Πολύτιμες παρτιτούρες με… μουντζούρες του Mπετόβεν στο φως

Μια σελίδα από τη μεταγραφή της «Μεγάλης Φούγκας» που ήρθε στο φως 115 χρόνια μετά τον θάνατο του Μπετόβεν

Ήταν ένα ζεστό πρωινό του Ιουλίου που η βιβλιοθηκάριος μίας Ευαγγελικής Σχολής
στο Γουάινγουντ της Πενσυλβάνιας καθάριζε τα ράφια του αρχείου της κι έπεσε
πάνω στο σημαντικότερο μουσικολογικό εύρημα των τελευταίων ετών: η κυρία Χέδερ
Κάρμπο βρήκε ένα χειρόγραφο του Μπετόβεν, μεταγραφή για πιάνο της «Μεγάλης
Φούγκας» (Grosse Fuge).

Μνημείο της κλασικής μουσικής θεωρούν τη «Μεγάλη Φούγκα» οι μουσικολόγοι. Και
σύμφωνα με τους εκτιμητές του οίκου δημοπρασιών Κρίστις, πρόκειται για το
χειρόγραφο του συνθέτη από τους τελευταίους μήνες της ζωής του. Είναι 80
σελίδες πενταγράμμου χαραγμένου με βαθύ καφέ μελάνι, με νότες βιαστικά
βαλμένες σε όλη τη σελίδα, με πολλές αλλαγές και διορθώσεις, ορισμένες τόσο
έντονα που το χαρτί σε ορισμένα σημεία είναι διάτρητο!

Το χειρόγραφο, «χαμένο» για 115 χρόνια, είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικό για τον
τρόπο με τον οποίο ο μονίμως ανικανοποίητος Μπετόβεν άπλωνε τις ιδέες του
άγαρμπα, σε αντίθεση, για παράδειγμα, προς τον Μότσαρτ που μπορούσε μεμιάς να
γράψει μία μελωδία ολοκληρωμένη. H «Μεγάλη Φούγκα» αρχικά αποτελούσε το φινάλε
ενός έργου για κουαρτέτο εγχόρδων, του Op. 130, που είχε αρνητική ανταπόκριση
από το κοινό και ο Μπετόβεν αποφάσισε να το μεταγράψει για πιάνο. Μια ματιά
στο χειρόγραφο δείχνει ότι ο συνθέτης, αν και κωφός, δούλεψε με πάθος για να
το τελειοποιήσει. Έσβηνε ολόκληρα μέτρα, μουντζούρωνε νότες ή κολλούσε με
βουλοκέρι κομμάτια χαρτιού πάνω σε τμήμα της μουντζουρωμένης σελίδας. Και αυτό
έως τον Αύγουστο του 1826, οκτώ μόλις μήνες πριν από τον θάνατό του.

«Εκείνη την εποχή ο Μπετόβεν ήταν άρρωστος», εξηγεί στους «New York Times» ο
μουσικολόγος στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ Λούις Λόκγουντ. «Ένιωθε γερασμένος.
Κουρασμένος. Βρισκόταν κοντά στο τέλος της καριέρας του. Όμως αποφάσισε ότι
άξιζε τον κόπο να μεταγράψει αυτό το κομμάτι για τέσσερα χέρια στο πιάνο.
Είναι μία δουλειά εξαιρετικής αγάπης στο τέλος της ζωής του».

INFO

Το χειρόγραφο της «Grosse Fuge» για πιάνο με τέσσερα χέρια θα δημοπρατηθεί από
τον οίκο Κρίστις την 1η Δεκεμβρίου στο Λονδίνο.