Όξυνση εν αιθρία με την Aλβανία

Ελληνοαλβανικό διπλωματικό επεισόδιο προκλήθηκε αιφνιδίως χθες, όταν ο
Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποχρεώθηκε να διακόψει ανεπίσημη επίσκεψή του στη
Νότιο Αλβανία.

Μετά από δυόμισι ώρες αναμονής στο Προξενείο του Αργυροκάστρου, η θωρακισμένη «Μερτσέντες» μπήκε στο προαύλιο του κτιρίου όπου επιβιβάστηκε ο κ. Παπούλιας επιστρέφοντας στην Ελλάδα. Στη διαδρομή μέχρι την Κακαβιά το προεδρικό αυτοκίνητο ήταν περικυκλωμένο από περιπολικά της αλβανικής Αστυνομίας, ακόμη και στα πλαϊνά του, ενώ είχε απαγορευτεί κάθε κυκλοφορία αυτοκινήτων στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας: όλα τα αυτοκίνητα υποχρεώνονταν να σταθμεύουν στην άκρη του δρόμου…

O Κάρολος Παπούλιας επέστρεψε στην Ελλάδα, ματαιώνοντας τη συνάντηση του με
τον Αλβανό ομόλογό του, όταν πληροφορήθηκε πως στους Αγίους Σαράντα είχαν
συγκεντρωθεί για να τον «υποδεχθούν» 150 Αλβανοί που φώναζαν συνθήματα υπέρ
της… Τσαμουριάς. «Εγώ τώρα φεύγω», είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στον
υπουργό Εξωτερικών Π. Μολυβιάτη ύστερα από δυόμισι ώρες αναμονής στο
Αργυρόκαστρο, οργισμένος από την αδυναμία των αλβανικών αρχών να απομονώσουν
τους διαδηλωτές. Λίγο αργότερα το υπουργείο Εξωτερικών προέβη σε εντονότατο
διάβημα στις αλβανικές αρχές, διότι «δεν έλαβαν τα αναγκαία μέτρα για να
αποθαρρύνουν γνωστά ακραία στοιχεία τα οποία, στην προσπάθειά τους να
παρεμποδίσουν την ομαλή εξέλιξη των σχέσεων των δύο χωρών, εμμένουν στην
προβολή απαράδεκτων, μη υπαρχόντων ζητημάτων, τη στιγμή που η Αλβανία
προσπαθεί να κάνει βήματα εκπλήρωσης των ευρωπαϊκών της προσδοκιών».

Προκλητική απάντηση

Στο διάβημα απάντησε με προκλητικό τρόπο η Αλβανική Προεδρία χαρακτηρίζοντας
«πρόσχημα» τους λόγους που επικαλέστηκε η ελληνική πλευρά για να διακόψει την
επίσκεψη. Το επεισόδιο που έπιασε στον ύπνο το υπουργείο Εξωτερικών – αν και
μερίδα του αλβανικού Τύπου είχε προαναγγείλει τη διαδήλωση διαμαρτυρίας
Τσάμηδων – δημιουργεί εκ των πραγμάτων, όπως έλεγαν διπλωματικές πήγες, ένα
ακόμη πρόβλημα στην ελληνική εξωτερική πολιτική. Μετά την ψυχρότητα με την
Τουρκία, αλλά και τη συνεχιζόμενη ένταση με την ΠΓΔΜ εξ αφορμής της ονομασίας
των Σκοπίων, τώρα η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη και με «αλβανικό αγκάθι».

H άρση του εμπολέμου

H παγίδα των Τσάμηδων, όμως, αποτελεί χτύπημα και για τον ίδιο τον Πρόεδρο της
Δημοκρατίας, ο οποίος ως υπουργός Εξωτερικών ήταν πρωτεργάτης στη σύσφιγξη των
ελληνοαλβανικών σχέσεων. Επί των ημερών του υπήρξε η άρση του εμπολέμου με την
Αλβανία ενώ ήταν ο πρώτος υπουργός Εξωτερικών δυτικής χώρας που επισκέφθηκε
την Αλβανία μετά το άνοιγμα των συνόρων το 1987.

