Γύρισε τον χρόνο στο 1780

Διήνυσε εκατοντάδες χιλιόμετρα – απ’ άκρη σ’ άκρη της Ελλάδας. Αναζήτησε
έγγραφα στις δημόσιες υπηρεσίες της Αυστραλίας, των ΗΠΑ, της Γερμανίας, της
Κύπρου. Ξόδεψε χιλιάδες ευρώ σε υπερατλαντικά τηλεφωνήματα. Επισκέφτηκε
περισσότερα απο πενήντα ληξιαρχεία σε όλη τη χώρα.

Ένα δίτομο έργο 1.900 σελίδων είναι το αποτέλεσμα της πολύχρονης προσπάθειας του αρτοποιού κ. Δημήτρη Σαφίκου, που έχει καταγράψει την ιστορία 2.000 ανθρώπων τα τελευταία 225 χρόνια για να φτιάξει το γενεαλογικό του δέντρο από το 1780 έως σήμερα

Ο κ. Δημήτρης Σαφίκος, αρτοποιός, κατάφερε να καταγράψει μόνος του την πορεία
και την ιστορία 2.000 ανθρώπων τα τελευταία 225 χρόνια με σκοπό να φτιάξει το
γενεαλογικό του δέντρο από το 1780 (!) έως σήμερα. «H Λίστα του Νομού
Θεσπρωτίας είναι το χωριό μου – και δεν νομίζω να υπάρχει ωραιότερο στον
κόσμο» λέει ο ίδιος. «Αυτή η αγάπη για το χωριό είναι που με έκανε να ψάξω και
να βρω τις ρίζες μου. H ιδέα μού ήρθε ένα απόγευμα του 1996. Έμαθα ότι εκείνη
τη χρονιά το σχολείο της Λίστας δεν θα λειτουργούσε γιατί δεν υπήρχαν πια
μαθητές. Στενοχωρήθηκα. Κατάλαβα ότι το χωριό κινδύνευε να “σβήσει”. Και
αποφάσισα να βρω έναν τρόπο να το κρατήσω ζωντανό».

Πώς άρχισε το ψάξιμο

H πρώτη του ενέργεια ήταν να ψάξει στο ληξιαρχείο της Λίστας. «Πήρα τα έγγραφα
– ευτυχώς ήταν σε καλή κατάσταση – τα φωτοτύπησα και άρχισα το ψάξιμο» λέει.
«Τα ταξινόμησα, τα έβαλα σε χρονολογική σειρά, τα έλεγξα ένα προς ένα. Ακόμα
και στον φούρνο τα έπαιρνα και όταν είχα λίγο χρόνο τα εξέταζα». Το επόμενο
βήμα ήταν τα… τηλέφωνα. «Άνοιξα τηλεφωνικούς καταλόγους, έπαιρνα το 131 και
έβρισκα τους αριθμούς. Καλούσα άγνωστους ανθρώπους προκειμένου να διαπιστώσω
αν ήταν από το χωριό μου, αν ήταν συγγενείς μου. Ο καθένας από αυτούς με
βοηθούσε να κάνω άλλο ένα βήμα. Πήρα σε μακρινούς συγγενείς στον Καναδά, στην
Κύπρο, στις Ηνωμένες Πολιτείες, στη Γερμανία. Τα χρήματα που πλήρωσα σε
λογαριασμούς του ΟΤΕ ήταν απίστευτα. Όμως δεν με ένοιαζε».

Ο Δημήτρης, ο οποίος διατηρεί μαζί με τον γιο του έναν μικρό φούρνο στην οδό
Κύπρου (στα σύνορα της Νέας Σμύρνης με το Παλαιό Φάληρο), έκανε και ταξίδια.
«Έχω γυρίσει σχεδόν όλη τη Θεσσαλία – είναι η περιοχή όπου οι περισσότεροι
συμπατριώτες μου έφτιαξαν τα σπιτικά τους. Έφευγα από τον φούρνο τις
Παρασκευές και γύρναγα τα χωριά. Πήγαινα στις νομαρχίες, ακόμα και στις
εκκλησίες και έψαχνα σελίδα – σελίδα τα χαρτιά τους. Όμως δεν έφταναν οι
προσπάθειες. Ώσπου η βοήθεια ήρθε από εκεί που δεν το περίμενα».

Θησαυρός στα συρτάρια

Στην Αθήνα εδρεύει ο Σύλλογος Ηπειρωτών με το όνομα «Αδελφότητα» στην οποία ο
Δημήτρης Σαφίκος ήταν μέλος. «Μια μέρα που κάναμε ανακαίνιση στα γραφεία του
συλλόγου, ψάχνοντας τα συρτάρια βρέθηκα μπροστά σε έναν… θησαυρό. Μέλος του
συλλόγου ήταν ο Χρήστος Παπασταύρου, υπουργός Οικονομικών επί κυβέρνησης
Σοφούλη. Είχε συλλέξει στοιχεία και πληροφορίες από το 1780 έως και σήμερα για
ολόκληρο το χωριό. Τα χαρτιά ήταν τόσο παλιά που σχεδόν σκίστηκαν όταν τα
έπιασα στα χέρια μου. Με πολλή προσοχή τα φωτοτύπησα και τα έβαλα ξανά στη
θέση τους. Το παζλ συμπληρώθηκε. Κατάφερα όχι μόνο να βρω το γενεαλογικό
δέντρο της δικής μου οικογένειας αλλά και ολόκληρου του χωριού».

«Μίλησα με μακρινούς συγγενείς και συγχωριανούς»

TO ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ όλης αυτής της πολύχρονης προσπάθειας του κ. Δημήτρη
Σαφίκου είναι ένα δίτομο έργο 1.900 σελίδων. «Πέρασε η ιστορία από μπροστά
μου. Έμαθα ποια παντρεύτηκε ο… προπάππος του προπάππου του προπάππου μου.
Ποιες γενιές της «φάρας» μου – έτσι ονομάζονται τα «σόγια» στην Ήπειρο – ήταν
οι πλούσιες, ποιες δυστυχούσαν. “Είδα” άτομα που συγγένευσαν, άλλα που
τσακώθηκαν, οικογένειες που ήρθαν κοντά και άλλες που απομακρύνθηκαν,
συγγένειες που σβήστηκαν. “Είδα” πώς οι πόλεμοι επηρέασαν την πορεία της
οικογένειάς μου. “Είδα” ποιοι μετανάστευσαν και πού».

Ο ίδιος προσπάθησε, έχοντας ολοκληρώσει την προσπάθειά του, να έρθει σε επαφή
με όλους τους μακρινούς συγγενείς και συγχωριανούς του. «Άλλοι ενθουσιάστηκαν
με την προσπάθεια – και αγόρασαν πολλά αντίτυπα για τα παιδιά και τα εγγόνια
τους – άλλοι αδιαφόρησαν. Εγώ πάντως έκανα το χρέος μου…» λέει ο κ. Σαφίκος.