«Δουλεύουμε πια για τους μετόχους!»

«Δεν δουλεύουμε πια για την κοινωνία», παρατηρεί ο Κώστας Γαβράς, που μιλάει και για την Ευρώπη που την ελέγχουν πια όχι οι πολιτικοί αλλά η αγορά

«Οι κοινωνίες μας μάς ωθούν στον ατομικισμό. Δεν πιστεύουμε πια στο σύστημα,
ούτε στη Δημοκρατία ούτε στα συνδικάτα. Νομίζαμε ότι μετά την πτώση του
Τείχους θα ζούσαμε σε έναν παράδεισο Δημοκρατίας. Κάπου κάναμε λάθος. Πριν, ο
αγώνας, οι θέσεις, ήταν ξεκάθαρες. Σήμερα τίποτα δεν είναι ξεκάθαρο. Γι’ αυτό
ο ήρωάς μου αποφασίζει ότι το μόνο που μετρά είναι ο ίδιος κι η οικογένειά
του. Το πρόβλημα δεν είναι η ανεργία, αλλά ο φόβος της ανεργίας, η
ανασφάλεια», λέει ο Κώστας Γαρβράς σε συνέντευξή του στην ισπανική εφημερίδα
«El Pais», με αφορμή την προβολή της νέας ταινίας του «Το τσεκούρι» στην
Ισπανία.

«Στο παρελθόν αντιλαμβανόμασταν την Ευρώπη ως έναν τόπο απόλυτης ασφάλειας»,
λέει ο Έλληνας σκηνοθέτης. «Αυτό ήταν δυνατόν όσο η Ευρώπη παρέμενε κλειστή.
Τώρα ο ευρωπαϊκός χώρος έχει μετατραπεί σε μια υπεραγορά με χιλιάδες πόρτες,
που δεν την ελέγχουν οι πολιτικοί, αλλά η αγορά, οι μεγάλες εταιρείες. Τώρα
δεν δουλεύουμε για την κοινωνία, αλλά για τους μετόχους».

H συζήτηση περνά από την πολιτική στον κινηματογράφο και ο Γαβράς καλείται να
μιλήσει για το πόσο έχει αλλάξει το σινεμά από την εποχή που άρχισε ο ίδιος.
«Δραστικά», απαντά. «Δεν μπορείς πια να κάνεις σινεμά χωρίς την οικονομική
παρέμβαση της τηλεόρασης· και η τηλεόραση θέλει μόνο προϊόντα που προκαλούν
την ομοφωνία, που δεν αγγίζουν σοβαρά θέματα», τονίζει. Παραδέχεται ότι ο
κινηματογράφος πρέπει να περιέχει στοιχεία ψυχαγωγίας, αλλά δεν φτάνει μόνον
αυτό. «Πρέπει να περιέχει μια κριτική για την κοινωνία. Εγώ προέρχομαι από την
παράδοση της ελληνικής τραγωδίας. Αυτά που έγραφαν πριν από 2.500 χρόνια,
μιλούσαν για τα προβλήματα του ανθρώπου· γι’ αυτό συνεχίζουμε και σήμερα να
βλέπουμε και να κατανοούμε αυτά τα έργα. Αυτός είναι ο ρόλος του
κινηματογράφου και πνέει τα λοίσθια».

Ο Κώστας Γαβράς, όμως, έκανε σινεμά στο Χόλιγουντ και είχε επιτυχία. Σήμερα,
θα μπορούσε να γίνει κάτι τέτοιο; «Ήμουν στο Λος Άντζελες πριν από μερικούς
μήνες. Ξέρετε τι κάνει τώρα ο παραγωγός τού “Missing”; Τη “Μούμια”. Ήταν ένας
άνθρωπος φιλόδοξος, θαυμαστής του Γκοντάρ, αλλά τώρα, μου λέει, δεν μπορεί να
κάνει άλλα πράγματα», απαντά και δεν φαίνεται αισιόδοξος για τον ανεξάρτητο
αμερικανικό κινηματογράφο. «Το “Million Dolar Baby” ήταν μια καλή ταινία, αλλά
τι προτείνει αυτή η ταινία; Το ότι μια γυναίκα πρέπει να αφιερωθεί στην
πυγμαχία για να βγει μπροστά; Μάθαμε πολλά από το αμερικανικό σινεμά και μέχρι
τη δεκαετία του ’60 έκανε έργα με μεγάλο κοινωνικό βάθος. Πλέον δεν ισχύει
αυτό».