Mικρά σούπερ μάρκετ από τις μεγάλες αλυσίδες

Με μικρά καταστήματα που διαθέτουν μοντέρνο σχεδιασμό και περισσότερους από
2.000 κωδικούς προϊόντων στα ράφια τους, τα μεγάλα σούπερ μάρκετ μπαίνουν στην
αγορά των convenience stores αξιοποιώντας το διευρυμένο ωράριο λειτουργίας που
έχουν τα παραδοσιακά ψιλικατζίδικα και γαλακτοπωλεία. H απόκτηση του 34% της
αλυσίδας ΟΚ Anytime Markets και η πιλοτική λειτουργία – εδώ και μερικούς μήνες
– της αλυσίδας Smile Markets στη Βόρεια Ελλάδα από την Carrefour-Μαρινόπουλος,
η κινητικότητα που δείχνει η A-B Βασιλόπουλος για την ανάπτυξη καταστημάτων
μικρού και ευέλικτου τύπου με την επωνυμία ΑΒ Shop & Go και των AB Food
Market, αλλά και οι πληροφορίες που θέλουν και τη γερμανική εταιρεία Tengelman
να ενδιαφέρεται γι’ αυτή την αγορά μικρών καταστημάτων, δίνουν το στίγμα για
το τι πρόκειται να συμβεί στο λιανικό εμπόριο τα επόμενα χρόνια.

16 ώρες την ημέρα

Τα convenience stores είναι μικρά καταστήματα με ωράριο λειτουργίας από τις 7
το πρωί έως τις 11 το βράδυ, με χαμηλές τιμές, πλήθος προϊόντα και μοντέλο
ανάπτυξης που βασίζεται στη μέθοδο του φραντσάιζινγκ. Τα «επώνυμα»
ψιλικατζίδικα, όπως τα ονομάζουν, φιλοδοξούν να κατακτήσουν – σε σύντομο
χρονικό διάστημα – σημαντικά μερίδια μιας κατακερματισμένης αγοράς, η οποία
αριθμεί πάνω από 6.000 σημεία πώλησης στην Αττική και περί τα 12.000 συνολικά
στην Ελλάδα. Την αρχή έκαναν το 1992 τα Ola Stores, ενώ σήμερα αλυσίδες
«ψιλικατζίδικων» (ΟΚ Anytime Markets, Smile Market, Ola Stores, Mini Mart,
Ελληνικόν και Fresh Express) προσφέρουν καθημερινά 16ωρη εξυπηρέτηση στους
καταναλωτές.

Μικρά και… πλούσια

Πρόκειται για χώρους έκτασης από 50 τ.μ. έως 100 τ.μ. που διαθέτουν 2.000 –
2.500 κωδικούς τυποποιημένων προϊόντων διατροφής και 1.000 κωδικούς προϊόντων
καπνού και Τύπου. Στα ράφια των καταστημάτων αυτών οι καταναλωτές βρίσκουν
συσκευασμένα τρόφιμα, γαλακτοκομικά, αρτοσκευάσματα, είδη προσωπικής
φροντίδας, εφημερίδες, περιοδικά και ποτά, ενώ σε ορισμένα καταστήματα
προσφέρονται και εξειδικευμένες υπηρεσίες, όπως εμφάνιση φιλμ, φωτοτυπίες και
αποστολή φαξ.

Όπως λέει εκπρόσωπος μιας εκ των επιχειρήσεων που ήδη έχουν εκδηλώσει
ενδιαφέρον για την ανάπτυξη του νέου μοντέλου καταστημάτων, μόνο η αγορά της
Αττικής «χωράει» περί τα 400 έως 500 καταστήματα αυτού του είδους, πράγμα που
αποτελεί δέλεαρ για τους μεγάλους του λιανεμπορίου, οι οποίοι θεωρούν ότι τα
καταστήματα αυτού του τύπου δεν είναι ανταγωνιστικά προς τα παραδοσιακά σούπερ
μάρκετ αλλά λειτουργούν συμπληρωματικά σε ό,τι αφορά τις αγορές των
καταναλωτών. H έλλειψη μεγάλων χώρων εντός των μεγάλων πόλεων για την
περαιτέρω ανάπτυξη των δικτύων των αλυσίδων σούπερ μάρκετ, αλλά και η στροφή
τους στο φραντσάιζινγκ για την επέκτασή τους και εκτός Αττικής αποτελούν δύο
από τους σημαντικότερους λόγους που οι «μεγάλοι» του λιανεμπορίου μπήκαν στην
αγορά των convenience stores. To πλεονέκτημά τους έναντι των ανταγωνιστών τους
– που είναι τα παραδοσιακά, μικρά ψιλικατζίδικα – είναι οι τιμές τους, έως και
10% χαμηλότερες.

