H Άννα Φρανκ του Bιετνάμ «θυμάται»

Επί 35 χρόνια το ημερολόγιο της 27χρονης γιατρού από το Βιετνάμ βρισκόταν
στα χέρια του εχθρού – ενός Αμερικανού στρατιώτη. Ο Αμερικανός στρατιώτης,
δικηγόρος σήμερα, άφησε πίσω του την παλιά του ιδιότητα και την Ιστορία και
αποφάσισε να το εκδώσει για να γνωρίσει, λέει, ο κόσμος τι συνέβη τις θλιβερές
εκείνες ημέρες της δεκαετίας του ’60.

H 81 ετών μητέρα με το πορτρέτο της κόρης της… (επάνω). Το ημερολόγιο της γιατρού – μια προσωπική αφήγηση του πολέμου του Βιετνάμ – έχει προκαλέσει ρίγη συγκίνησης στην πατρίδα της. Το ημερολόγιο έχει γίνει μπεστ σέλερ στο Βιετνάμ. Πολλοί εκδοτικοί οίκοι απ’ όλο τον κόσμο ζητούν να το εκδώσουν

«Έπρεπε να κάνω την εγχείρηση με λιγοστά φάρμακα. Είχα μόνο λίγη νοβοκαΐνη
(είδος αναισθητικού), όμως ο τραυματισμένος στρατιώτης δεν έκλαψε, ούτε
φώναξε. Συνέχισε να χαμογελά και να με ενθαρρύνει. Κοιτάζοντας το ψεύτικο
χαμόγελο στα ξηρά χείλη του, γνωρίζοντας την κόπωσή του, ένιωσα τέτοια λύπη…
Χάιδεψα απαλά τα μαλλιά του. Θα ήθελα να του πω το εξής: “Ασθενείς σαν εσένα,
τους οποίους δεν μπορώ να γιατρέψω, μου προκαλούν τη μεγαλύτερη θλίψη και η
ανάμνησή τους δεν θα ξεφτίσει”».

Έτσι ξεκινά το ημερολόγιο της στρατιωτικής γιατρού Ντανγκ Θάι Τραμ, από το
Βόρειο Βιετνάμ. Της νέας γυναίκας που πολέμησε τους Αμερικανούς κατά τον
πόλεμο του Βιετνάμ και πέθανε υπερασπιζόμενη το νοσοκομείο στο οποίο
εργαζόταν, αφού πρώτα έσωσε όσους μπορούσε να σώσει ένας άνθρωπος με μόνη
δύναμη εκείνη της ψυχής.

«Μην το κάψεις». Τριακόσιες χιλιάδες αντίτυπα πούλησε το βιβλίο αυτό –
στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Βιετνάμ – από τη στιγμή που ο Αμερικανός
βετεράνος του πολέμου Φρεντ Γουάιτχερστ αποφάσισε να το εκδώσει. Αυτός το
έσωσε από βέβαιη καταστροφή, όταν στα 22 του χρόνια ως αξιωματικός των
μυστικών υπηρεσιών εξέταζε έγγραφα που είχαν αποσπαστεί από τον εχθρό. «Μην το
κάψεις αυτό Φρεντ», του είπε ο μεταφραστής του, «έχει φωτιά μέσα του».
Συγκινήθηκε τόσο που το κράτησε.« Ήταν εχθρός μου, όμως οι κουβέντες της μου
ράγισαν την καρδιά…», λέει σήμερα. Αυτό το βιβλίο θα ταξιδέψει παντού στον
πλανήτη».

H δρ Ντανγκ, προερχόμενη από μια ευκατάστατη οικογένεια γιατρών, εργάστηκε ως
εθελόντρια στο στρατιωτικό νοσοκομείο στην επαρχία Γκουάνγκ Νγκάι στο Κεντρικό
Βιετνάμ το 1967. Το ημερολόγιο ξεκινά τον Απρίλιο του επόμενου έτους, όταν η
επίθεση του Τετ (βιετναμέζικης Πρωτοχρονιάς) από τους Βιετκόνγκ είχε αρχίσει
να πείθει πολλούς ότι ο πόλεμος κατά των Κομμουνιστών δεν μπορούσε να
κερδηθεί. Παράλληλα, όμως ενδυνάμωσε την αποφασιστικότητα του Αμερικανού
προέδρου Νίξον να δώσει εντολή για έναν από τους ισχυρότερους αεροπορικούς
βομβαρδισμούς στην Ιστορία.