Το ταξίδι Παπούλια αποτελούσε ανταπόδοση φιλικής επίσκεψης που είχε κάνει στα
Ιωάννινα ο Αλβανός Πρόεδρος, Άλφρεντ Μοϊσίου. Ο τελευταίος ήταν ο πρώτος ξένος
ηγέτης που έσπευσε να συγχαρεί τον Κάρολο Παπούλια τον περασμένο Απρίλιο όταν
ανέλαβε καθήκοντα. Κατά τις τότε συνομιλίες, όπως λένε κύκλοι της Προεδρίας, η
αλβανική πλευρά δεν έθεσε κανένα θέμα Τσάμηδων, το οποίο ανέκαθεν
«φιγουράριζε» στην ατζέντα κάθε ελληνοαλβανικής συνάντησης. Θέμα Τσάμηδων όμως
δεν ετέθη, σύμφωνα με πήγες της Προεδρίας, από την αλβανική πλευρά ούτε στην
προετοιμασία της επίσκεψης Παπούλια στην Αλβανία.

Πιάστηκαν στον ύπνο

Το υπουργείο Εξωτερικών, ως είθισται, έδωσε το «πράσινο φως» για το ταξίδι του
Προέδρου της Δημοκρατίας και ετοίμασε όλα τα απαραίτητα – από σημειώματα μέχρι
συνεννοήσεις για το πρόγραμμα. Πριν από δυο τρεις ημέρες, ωστόσο, εντοπίστηκαν
στον αλβανικό Τύπο μεμονωμένα, περιθωριακά δημοσιεύματα, που προέβλεπαν
«επεισόδια με Τσάμηδες» κατά τη συνάντηση των δύο Προέδρων. H Αθήνα
επικοινώνησε με τα Τίρανα κι έλαβε – προφορικές – διαβεβαιώσεις πως η
κατάσταση είναι υπό απόλυτο έλεγχο.

Χθες το πρωί, όμως, ενώ ο Κάρολος Παπούλιας βρισκόταν στο Αργυρόκαστρο έτοιμος
να αναχωρήσει για τους Αγίους Σαράντα, πληροφορήθηκε πως στην πλατεία της
πόλης (όπου το ξενοδοχείο στο οποίο θα γινόταν η συνάντηση με τον κ. Μοϊσίου),
είχαν συγκεντρωθεί καμία 150άρια αυτοαποκαλούμενοι Τσάμηδες (σ.σ.: Αλβανοί
πολίτες που υποστηρίζουν ότι δικαιούνται αποζημίωσης για απολεσθείσες
περιουσίες στην Ελλάδα).

Ύστερα από παρέλευση δυόμισι ωρών, οι διαδηλωτές δεν είχαν απομακρυνθεί και ο
κ. Παπούλιας παρέμεινε εγκλωβισμένος στο Αργυρόκαστρο. Κάπου εκεί, όπως λένε
διπλωματικές πηγές, η υπομονή του κ. Παπούλια εξαντλήθηκε και αποφάσισε να
επιστρέψει στην Ελλάδα – απόφαση με την οποία συμφώνησε και ο υπουργός των
Εξωτερικών.

Το αλβανικό αγκάθι

Διπλωματικές πηγές τόνιζαν πως η χρονική συγκυρία στην οποία εκδηλώνεται
«αλβανικό πρόβλημα» είναι εξαιρετικά κρίσιμη. Σημειώνεται τη στιγμή που και η
Ένωση ετοιμάζεται να ομαλοποιήσει τις σχέσεις της με τα Τίρανα, ενώ η διεθνής
κοινότητα έχει ενεργοποιήσει τις διαδικασίες για οριστικοποίηση του καθεστώτος
του Κοσόβου, με τους περισσότερους «παίκτες» να υποστηρίζουν την
ανεξαρτητοποίηση της σερβικής επαρχίας, είτε υπό κηδεμονία είτε χωρίς. Οι
εντάσεις στην περιοχή εμποδίζουν την Ελλάδα να παίξει ρόλο σταθεροποιητικό,
ενώ την καθιστούν μέρος του προβλήματος κάτι που απέφυγε να γίνει στο
παρελθόν, όταν τα Βαλκάνια… φλέγονταν.

