Aυτοκτονία με ερωτηματικά

Άραγε αυτοκτόνησε ή τον… αυτοκτόνησαν; H Συρία επιμένει πως ο υπουργός
Εσωτερικών και τέως πρωτοπαλίκαρό της στον Λίβανο έδωσε μόνος τέλος στη ζωή
του. Οι συγκυρίες, όμως, δεν συνηγορούν υπέρ αυτής της εκδοχής: σε λίγες
ημέρες, δημοσιοποιείται η έκθεση του ΟΗΕ γύρω από τη δολοφονία του Λιβανέζου
πρωθυπουργού Ραφίκ Χαρίρι…

Βηρυτός, 14 Φεβρουαρίου. Ο Λιβανέζος πρωην πρωθυπουργός Ραφίκ Χαρίρι δολοφονείται. Ο στρατηγός Γκάζι Κανάαν ήταν ένας από τους επτά ανώτερους Σύρους αξιωματούχους που ανακρίθηκαν πριν από λίγες μέρες από την επιτροπή του ΟΗΕ, η οποία διερευνά τη δολοφονία…

Το ανακοινωθέν του επίσημου πρακτορείου ειδήσεων της Συρίας ήταν λακωνικό: «Ο
υπουργός Εσωτερικών, στρατηγός Γκάζι Κανάαν, αυτοκτόνησε σήμερα (χθες) το πρωί
μέσα στο γραφείο του στη Δαμασκό». Τίποτε περισσότερο. Λίγο αργότερα, ο
υπουργός Πληροφοριών της χώρας, Μαχντί Ντεχλαλάχ, δήλωσε πως επρόκειτο για ένα
«θλιβερό περιστατικό», το οποίο – φυσικά – θα διερευνηθεί. Αμέσως όμως,
ακούστηκαν φωνές που αμφισβητούσαν ή και απέκλειαν την εκδοχή της αυτοκτονίας.
Για τον εξής απλό λόγο:

Ο Κανάαν ήταν επί εικοσαετία επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών του συριακού
στρατού στον Λίβανο. Με άλλα λόγια, ήλεγχε κάθε πλευρά της πολιτικής και
στρατιωτικής ζωής της χώρας. Σύμφωνα με τον αναλυτή Μισέλ Κιλό, «ήταν ο πιο
σημαντικός αξιωματούχος ασφαλείας στον αραβικό κόσμο, τον τελευταίο μισό
αιώνα». Ήταν επίσης ένας από τους επτά ανώτερους Σύρους αξιωματούχους που
ανακρίθηκαν στα τέλη Σεπτεμβρίου από την επιτροπή του ΟΗΕ, η οποία διερευνά τη
δολοφονία του Ραφίκ Χαρίρι στις 14 Φεβρουαρίου στη Βηρυτό. H δολοφονία αυτή
«χρεώθηκε» από πολλούς (Λιβανέζους και μη) στη Συρία, πυροδότησε λαϊκές
διαμαρτυρίες, ενίσχυσε τις διεθνείς πιέσεις και οδήγησε εν τέλει στην
αποχώρηση των συριακών στρατευμάτων από τον Λίβανο έπειτα από 29 χρόνια
παρουσίας.

Στις 25 Οκτωβρίου

Γκάζι Κανάαν. Αμέσως μετά τον θάνατό του, ακούστηκαν φωνές που αμφισβητούσαν την εκδοχή της αυτοκτονίας

Επικεφαλής της ερευνητικής επιτροπής του ΟΗΕ είναι ένας Γερμανός δικαστής, ο
Ντέτλεφ Μέχλις, γνωστός για τον άτεγκτο χαρακτήρα του. Το πόρισμα αναμένεται
να δοθεί στη δημοσιότητα έως τις 25 Οκτωβρίου. Παρότι προσπαθεί συνειδητά να
δείχνει ήρεμη και αδιάφορη, η Δαμασκός προετοιμάζεται για τα χειρότερα, αφενός
σχεδιάζοντας μια διπλωματική επίθεση με σκοπό την απαξίωση της έκθεσης, και
αφετέρου ενισχύοντας την εξουσία του κυβερνώντος κόμματος Μπάαθ. Όσοι
πιστεύουν ότι ο Κανάαν δολοφονήθηκε, εκφράζουν δύο πιθανές θεωρίες: είτε
γνώριζε πολλά και είχε σκοπό να μιλήσει, οπότε έπρεπε να βγει από τη μέση,
είτε το καθεστώς θέλησε να νίψει με το αίμα του Κανάαν τας χείρας του… «H
Συρία δεν έχει αναμειχθεί στον θάνατο του Χαρίρι. Αν όμως, η επιτροπή έρευνας
του ΟΗΕ καταλήξει στο συμπέρασμα ότι έχουν αναμειχθεί Σύροι, τότε αυτοί θα
θεωρηθούν προδότες και θα τιμωρηθούν αυστηρά», δήλωσε ο πρόεδρος Μπασράρ αλ
Άσαντ στο CNN «λίγο πριν» ανακοινωθεί η «αυτοκτονία» του Κανάαν.

