος του έργου ανήλθε στο 1,3 δισ. ευρώ, από τα οποία το 1 δισ.
ευρώ επιβάρυνε την κατασκευάστρια κοινοπραξία (δανεισμός και ίδια κεφάλαια)
και τα υπόλοιπα 300 εκατ. ευρώ το Δημόσιο. Υπολογίζεται ότι οι ετήσιες
εισπράξεις της κοινοπραξίας θα ανέρχονται, κατά μέσον όρο, στα 200 εκατ. ευρώ.
Μέχρι το 2012, που θα είναι και η πρώτη κερδοφόρα χρήση, σχεδόν το ένα τρίτο
των εσόδων θα πηγαίνει για την αποπληρωμή του τραπεζικού δανεισμού (ύψους 800
εκατ. ευρώ), άλλο ένα τρίτο θα καλύπτει τις λειτουργικές δαπάνες, και το
υπόλοιπο θα καλύπτει φορολογικές και μη υποχρεώσεις τής κοινοπραξίας προς το
Δημόσιο.

Στελέχη της κοινοπραξίας «Αττική Οδός» εκτιμούν ότι τα πρώτα καθαρά κέρδη θα
αρχίσουν να εισρέουν με τη μορφή μερισμάτων στα ταμεία των εταιρειών που
συμμετέχουν σε αυτήν από το 2012 και μετά. Στην εταιρεία εκμετάλλευσης της
Αττικής Οδού συμμετέχουν σήμερα πέντε ελληνικοί κατασκευαστικοί όμιλοι. Το
μεγαλύτερο ποσοστό ανήκει στον όμιλο της Ελληνικής Τεχνοδομικής, που ελέγχει
συνολικά περίπου το 39%, το αμέσως μεγαλύτερο ποσοστό (της τάξεως του 30,83%)
ελέγχει ο όμιλος J&Ρ Άβαξ, ποσοστό περί το 20,8% ελέγχει ο όμιλος της
Παντεχνικής, και το υπόλοιπο ποσοστό ο όμιλος της Αττικάτ.

Ρίο – Αντίρριο

Το έργο κόστισε 816 εκατ. ευρώ, από τα οποία 370 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν σε
δάνειο που πήρε από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων η κατασκευάστρια
κοινοπραξία «Γέφυρα», 65,2 εκατ. ευρώ σε ίδια κεφάλαια της κοινοπραξίας, και
τα υπόλοιπα 384 εκατ. ευρώ σε δημόσια δαπάνη. H κοινοπραξία «Γέφυρα» έχει
μπροστά της 34 ολόκληρα χρόνια για να αποσβέσει τα κεφάλαια που επένδυσε και
να φύγει από το Ρίο – Αντίρριο με τα κέρδη που προσδοκά. Υπολογίζεται ότι στη
διάρκεια των 35 ετών εκμετάλλευσης του έργου, τα έσοδα από τα διόδια θα
ανέλθουν σε 1,7 δισ. ευρώ. Από τα 40 εκατ. ευρώ που προβλέπεται να είναι τα
έσοδα της κοινοπραξίας για το 2005, 33,5 εκατ. ευρώ πηγαίνουν για αποπληρωμή
του δανείου και για λειτουργικές δαπάνες και τα υπόλοιπα 6,5 εκατ. ευρώ
αποτελούν τα προ φόρων κέρδη της κοινοπραξίας. Αυτό σημαίνει ότι το 2040 (που
θα παραδώσει τα «κλειδιά» της Γέφυρας στο Δημόσιο) τα προ φόρων κέρδη της
κοινοπραξίας θα υπερβούν τα 200 εκατ. ευρώ. Επισημαίνεται ότι η «Γέφυρα» είναι
υποχρεωμένη να λειτουργεί μέσα σε ένα σχετικά ανταγωνιστικό περιβάλλον, αφού
τα ferry boats, με ναύλα μειωμένα έως και 30%, αποσπούν σημαντικό μέρος της
μεταφοράς μεγάλων οχημάτων.

Σε αντίθεση με την Αττική Οδό, που είναι ένα αμιγώς ελληνικό έργο, στη γέφυρα
Ρίου – Αντιρρίου, το μεγαλύτερο ποσοστό ανήκει στον γαλλικό όμιλο Vinci, που
ελέγχει το 53% της σχετικής κοινοπραξίας. Το υπόλοιπο 47% μοιράζονται πέντε
ελληνικές εταιρείες. Ποσοστό της τάξεως του 15,5% ελέγχει η εταιρεία Άκτωρ,
11,2% η J&Ρ Άβαξ, από 7,7% οι εταιρείες Αθηνά και Προοδευτική, ενώ ποσοστό
της τάξεως του 4,8% κατέχει η Παντεχνική.