Το… «αλβανικό επεισόδιο», προσέθεταν οι ίδιες πηγές, ασχέτως της εξέλιξής
του και του χειρισμού του ένθεν κι ένθεν, αφήνει αναπάντητα ορισμένα κρίσιμα
ερωτηματικά. Για παράδειγμα, οι Τσάμηδες που συγκεντρώθηκαν στους Αγίους
Σαράντα, ήταν «αυθορμήτως» κινούμενοι ή υποκινούμενοι από την αλβανική
κεντρική εξουσία; Και, δεύτερον, η αναχώρηση του Προέδρου της Δημοκρατίας ήταν
η ενδεδειγμένη απάντηση; Στα ερωτήματα αυτά, όπως και σε ορισμένα άλλα που
αφορούν στο συνολικότερο παιχνίδι στην περιοχή των Βαλκανίων, αναμένεται να
δώσουν απαντήσεις από σήμερα οι αρμόδιοι διπλωμάτες και η ηγεσία του
υπουργείου Εξωτερικών – έστω και… ανεπίσημα

ΣΚΛΗΡΗ ΔΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ

«Τέτοιες συμπεριφορές δεν συμβάλλουν στην ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας»

Με δήλωσή της η Προεδρία της «εκφράζει τη λύπη της για τη ματαίωση της
προγραμματισμένης άτυπης συνάντησης των Προέδρων της Ελλάδας και της Αλβανίας,
μετά από απαράδεκτες συμπεριφορές ακραίων στοιχείων που επιμένουν στην προβολή
ανύπαρκτων ζητημάτων. Τέτοιες συμπεριφορές δεν συμβάλλουν στην αμοιβαία
προσπάθεια συνεχούς βελτίωσης των διμερών σχέσεων και στην ευρωπαϊκή προοπτική
της Αλβανίας».

Αντιθέτως, η ανακοίνωση της Αλβανικής Προεδρίας δεν κινείται σε τόσο
χαμηλούς τόνους. «H απόφαση της ελληνικής πλευράς να ματαιώσει τη συνάντηση
μεταξύ των δύο Προέδρων είναι αδικαιολόγητο πρόσχημα, επικαλούμενο την
ειρηνική συγκέντρωση μιας μικρής ομάδας ατόμων της οργάνωσης Τσαμερία στην
πλατεία δίπλα στο ξενοδοχείο όπου θα διεξαγόταν η συνάντηση». Προστίθεται
ακόμη η έκφραση βαθιάς δυσαρέσκειας του Αλβανού Προέδρου, που κάνει λόγο για
«βεβιασμένη και ανεξήγητη απόφαση της ελληνικής πλευράς, στηριζόμενη στην
παραπληροφόρηση, παρά τις εγγυήσεις της αλβανικής πλευράς ότι πρόκειται για
ειρηνική διαδήλωση ασήμαντων διαστάσεων και υπό πλήρη μέτρα ασφαλείας». H
ανακοίνωση θεωρεί «γεγονός χωρίς προηγούμενο» το συμβάν, αλλά επισημαίνει πως
η Αλβανία πιστεύει στις καλές ελληνοαλβανικές σχέσεις και θα παραμείνει
δεσμευμένη στην αδιάκοπη βελτίωση των σχέσεων αυτών μέσω διαλόγου, αμοιβαίας
εμπιστοσύνης και ανοχής, προς όφελος των δύο χωρών, της ειρήνης και της
σταθερότητας στην περιοχή.

ΠΑΣΟΚ κατά «των ακραίων στοιχείων»

ΣΕ ΧΑΜΗΛΟΥΣ τόνους κινήθηκε το ΠΑΣΟΚ για το θέμα που έχει δημιουργηθεί
με τη γειτονική χώρα, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η αλβανική κυβέρνηση οφείλει
να βάλει φραγμούς στη δράση των εθνικιστικών στοιχείων. «H Ελλάδα θα συνεχίσει
να εργάζεται για την καλή γειτονία, τη φιλία, τη συνεργασία των δύο λαών. Σε
κάθε περίπτωση όμως και η κυβέρνηση της Αλβανίας θα πρέπει με κάθε τρόπο να
εμποδίσει τη δράση ακραίων στοιχείων, τα οποία κάθε φορά δημιουργούν
προβλήματα στις σχέσεις των δύο λαών», ανέφερε χαρακτηριστικά ο αρμόδιος
τομεάρχης του Κινήματος κ. Χρ. Παπουτσής.