«Την πυροβόλησαν». Όταν οι βόμβες απείλησαν το νοσοκομείο, η Ντανγκ
είχε ήδη κουραστεί να μάχεται για να σώζει ζωές μόνο με γάζες και ασπιρίνες:
«Το σκυλί ο Νίξον είναι ανόητος και τρελός γιατί διευρύνει τον πόλεμο… Πόσο
μισητός είναι! Είμαστε όλοι άνθρωποι, όμως ορισμένοι είναι τόσο σκληροί που
επιζητούν το αίμα άλλων για να ποτίσουν το χρυσό τους δέντρο». Ήταν 27 ετών.
Λίγο πριν πεθάνει, οι βόμβες σκότωσαν πέντε από τους ασθενείς της. Βοήθησε να
μεταφερθούν οι υπόλοιποι σε ασφαλή περιοχή και στη συνέχεια πολέμησε τους
Αμερικανούς στρατιώτες που είχαν εισβάλει στο έρημο πλέον νοσοκομείο. «Την
πυροβόλησαν στο μέτωπο», εξηγεί ο Γουάιτχερστ. «Της είχαν ζητήσει να
παραδοθεί… Σκοτώθηκε προστατεύοντας τους ασθενείς της και τις νοσοκόμες,
αποκρούοντας τους βαριά οπλισμένους Αμερικανούς με ένα παλιό κινεζικό SKS μιας
βολής».

Ο Γουάιτχερστ ήταν και αυτός εθελοντής, όμως στον αμερικανικό στρατό. Ο δικός
του ο σεβασμός προς τις αμερικανικές αρχές, όμως, άρχισε να κλονίζεται στο
Βιετνάμ. Καταστράφηκε πλήρως κατά την ακόλουθη καριέρα του ως χημικού στο FBI,
η οποία και τερματίστηκε όταν αποκάλυψε τη διαφθορά και την παραβίαση της
δεοντολογίας στην έρευνα για την επίθεση το 1993 του Παγκόσμιου Κέντρου
Εμπορίου. «Το αρχηγείο του FBI είναι σαν να βγήκε από μια παλιά ταινία για τη
Σοβιετική Ένωση. Φοβούνται και να αναπνεύσουν ακόμη…».

Στόχος ζωής. Εξοργισμένος ο πρώην στρατιώτης, δικηγόρος πλέον, έθεσε ως
στόχο ζωής να παραδώσει τα ημερολόγια της Ντανγκ στην οικογένειά της.

Ένας φίλος του Γουάιτχερστ, πρώην βετεράνος και αυτός, ανέλαβε το δύσκολο έργο
της αναζήτησης της οικογένειας Ντανγκ. Και την εντόπισε. H μητέρα της γιατρού
ζει και είναι σήμερα 81 ετών. Όταν ο δικηγόρος έφτασε στο Βιετνάμ,
αιφνιδιάστηκε με την υποδοχή. Όλη η χώρα τον υποδέχθηκε σαν να ήταν παιδί της.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ

Λίγο πριν από τον θάνατό της

Το βάρος ήταν αβάσταχτο για τη θαρραλέα γιατρό λίγο πριν από τον θάνατό της.
Σχεδόν προφητικά έγραψε: «Έχω μεγαλώσει και είμαι ήδη δυνατή λόγω των
δυσκολιών που αντιμετώπισα, όμως τώρα γιατί χρειάζομαι τόσο πολύ το χέρι της
μητέρας να με φροντίσει ή το χέρι ενός στενού φίλου ή απλώς ενός ανθρώπου που
γνωρίζω; Σε παρακαλώ έλα και κράτησε το χέρι μου, τώρα που νιώθω τόσο μόνη,
αγάπα με και δώσε μου δύναμη να ταξιδέψω όλα τα δύσκολα κομμάτια του δρόμου
που ανοίγεται μπροστά μου…».

Επιμέλεια: Ρένα Δημητρίου