Ανοίγουν νέα καταστήματα

Στόχος της Ola Stores, η οποία ιδρύθηκε το 2002 και είναι η πρώτη αλυσίδα
«επώνυμων ψιλικατζίδικων», είναι μέχρι το τέλος του έτους ο αριθμός των
καταστημάτων της να έχει φτάσει τα 45, ενώ σχεδιάζει την επέκταση των
δραστηριοτήτων της και εκτός Αθηνών, με την προοπτική να φτάσει τα 200
καταστήματα έως το 2007. Στην επέκταση του δικτύου της στοχεύει και η ΟΚ
Anytime Markets (συμφερόντων Carrefour), η οποία διαθέτει ήδη 17 καταστήματα
στην Αττική ενώ άλλα τέσσερα βρίσκονται στο στάδιο της κατασκευής. Μάλιστα,
εντός του Νοέμβριου αναμένεται και η λειτουργία των πρώτων πιλοτικών
καταστημάτων της στη Θεσσαλονίκη. Μία ακόμα αλυσίδα νέου τύπου ψιλικατζίδικων
είναι το Ελληνικόν, που άρχισε τη λειτουργία του από τη Λάρισα, είναι
ιδιοκτησίας της Food Networks και δραστηριοποιείται από τον Νοέμβριο του 2004.
Το δίκτυο της αλυσίδας αναμένεται να φτάσει τα 16 σημεία πώλησης έως το τέλος
του 2005. Πιλοτικά έχει αρχίσει τη λειτουργία της – με πέντε καταστήματα – και
η Mini Mart με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Με δύο καταστήματα έχει αρχίσει να
δραστηριοποιείται και η Fresh Express του Ομίλου Βερούκα. Τέλος, οι
πληροφορίες θέλουν να περιλαμβάνεται στα σχέδια του γερμανικού κολοσσού
Tengelman η ανάπτυξη αλυσίδας καταστημάτων τύπου convenience stores.

Επένδυση 80.000 ευρώ

Το ύψος της επένδυσης ανά κατάστημα – σύμφωνα με τους εκπροσώπους των
εταιρειών – ανέρχεται σε περίπου 60.000 ευρώ και σε αυτή περιλαμβάνονται –
πέρα από την απόκτηση και χρήση της φίρμας, όταν πρόκειται για κατάστημα
φραντσάιζινγκ – η αγορά του εξοπλισμού και το κόστος των εργασιών που
απαιτούνται για την ανακαίνιση του χώρου. Στα χρήματα αυτά, όμως, πρέπει να
προστεθεί και το κόστος για την αγορά των πρώτων εμπορευμάτων, το οποίο
ανέρχεται στα 20.000 ευρώ. Όπως υπολογίζεται, η απόσβεση της συγκεκριμένης
επένδυσης πραγματοποιείται σε μια διετία.

Μικρότερες… μερίδες για φαστ φουντ και delivery

Πτώση 4,5% σημειώνουν οι πωλήσεις των αλυσίδων μαζικής εστίασης, ύστερα από 12
χρόνια συνεχούς ανάπτυξης με ρυθμούς που ξεπερνούσαν το 20%. Ιδιαίτερη σημασία
έχει το γεγονός ότι, εκτός από τη μείωση των πωλήσεων, πτώση πάνω από 5%
παρουσιάζει και η επισκεψιμότητα των καταστημάτων αυτής της κατηγορίας.

Τη μεγαλύτερη μείωση πωλήσεων καταγράφουν οι αλυσίδες delivery, οι οποίες
«καλύπτουν» το 1/3 της συνολικής αγοράς γρήγορου φαγητού. Οι επιχειρηματίες
χαρακτηρίζουν μεγάλο πλήγμα για τον κλάδο το πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί
από τη γρίπη των πουλερικών, κυρίως για τις επιχειρήσεις που έχουν ως βασικό
προϊόν το συγκεκριμένο είδος κρέατος.

Πρωταγωνιστές του κλάδου, ο οποίος αποτιμάται συνολικά σε 1,3 δισ. ευρώ και
μάλιστα με διαφορά, τόσο σε επίπεδο δικτύου καταστημάτων όσο και σε επίπεδο
πωλήσεων, είναι οι τρεις εισηγμένες εταιρείες Goody’s, Everest και Γρηγόρης
Μικρογεύματα, οι οποίες συνεχίζουν την αναπτυξιακή τους πορεία ανακοινώνοντας
νέα καταστήματα και συνεργασίες με έμφαση τις «κλειστές» αγορές (κλειστούς
αυτοκινητοδρόμους, πλοία, τρένα, εκπαιδευτικά ιδρύματα, νοσοκομεία κ.λπ.).

Αλλαγές στα μερίδια

Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη της εταιρείας ICAP για τον κλάδο, οι
ανακατατάξεις των μεριδίων στις επιμέρους κατηγορίες του κλάδου είναι
σημαντικές. Έτσι, αν και οι αλυσίδες προϊόντων τύπου burger εξακολουθούν να
κατέχουν την πρώτη θέση, έχει μειωθεί σημαντικά η συμμετοχή τους στο σύνολο
του κλάδου (από 61,1% το 1999, σε 41,7% το 2004). Τη δεύτερη θέση κατέχουν οι
αλυσίδες τύπου σνακ και σάντουιτς, που την τελευταία πενταετία αναπτύχθηκαν με
ρυθμούς 25,8%. Στην τρίτη θέση βρίσκονται οι αλυσίδες πίτσας (με 19,4%) και,
τέλος, τα σουβλατζήδικα (με 11,4%).