«Δεν πιστεύω την ιστορία περί αυτοκτονίας», δήλωσε ένας εξέχων Λιβανέζος
βουλευτής και δημοσιογράφος, ο Γκεμπράν Τουενί. «Το καθεστώς φοβήθηκε ότι
γνώριζε πάρα πολλά γύρω από τη συμπεριφορά της Συρίας εντός και εκτός Λιβάνου.
Νομίζω πως αισθάνθηκαν ότι ο Κανάαν δεν θα έπαιζε το παιχνίδι που ήθελαν να
παίξει».

Θυσιάζουν κεφάλια;

«H δήλωση που έκανε ο Κανάαν λίγο πριν από τον θάνατό του δείχνει πως ένιωθε
να κινδυνεύει», υποστήριξε ο Αλί Σαντρελντίν αλ-Μπεγιανούνι, ο εξόριστος στο
Λονδίνο ηγέτης της απαγορευμένης Συριακής Μουσουλμανικής Αδελφότητας. «Και
αυτό στηρίζει τις φήμες ότι έχει υπάρξει μια συμφωνία, βάσει της οποίας, το
καθεστώς μπορεί να θυσιάσει κάποια από τα κεφάλια του, προκειμένου να σωθεί».

Λίγες ώρες προτού πεθάνει, ο Κανάαν είχε επικοινωνήσει με έναν ραδιοφωνικό
σταθμό του Λιβάνου, έτσι ώστε να διαψεύσει ένα δημοσίευμα που τον ήθελε να
έχει μιλήσει στους ερευνητές του ΟΗΕ περί διεφθαρμένων Σύρων αξιωματούχων.
Έκλεισε την παρέμβασή του με την εξής φράση: «Πιστεύω πως αυτή είναι η
τελευταία δήλωση που μπορώ να κάνω».

Ένας περίεργος θάνατος

* Ο ΓΚΑΖΙ Κανάαν είχε γεννηθεί το 1942 στην περιοχή της Λατάκιας.

* HTAN μουσουλμάνος αλεβίτης (η μειονότητα που κυριαρχεί στην πολιτική
σκηνή της Συρίας) και μέλος του κυβερνώντος κόμματος Μπάαθ.

* ΑΠΟ TO 1982 έως το 2002 ήταν το «πρωτοπαλίκαρο» της Συρίας στον
Λίβανο: επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών του στρατού.

* ΣΤΑ «ΕΠΙΤΕΥΓΜΑΤΑ» του συμπεριλαμβάνεται η κατάρρευση μιας συμφωνίας
που είχε επιτευχθεί το 1983 μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου με τη μεσολάβηση της
Ουάσιγκτον, η αποχώρηση το 1984 μιας πολυεθνικής δύναμης με επικεφαλής τις
ΗΠΑ, και η εκδίωξη το 1990 του Μισέλ Αούν, ηγέτη της χριστιανικής κοινότητας
στον Λίβανο.

* ΕΠΙΣΤΡΕΦΟΝΤΑΣ στη Συρία το 2002, τέθηκε επικεφαλής του πανίσχυρου
Διευθυντηρίου Πολιτικής Ασφάλειας.

* TON ΟΚΤΩΒΡΙΟ του 2004, ανέλαβε υπουργός Εσωτερικών.

* TON ΠΕΡΑΣΜΕΝΟ Ιούνιο οι ΗΠΑ αξίωσαν και επέτυχαν να παγώσουν τα
περιουσιακά στοιχεία του Κανάαν καθώς και του διαδόχου του στον Λίβανο,
στρατηγού Ραστμόν Γκαζάλεχ, στο εξωτερικό.

* HTAN MIA ΚΙΝΗΣΗ με σκοπό «την οικονομική απομόνωση ατόμων που
στηρίζουν τις προσπάθειες της Συρίας να αποσταθεροποιήσει τους γείτονές της».

* Ο KANAAN ήταν παντρεμένος και είχε έξι παιδιά.